Душанбе, 2026 жылғы 15 ақпан — Karavan Info ақпараттық агенттігі. Тәжікстанда балаларға алимент төлеуден жалтару мәселесі тағы да қоғамның назарын аударды: Атқарушылық қызметтің мәліметтері бойынша, қазіргі уақытта 13 700-ден астам азамат борышкерлер тізімінде тұр және оларға елден шығуға тыйым салынған. Олардың көпшілігі балалары алдындағы қаржылық міндеттемелерін орындамайтын әкелер.
Орындауды ұйымдастыру және бақылау департаментінің басшысы Алиджон Аминзоданың 10 ақпанда хабарлағанындай, 2025 жылы алимент төлеуден жалтару күдігімен 270 қылмыстық іс қозғалған. Олардың ішінде 39 адам қамауға алынды, 15-і айыппұл салынды, ал 216-сы түзеу жұмыстарына сотталды.
Аминзода тұтқындалғандардың нақты түрме мерзімдерін көрсеткен жоқ.
Тәжікстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 177-бабына сәйкес, алимент төлемеу түзеу жұмыстарынан бастап үш жылға бас бостандығынан айыруға дейінгі жазаларға әкеп соғады. Дегенмен, жазалар мен шектеулер санының артуы мемлекеттің борышкерлерге қатысты мәжбүрлеу шараларын біртіндеп күшейтіп жатқанын көрсетеді.
Атқарушылық қызметтің басшысы Ахтам Абдуллозода 2025 жылы жол жүру шектеулеріне жататын борышкерлер тізіміне 8 332 адам енгізілгенін хабарлады. Қазіргі уақытта бұл шектеуге 13 765 азамат ұшыраған.
Қызметтің қаржылық нәтижелері де айтарлықтай өсімді көрсетеді: өткен жылы әкелерден 179 миллион 904 мың 447 сомони алимент өндірілді, бұл 2024 жылмен салыстырғанда 147 миллион 189 мың 963 сомониге артық.
Ел заңнамасында алимент төлемдері үш айдан астам уақыт бойы төленбесе, іс қылмыстық жауапкершілікке тарту үшін прокуратураға жолданатыны, ал азамат автоматты түрде борышкерлер тізіміне қосылып, елден шығуға тыйым салынатыны белгіленген. Егер алимент төленсе, заң бойынша келесі алты айға алдын ала төлем жасау қажет, содан кейін шектеу алынып тасталады.
Тәжік жүйесінің ерекшелігі — алимент төлемдерін шетелде тікелей өндіріп алу мүмкін еместігі: шетелдерге шағымдану тек тиісті органдар арқылы және азаматтың өз өтініші бойынша ғана мүмкін. Дегенмен, Абдуллозоданың айтуынша, шетелдік өндіріп алумен байланысты ешқандай проблемалар жоқ: 2025 жылы шетелдерден тек 13 сот және арбитраждық шешім қабылданған.
Тәжікстандағы алимент төлеуден жалтару мәселесі жаңалық емес, бірақ соңғы жылдары мәжбүрлеу шаралары қатаңдады. Борышкерлердің шетелге шығуын шектеу балалардың құқықтарын қорғаудың және қаржылық көмекке мұқтаж ата-аналарды қолдаудың тиімді тәсілі ретінде қарастырылады.
Фотосурет авторы: aifstan.info