Душанбе, 22 ноябр, – АИ Корвон Иттилоот. Тоҷикистон яке аз кишварҳои Осиёи Марказӣ мебошад, ки равандҳои урбанизатсияи он бо суръати баланди рӯ ба афзоиш қарор дорад. Тибқи гузориши навъи Департаменти СММ оид ба масъалаҳои иқтисодӣ ва иҷтимоӣ, то миёнаи асри XXI тақрибан 90% аҳолии кишвар дар манотиқи шаҳрӣ зиндагӣ хоҳанд кард, ки ин ба таври назаррас сохтори демографӣ ва иқтисодии давлатро тағйир медиҳад.

То соли 2025 бештар аз нисфи аҳолии Тоҷикистон (51%) дар шаҳрҳои хурд ва шаҳракҳои шаҳрӣ зиндагӣ мекунанд, дар ҳоле ки 33,3% дар шаҳрҳои калон зиндагӣ доранд. Минтақаҳои деҳот пайваста ҳиссаи аҳолиро аз даст медиҳанд – ҳоло танҳо 15,5% аҳолӣ дар онҳо зиндагӣ мекунад. Ин нишон медиҳад, ки тамоюли кӯчиш аз деҳот ба шаҳрҳо идома дорад.

Мутахассисони байналмилалӣ пешгӯӣ мекунанд, ки урбанизатсия боз ҳам суръат мегирад. Нисбати аҳолии шаҳрҳои калон то 46,8% афзоиш меёбад, шаҳрҳои хурд ва шаҳракҳо аҳамияти худро нигоҳ медоранд, вале ҳиссаи онҳо то 42,9% кам мешавад, ва аҳолии деҳот ба 10,3% коҳиш меёбад. Ҳамагӣ ин маънои онро дорад, ки тақрибан 9 нафар аз 10 шаҳрванди Тоҷикистон ба муҳити шаҳрӣ мераванд.

Дар Осиёи Марказӣ Тоҷикистон ҳанӯз ҳам кишвари бо ҳиссаи баландтарини аҳолӣ дар шаҳрҳои хурд боқӣ мемонад, вале ҳамзамон яке аз суръатмандтарин гузаришҳоро ба шаҳрҳои калон нишон медиҳад. То соли 2050 ҳиссаи аҳолии шаҳрҳои калон чунин хоҳад буд:

Қазоқистон — 51%

Ӯзбекистон — 54,6%

Қирғизистон — 43,4%

Туркманистон — 37,8%

Дар маҷмӯъ дар минтақа нишондиҳандаҳои урбанизатсия то 50,3% мерасад, ки масштаби трансформатсия дар Тоҷикистонро таҳким мебахшад.

Ин тағйироти васеи иҷтимоӣ ва демографӣ таваҷҷуҳи ҷиддиро ба нақшакашии инфрасохтори шаҳрӣ, сохтмони манзил, системаи нақлиёт ва хадамоти иҷтимоӣ талаб мекунад. Урбанизатсияи босуръат имкониятҳои рушди иқтисодӣ ва муосиргардонии шаҳрҳоро фароҳам меорад, вале ҳамзамон таҳдидҳоро низ ба миён меорад — болоравии бор дар шаҳрҳо, зарурати рушди шабакаҳои коммуналӣ, соҳаи тандурустӣ ва таҳсилоти иҷтимоӣ.

Тоҷикистон дар канори тағйироти куллӣ дар сохтори иҷтимоӣ ва иқтисодӣ қарор дорад. Идоракунии дуруст ва сармоягузорӣ ба инфрасохтор, рушди шаҳрҳои калон ва хурд омилҳои калидӣ хоҳанд буд, ки сифати ҳаёти наслҳои ояндаро муайян мекунанд.

АКС: аз манбаъҳои боз