Дар моҳи январи соли 2026, дар саҳифаи Ирина Дмитриева-Ванн, як масали нави Тимур Зулфиқоров бо номи "Хоҷа Насриддин ва баландтарин осмонхарош дар ҷаҳон" нашр шуд.
Ин асари фалсафӣ силсилаи машҳури Насриддин Хоҷа, як ҳакими мардумӣ ва шоҳиди кинояомези таърихи башарро идома медиҳад. Ин дафъа, ин масал ба ҷаҳони муосир, ки ба баландиҳо, қудрат ва бартарии технологӣ васваса шудааст, ишора мекунад ва мисли ҳушдор дар бораи хатарҳои бозӣ бо қудрати атомӣ ва аз даст додани ҳисси масъулият садо медиҳад.
Тимур Қосимович Зулфиқоров шоир, романнавис ва драматург аст. Ӯ муаллифи зиёда аз сӣ китоб, ки ба 12 забон тарҷума шудаанд ва барандаи ҷоизаҳои русӣ ва аврупоӣ, аз ҷумла ҷоизаи Коллетс дар Англия мебошад. Дар Ғарб ӯро "Дантеи адабиёти рус" меноманд.
Нашри ин масал дар саҳифаи Ирина Дмитриева-Ванн муносиб аст. Ирина Дмитриева-Ванн сароянда ва актриса, лауреати озмунҳои байналмилалӣ, узви иттифоқҳои эҷодии касбӣ ва аввалин ва ягона иҷрокунандаи сурудҳо бар пояи шеъри Тимур Зулфиқоров аст, ки солҳои тӯлонӣ эҷодиёти ӯро дар мусиқӣ ва саҳна таҷассум кардааст.
Ин масал дар бораи лаҳзаи кунунии таърих аст, ки дар он инсоният боз ҳам баландтар мешавад ва хатари аз даст додани пои худро дорад ва аз ин рӯ, овози Хоҷа Насриддин имрӯз махсусан дақиқ ва нигаронкунанда садо медиҳад.
ХОҶА НАСРЕДДИН
ВА БАЛАНДТАРИН ОСМОНБОР ДАР ҶАҲОН
– Эй Хоҷа Насриддин!..
Эй Сайёҳи Бузурги Ҳазорсолаҳо…
Ё шумо шоҳиди зиндаи сохтмони аҳромҳои Мисри Қадим набудед…
Ё ин Ту набудӣ, ки дар Бурҷи Бобил истода будӣ,
Дар ҷое ки худи Шайтон бо кулоҳи шумерӣ дар байни издиҳоми меъморон ҳукмронӣ мекард…
Айййй…
Ва он гоҳ Офаридгор бо хашм Бурҷи Бобилро вайрон кард…
Ва яке аз сангҳо ба хурҷини кӯчманчии шумо афтод…
Ва шумо ҳоло ҳам ин санги сӯзонро бо худ мебаред…
Ва ӯ то ҳол оташи Бобилро нигоҳ медорад…
Ва он ҳоло ҳам шуморо дар сардии тирамоҳу зимистон гарм мекунад…
Аммо ту дар ин ҷо бар хари ҳамеша хобидаи худ Ҳунук ҳастӣ.
Ӯ ба асри 21-уми "Гӯсолаи тиллоӣ"… бомбаи ҳастаӣ… зеҳни сунъӣ… ворид шуд.
Ман ҳайронам, ки кадоме аз онҳо ғолиб меояд?..
Ва кай поёни инсоният фаро мерасад?…
Ҳеҷ кас намедонад…
Ҳатто пайғамбарлар ҳам билмайдилар…
Оййййй…
Эй ҳаким Хоҷа Насриддин…
Ва акнун шумо шунидед,
Подшоҳи Арабистони Саудӣ чист?
Бинои осмонхароши 1000-метра месозад!
Як километр!..
Эй, асри 21-уми Мошинҳои Пирӯзманд!..
Ва мағлубшудагон…
Оҳҳҳ…
Ва акнун осмонхароши километрӣ бо пирӯзӣ аз болои Замин боло меравад…
Сӯрохкунандаи рӯҳ…
Оҳ, ин қуллаи Эверести тамаддун, ки аз ҷониби инсон сохта шудааст!..
Ва мо, одамони кӯр, маст… аз илми шайтонӣ дилгир шудаем,
Онҳо фаромӯш карданд, ки ҳама чизе, ки инсон офаридааст… аз ҷониби инсон сохта шудааст.
Он ногузир бо дасти инсон нобуд мешавад…
Афсӯс… афсӯс… афсӯс…
Ва имрӯз илм танҳо ба марг хизмат мекунад…
Мо бояд чунин илмро пеш аз он ки он башариятро бикушад, бикушем…
Мо бояд ҳамаи лабораторияҳоро, корхонаҳоро, заводҳоро… бо тахтаҳо пур кунем…
Ва он расонаҳо, ки ҷангҳо… марг… нафрат… мекоранд…
Бале!..
Инҷо як гурӯҳ мардони девона… шайтонӣ… донишманд ҳастанд.
Бозичаҳои марговари зиддиинсонӣ ихтироъ мекунад:
Бомби атомӣ, компютер, вирусҳо, зеҳни сунъӣ…
Ва ҳамаи одамони итоаткор… беандеша,
Мисли маймунҳо… мисли тӯтиҳо,
Бо ин бозичаҳои марговар бозӣ кардан…
Дар ин бозиҳои дӯзахонаи Шайтон…
Бале!..
Чаро деҳқонон… чӯпонон… табибон ба ин бозичаҳо ниёз доранд?
Ба муаллимон… шоирон… хирадмандон…
Ба ҳамаи онҳое, ки хӯрок медиҳанд… муомила мекунанд… таълим медиҳанд…
А?..
Инсоният ҳазор сол умр дид
Бе ин бозичаҳои шайтонӣ…
Ва он боз ҳазор соли дигар мезист,
Агар ҳокимони кару нобинои кунунӣ – қотилони мардум намебуданд
Онҳо бозӣ намекарданд… онҳо мисли кӯдакон бо гугирд бозӣ намекарданд,
Оташи ҳастаӣ…
Бале…
Ва ҳатто Устодони Бузурги Башарият –
Буддо… Мусо… Масеҳ… Муҳаммад, салоту салом бар ӯ,
Онҳо наметавонанд бозистанд… онҳо наметавонанд ором шаванд
Ин хизматгорони шаҳватпарасти марг…
Ғуломони Шайтон…
Дар ҳақиқат…
Аммо биёед ба осмонхароши километрӣ баргардем…
Оё Паёмбар Муҳаммад, саллаллоҳу алайҳи ва саллам,
Дар охирзамон инро огоҳ накарда будам
Чӯпонон рақобат хоҳанд кард
Дар сохтмони биноҳои баландтарин…
Сипас чӯпонон подшоҳ шуданд…
Ва акнун подшоҳон бонкдорон ҳастанд… олигархҳо…
Оҳҳҳҳҳҳ…
Ва мо дар асри 21-уми гумшудаи кару гунг қарор дорем.
Онҳо осмонхароши Бобилро месозанд…
Оё ин нишонаи Охири Замон нест…
Оё ҳамаи осмонхарошҳо дар рӯи Замин ҳастанд –
Оё ин Бурҷи Бобил нест?
Бале…
Ва ҳамаи онҳо нобуд хоҳанд шуд, мисли Модарашон – Бурҷи Бобил…
Ҳар қадар Хона баландтар бошад –
Ҳар қадар пасттар… ҳамон қадар бештар ба одамон хам мешавад…
Ҳар қадар тамаддун пурқудраттар бошад,
Мардум ҳар қадар заифтар бошанд… ҳамон қадар камбағалтар…
Бале…
Тамаддуни электронии ҳастаӣ –
Қотили инсоният…
Худовандо нигахбонат бошад!..
Дар ин ҷо Хоҷа Насриддин риши сафеди барфии худро сила кард,
монанд ба Роҳи Каҳкашон:
– Ё шояд,
Подшоҳи Арабистони Саудӣ баландтарин хонаро месозад
Барои дидани тамоми Замин аз баландиаш?..
Барои дидани он ки дар рӯи Замин чӣ қадар ҳаст
Бечора… бемор… гурусна… нохушбахт?..
Ва ҳама ба кӯмак ниёз доранд…
Ва ҳама ба муҳаббат ниёз доранд…
Ва аз боло бубинем, ки чӣ гуна дар тахтҳои қудрат ҳастанд
Мурдагони бад ва интиқомгир шодӣ мекунанд… роботҳо… лӯхтакҳо…
Мизантропҳо… қотилон… пулпарастон… ҳунарпешагон…
Ва дар дасти ин мурдагони зинда бомбаҳои ҳастаӣ… мушакҳо… ҳастанд.
ҳавопаймоҳо… киштиҳои зериобӣ… вирусҳо… лазерҳо… заҳрҳо…
Ва ҳамаи ин силоҳи бешумори девҳо
Ба як инсони бедифоъ нигаронида шудааст,
Барои касе, ки як сӯзан дар маъбад кофӣ аст…
Ооооо …
Ва чаро чунин як куштор боҳашамат аст,
Вақте ки одамони ғор… мағзи хурду интиқомгири ҳокимони имрӯза
Мувофиқ ба клуб… корд… тир,
Аммо на ба Бомбаи атомӣ… Лазер… Вирус… Мушак…
Бале…
Афсӯс…
Ва дар дасти нобиноёни "Чингизхонҳо"-и имрӯза бомбаи атомӣ аст…
Ва дар дасти мардум нон ва об аст…
Ва дар назари мардум –
Итоаткории ғуломона ва аблаҳӣ…
Эйййййй…
Ва чаро Офаридгор ба чунин Инсоният ниёз дорад?
Ва оё Ӯ набояд ба назди Одам ва Ҳавво баргардад?
Дар боғи Адан…
Бале…
Бале, ин барои инсоният шармандагӣ аст,
Дар он ҷо бисёр гӯшти гӯсфанди пок буд ва ҳаст…
Баҳор… кӯҳистон… рӯҳҳои меҳрубон… рӯҳҳо… рӯҳҳо…
Эййййййй…
Дар ин ҷо Хоҷа Насриддини хаста хаста пичиррос мезанад:
– Бародарон ва хоҳарон!..
Аммо биёед ба осмонхароши километрӣ баргардем…
Оҳҳҳ…
Дар рӯи Замин осмонхарошҳои зиёде мавҷуданд…
Аммо оё як марди хирадманд буд,
Кӣ Каломи оташини абадиро аз боми осмонхарош пахш мекунад?..
Дур аз Падару Модар… Ҳамшираи Шафқат… Модар-Замин?..
Чунин чизе набуд!..
Ва ин бародари ман, дарвеш Хоҷа Зулфиқор аст,
Ӯ нишастааст… ҷоду мекунад… дар болои боми кулбаи гилии худ андешаҳоро ба вуҷуд меорад,
Се метр аз замин…
Ва ба осмони хушбахтонаи шабона бо ситораҳои зиёд менигарад…
Ва сурудҳои абадии худро месарояд ва масалҳои абадии худро мехонад,
Бӯи ситорагон ва замин…
Бале…
Ва ӯ хеле равшантар ва дуртарро мебинад,
Аз онҳое, ки дар бомҳои осмонхарошҳо саргардон мешаванд…
Ва онҳо бар тахтҳо нишастаанд…
Дар Қасри Сафед…
Дар Шӯрои давлатӣ…
Дар Кремлинҳо…
Дар парлумонҳо…
Дар Қасрҳои Елисей…
Ва дар дигар Хонаҳои Ҳокимият…
Ва дар маъбадҳои ҳама динҳо…
Зеро рӯҳи инсон аз ҳамаи маъбадҳо бузургтар аст…
Ҳамаи маъбадҳо дар рӯҳи инсон ҳастанд…
Бале!..
Эҳҳҳҳҳ!..
Бале, ва ман, Хоҷа Насриддин,
Ҳазорҳо сол аст, ки ман дар Замин ва Ситорагон сайругашт мекунам…
Ва аз пушти хараш,
Аллакай як метр аз Замин,
Ман тамоми таърихи илоҳии башариятро дар назар дорам…
Аз ғорҳои қадим то моҳвораҳо,
Парвоз ба Миррих…
Ва Худои Қодир ба ман, мӯрчаи заминӣ,
Суханҳои абадии муҳаббат… Сулҳ…
Ҳамдардӣ… Хирад… Шеър…
Аммо…
Аммо вақте ки ман аз хар фаромадам
Ва ман дар алафи асал нишастам,
Дар байни мӯрчагон,
Ин бародарону хоҳарони ҳамаҷоии ман,
Ман инро ҳис карда метавонам…
Ман тамоми коинотро мебинам
Ба ситораҳои беруна…
Ва ман бо тамоми вуҷудам хушбахтам… бениҳоят хушбахтам…
Ва ман бо шодӣ гиря мекунам… Ман мисли дарёи баҳорӣ гиря мекунам,
Аз ин хушбахтии умумиҷаҳонӣ…
Ва тамоми Коинот рӯҳи ман аст…
Ва ман калимае надорам…
Ва танҳо шодмонии бепоёни будан вуҷуд дорад…
Аййййййййййййййййййййй…
Ва ин чӣ гуна тамаддуни Бобилӣ аст, ки аз ҷониби инсон сохта шудааст?!..
Ва осмонхароши пашшагии ӯ, ки километр тӯл мекашад…
СУРАТ: Тимур Зулфи-коров аз сахифаи Ирина Дмитриева-Ванн дар шабакахои ичтимой