Душанбе, 3 феврали соли 2026 — Агентии иттилоотии Karavan Info. Тибқи иттилои Турдалӣ Арабов, сардори Раёсати бунёд ва барқарорсозии ҷангалҳо ва ниҳолхонаҳои Идораи хоҷагии ҷангали назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар Тоҷикистон дар соли 2026 дар доираи "Барномаи рушди парвариши павловния дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2024-2028" 100 гектар плантатсияҳои павловния бунёд карда мешаванд.
Ин на танҳо дар бораи васеъ кардани фазоҳои сабз, балки дар бораи таҳияи самти нав дар сиёсати ҷангалдорӣ ва экологӣ дар кишвар, ки ба ҳифзи захираҳо, рушди устувор ва коҳиш додани вобастагӣ аз воридоти чӯб нигаронида шудааст, мебошад.
Барнома бунёди плантатсияҳои саноатии павловнияи зудрушдкунандаро пешбинӣ мекунад, ки қодиранд аҳолӣ бо чӯб ва хӯроки чорво таъмин карда шаванд, истеҳсоли асал афзоиш ёбад, заминҳои кишоварзиро аз таназзул муҳофизат кунанд ва ба беҳтар шудани вазъи экологӣ дар ҷумҳурӣ мусоидат намоянд.
Захираҳои ҷангали Тоҷикистон асосан аз навъҳои буттаҳо иборатанд, ки барои истеҳсоли чӯби тиҷоратӣ нокифояанд. Дар натиҷа, 90-95 фоизи чӯби истифодашаванда дар сохтмон аз дигар кишварҳо ворид карда мешавад.
Ба гуфтаи Турдалӣ Арабов, ҷорӣ намудани технологияҳои инноватсионии парвариши павловния метавонад ба унсури калидии сиёсати сарфаи захираҳо ва энергия бидуни зарар ба муҳити зист табдил ёбад.
Бунёди плантатсияҳои саноатии павловния низ ба муҳити зист таъсири назаррас мерасонад. Ин дарахтон ба коҳиш додани партовҳои газҳои гулхонаӣ, пешгирии гармшавии глобалӣ ва мутобиқшавӣ ба тағирёбии иқлим мусоидат мекунанд. Дар айни замон, лоиҳа имкониятҳоро барои таъсиси ҷойҳои нави корӣ, бахусус дар минтақаҳои кӯҳистон ва деҳоти кишвар, фароҳам меорад.
«Бо назардошти суръати пасти афзоиши солонаи аксари ҷангалҳо ва масоҳати маҳдуди ҷангалҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон, истифодаи технологияҳои нави парвариши ниҳолҳо, васеъ кардани майдонҳои кишт ва ҷалби аҳолии маҳаллӣ дар фаъолияти хоҷагии ҷангал ба рушди минтақаҳои кӯҳистон ва беҳтар шудани некӯаҳволии аҳолӣ мусоидат хоҳад кард», – таъкид кард Турдалӣ Арабов.
Павловния инчунин дар ободонии шаҳрҳо васеъ истифода мешавад. Дар фасли баҳор, дарахт бо гулҳои калон, кабуди осмонӣ, гулобӣ ё сафед мешукуфад ва давраи гулкунӣ 6-8 ҳафта давом мекунад. Баргҳои васеъи он сояи зичро ба вуҷуд меоранд, ки ин барои фароҳам овардани муҳити бароҳат дар иқлими гарми шаҳрӣ махсусан муҳим аст.
Ба шарофати ин хислатҳо, павловния барои ободонии канори роҳҳо, дар шаҳрҳо, боғҳо ва хиёбонҳо васеъ истифода мешавад.
Павловния аз ҷиҳати экологӣ хеле самаранок аст. Як дарахт метавонад то 22 кг гази карбонро ҷаббида, то 6 кг оксиген ҷудо кунад. Як плантатсияи 10 гектарӣ метавонад солона то 275 тонна CO₂-ро ҷаббида, то 330 тонна оксиген ҷудо кунад, то 1000 тонна хокро аз эрозия муҳофизат кунад ва то 25 000 метри мураббаъ обро тоза кунад.
Павловния инчунин дорои потенсиали назарраси иқтисодӣ мебошад. Як гектар замини кишт метавонад то 800 кг асали тиҷорӣ диҳад. Гулҳои хушбӯйи он яке аз беҳтарин растаниҳои асал ҳисобида мешаванд ва дар парвариши он ягон моддаҳои кимиёвии заҳрнок истифода намешаванд.
Чӯби Павловния сабук, пойдор ва ба деформатсия тобовар аст. Он дар сохтмони манзил ва истеҳсоли мебел васеъ истифода мешавад, зуд хушк мешавад ва шакли худро нигоҳ медорад. Ғайр аз ин, ҳамаи қисмҳои дарахтро метавон ҳамчун манбаи энергия – барои гармкунӣ ва истеҳсоли биогаз истифода бурд, ки манбаи аз ҷиҳати экологӣ тоза ва аз ҷиҳати хароҷот самараноки энергияи барқароршаванда ҳисобида мешавад.
АКС: Экотехника