Душанбе, 2026-жылдын 11-февралы — Karavan Info маалымат агенттиги. Мусулмандардын ыйык Рамазан айы Тажикстанда расмий түрдө 19-февралда башталып, 2026-жылдын 20-мартына чейин созулат. Тажикстан Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Дин иштери, салттарды, майрамдарды жана ырым-жырымдарды жөнгө салуу комитети жаңыртылган башталуу күнүн ырастады.
Комитеттин басма сөз катчысы Афшин Мукимдин айтымында, Рамазан айынын башталышы астрономиялык эсептөөлөрдүн негизинде аныкталган, ага ылайык, 2026-жылы ислам ай календары боюнча айдын биринчи күнү 19-февраль, бейшемби күнүнө туш келет.
Акыркы чечим 10-февралда Тажикстандын Уламалар кеңешинин жыйынында кабыл алынды. Жыйында Тажикстандын Улуттук илимдер академиясынын Астрофизика институтунун тыянактары эске алынды, бул өлкөдөгү диний даталарды ай циклине жана илимий байкоолорго таянып аныктоо боюнча калыптанган практикага дал келет.
Буга чейин бир нече булактар Рамазан айы 18-февралда башталышы мүмкүн экенин билдиришкен. Бирок, Asia-Plus булагынын маалыматы боюнча, бул дата орозо айынын башталышын аныктоо үчүн колдонулган ай циклине дал келген эмес.
Рамазан айынын башталуу күнүнөн тышкары, Уламалар кеңеши милдеттүү диний төлөмдөрдүн өлчөмдөрүн да бекитти, алар быйыл кайра каралып чыкты.
2026-жылы бир адамга берилүүчү фитирдин өлчөмү 7 сомонини түзөт, бул 2025-жылга (8 сомони) караганда 1 сомониге аз.
Быйылкы жылы милдеттүү зекеттин (нисабдын) чеги 64 000 сомони деп белгиленген. Эгерде динчил адамда ушул же андан көп сумма болсо, анда ал 1600 сомони зекет төлөшү керек.
Салыштыруу үчүн, 2025-жылы нисаб 36,9 миң сомонини, ал эми зекеттин суммасы 880 сомонини түзгөн, бул 2026-жылы зекеттин суммасы дээрлик эки эсе көбөйөт дегенди билдирет.
Жүйөлүү себептерден улам орозо кармай албагандар үчүн 2026-жылы фидяи орозонун өлчөмү 30 күн үчүн 420 сомони же күнүнө 14 сомони түзөт. Өткөн жылы бул сумма жогору болгон: 480 сомони (күнүнө 16 сомони).
Дин иштери боюнча комитет фитир-садаканын, зекеттин жана фидьянын өлчөмдөрүн кайра карап чыгуу алтын менен буудайдын бааларынын өзгөрүшүнө түздөн-түз байланыштуу экенин түшүндүрдү.
Ошентип, зекеттин нисабы алтындын баасына жараша эсептелет жана 2026-жылы алтындын баасы көтөрүлгөндүктөн, милдеттүү кайрымдуулуктун босогосу жана суммасы да көбөйгөн.
Тескерисинче, фитир-садака жана фидия быйыл Тажикстанда буудайдын баасынын төмөндөшүн эске алуу менен эсептелет, бул тиешелүү төлөмдөрдүн азайышына алып келди.
Рамазан айы ислам ай календары боюнча аныкталат жана жыл сайын мурунку жылга караганда болжол менен 10 күн эрте башталат. 2025-жылы Тажикстанда Рамазан айы 1-мартта башталып, 30-мартта белгиленүүчү Орозо айт майрамы менен аяктаган.
Рамазан айы исламдагы эң маанилүү айлардын бири деп эсептелет. Бул мезгилде мусулмандар орозо кармап, ибадат менен кайрымдуулукту көбөйтүшөт. Рамазан айында орозо кармоо, намаз жана зекет менен бирге исламдын беш түркүгүнүн бири болуп саналат.
Ислам окуусуна ылайык, орозо таң аткандан күн батканга чейин тамак-аштан, суусундуктардан жана никелик мамилелерден баш тартууну камтыйт. Мухаммед пайгамбар (ага тынчтык болсун) орозонун руханий маңызын баса белгилеп, ал жөн гана физикалык тыйылуу эмес, ошондой эле момун адамды күнөө иштерден коргоо экенин белгилеген.
Рамазан айы руханий тазаланууну жана орозо кармоонун аякташын символдоштурган эки негизги мусулман майрамынын бири болгон Орозо айт майрамы менен аяктайт.
СҮРӨТ: Караван Инфо маалымат агенттиги