AFG'ONISTON, 2026-yil 2-fevral – Karavan Info axborot agentligi. BMTning Gumanitar ishlarni muvofiqlashtirish idorasi (OCHA) Afg'oniston viloyatlarining uchdan ikki qismidan ko'prog'i – 67 foizi – qurg'oqchilik va jiddiy suv tanqisligi bilan yuzlashayotgani haqida ogohlantirdi.

OCHA, butun mamlakat bo'ylab taxminan 16 million kishining toza ichimlik suviga ehtiyoji borligini aytib, 163 million dollar mablag' so'radi.

Tashkilot ma'lumotlariga ko'ra, qo'shni mamlakatlardan afg'onistonlik migrantlarning ommaviy qaytishi, qurg'oqchilik, kasalliklarning avj olishi, tez-tez sodir bo'ladigan suv toshqinlari va zilzilalar tufayli toza ichimlik suvi, sanitariya va gigiyenaga ehtiyoj keskin oshdi.

Milliy baholashga ko'ra, uy xo'jaliklarining taxminan 85 foizi kamida bitta ekologik xavfga duch kelgan. Xavfsiz ichimlik suvi va sanitariya xizmatlariga muhtoj uy xo'jaliklarining ulushi 2024-yildagi 26 foizdan 2025-yilda 37 foizga oshdi.

OCHA shuningdek, shahar va qishloq joylari o'rtasida toza suvdan foydalanish imkoniyatidagi tafovutning ortib borayotganini ta'kidladi. Shaharlarda infratuzilma yaxshilanganiga qaramay, qishloq oilalari yuqori xarajatlarga va xavfsiz suv manbalariga yetib borish masofalariga duch kelmoqda.

Ayollar boshchiligidagi oilalarda suv va sanitariya ehtiyojlari eng yuqori, nogironligi bo'lgan shaxs yashaydigan oilalarning atigi 41 foizi yetarli sanitariya sharoitlariga ega.

Afg'onistonning qishloq joylarida qurg'oqchilik kuchayib borayotgani sababli suv resurslari kamayib bormoqda. Bu qishloq xo'jaligiga qaram oilalar daromadining 13 foizga kamayishiga va qarzlarining 30 foizga oshishiga olib keldi.

Tashkilot ma'lumotlariga ko'ra, ko'plab ayollar kechalari suv olish uchun uzoq masofani piyoda bosib o'tishga majbur bo'lib, o'zlarini xavf ostiga qo'yadilar, o'smir qizlar esa sanitariya sharoitlari yo'qligi sababli maktabni qoldirmoqda.

Qurg'oqchilikning ta'siri va kasalliklarning avj olish xavfi Hirot, Nangarhor, Nimroz va Xost kabi qaytib kelayotgan muhojirlarni qabul qiluvchi viloyatlardagi gumanitar inqirozni kuchaytirmoqda.

BMT baholashlari shuni ko'rsatadiki, Afg'onistondagi kamida 18 ta viloyat iqlim zaifligi nuqtai nazaridan "juda yuqori xavf" toifasiga kiradi.

OCHA suv tizimlarini tiklash va ta'mirlash, qaytgan migrantlarga xizmat ko'rsatish, kasalliklar avj olgan joylarga javob berish, qishga tayyorgarlik ko'rish va zarur jihozlarni zaxiralash uchun 163 million dollar so'radi.

Surat: Khaama Press