Душанбе, 2026-жылдын 30-январы — Karavan Info маалымат агенттиги. Тажикстандын борборунда шаардык инфраструктурада күн энергиясына этап-этабы менен өтүү башталды. Күн батареялары Душанбеде, анын ичинде жолдор жана транспорттук жайлар сыяктуу адаттан тыш жерлерде орнотулууда. Бул инновациялар коомчулуктун кеңири кызыгуусун жана долбоордун максаттары жана көлөмү боюнча суроолорду жаратты.
Күн батареяларынын бири борбор калаанын "Текстилькомбинат" заводунун жанындагы темир жол көпүрөсүнө орнотулган. "Азия-Плюс" агенттигинин маалыматы боюнча, бул иш энергияны үнөмдөөгө жана энергия булактарын диверсификациялоого багытталган кеңири өкмөттүк демилгенин бир бөлүгү болуп саналат.
Бул маселе боюнча түшүндүрмө 29-январда Тажикстан Республикасынын Архитектура жана курулуш комитетинде өткөн басма сөз жыйынында берилди. Агенттиктин өкүлдөрү күн батареяларын орнотуу борборлоштурулган электр тармактарына түшкөн жүктөмдү азайтуу жана чакан өнөр жай ишканаларында, балдар бакчаларында жана турак жай секторунда альтернативдүү энергияны колдонууну андан ары өнүктүрүү максатында жүргүзүлүп жатканын билдиришти.
Комитеттин төрагасы Низом Мирзозода тиешелүү буйрукка 2024-жылдын 1-апрелинде кол коюлганын белгиледи. Документте күн батареяларын орнотуу, ошондой эле аларды колдонуу пландаштырылган бардык объектилерди мамлекеттик текшерүүдөн өткөрүү милдеттендирилген.
"Буйрукка кол коюлгандан бери 1530 долбоор баалоодон өттү. Алардын баарына кубаттуулугу 250дөн 500 ваттка чейинки күн батареяларын орнотуу кириши керек", – деди комитеттин төрагасы.
Анын айтымында, панелдер күндүн активдүүлүгү эң жогорку деңгээлде болгон күндүзгү убакта объектилерди электр энергиясы менен камсыз кылат. Бул энергияны үнөмдөөгө жана электр тармактары убактылуу үзгүлтүккө учураган учурда резервдик энергия менен камсыз кылууга мүмкүндүк берет.
Көп кабаттуу үйлөрдүн коммуналдык системаларына өзгөчө көңүл бурулууда. Тактап айтканда, лифттерди жана видеобайкоо камераларын күн батареялары менен иштетүү пландаштырылууда. Комитеттин баса белгилешинче, бул ыкма борбор калаанын борборлоштурулган электр тармагына кошумча колдоо көрсөтөт.
Ошондой эле, агенттик долбоорлоо этабында күн батареяларын орнотуу пландаштырылып жаткан жерлер боюнча конкреттүү маалыматтарды жарыялады. Шаардык курулуш долбоорунун документтерин ведомстволук эмес мамлекеттик экспертизалоо башкармалыгынын маалыматы боюнча, 2024-жылдын 1-апрелинен баштап 558 жерге күн батареяларын орнотуу пландаштырылууда.
Алардын катарында 381 турак жай имараты, 23 өнөр жай ишканасы, 61 жалпы билим берүү мекемеси, 13 мектепке чейинки билим берүү мекемеси, 42 оорукана жана медициналык борбор, ошондой эле 38 административдик имарат бар.
Күн энергиясын шаардык чөйрөгө киргизүү демилгеси өкмөттүн энергетика тармагын өнүктүрүү боюнча кеңири пландарына туура келет. Өткөн жылдын ноябрында Тажикстан Республикасынын Президенти Эмомали Рахмон өкмөттүн жыйынын өткөрүп, анда энергетика жана суу ресурстары министри Далер Жума 2026–2030-жылдарга карата Электр энергетика тармагын өнүктүрүү программасынын негизги параметрлерин сунуштады.
Жарыяланган маалыматтарга ылайык, программа гидроэлектростанцияларды куруу аркылуу 2680 МВт жаңы кубаттуулукту киргизүүнү, иштеп жаткан станцияларды реконструкциялоо аркылуу орнотулган кубаттуулукту 253 МВтга көбөйтүүнү, жабдууларды жаңыртуу аркылуу 440 МВт калыбына келтирүүнү жана күн энергиясы аркылуу 1500 МВт өндүрүүнү карайт.
Жолугушууда Эмомали Рахмон турак жай имараттарына күн батареяларын орнотууну тездетип, аларды улуттук электр тармагына интеграциялоону тапшырды, ошону менен өлкөнүн жашыл энергияны өнүктүрүүгө жана энергетикалык туруктуулукту жогорулатууга стратегиялык багытын белгиледи.
Иллюстрациялык сүрөт
Сүрөт: Zoomit