Чыгыш музейинин илимий китепканасында кызыктуу басылма бар: ХХ кылымдын ортосундагы кытай сүрөтчүлөрүнүн жаңы жылдык сүрөттөрү.

"Жаңы жылдык сүрөттөр" – бул кытай элдик маданиятынын терең катмары, ал салттуу түрдө жаз майрамында (Кытай жаңы жылы) үйлөрдү бакыт, бакубатчылык жана ийгилик каалоо менен кооздоо үчүн колдонулат.

Китепканада бар болгон репродукциялар кызыктуу, анткени салттуу нианхуа формасын (элдик сүрөт өнөрүнүн жандуулугу, баяндоо сапаты жана декоративдик эстетикасы) сактоо менен алар таптакыр жаңы мазмун менен сугарылган: салттуу кудайлар, молчулуктун символдору жана жомоктор социалисттик курулушту жана жамааттык эмгекти чагылдырган сүрөттөр менен алмаштырылган. Алар чакан үй-бүлөлүк чөйрөдө эмес, эмгек жамаатынын ичиндеги майрамдык көрүнүштөрдү алдыңкы планга чыгарып, жалпы ишке басым жасайт. Көптөгөн сүрөттөрдө Мао Цзэдундун портреттери, кээде майрамдын контекстинде же элди жаркын келечекке алып баруучу "улуу рулдун" символу катары чагылдырылган. Мол түшүм алуу үчүн салттуу каалоолор жамааттык эмгек жана партиянын саясаты аркылуу жетишилген молчулуктун образдарына айландырылат. Ал тургай сүрөттөрдүн аталыштары да муну көрсөтүп турат: "Төрага Мао Цзэдун дыйкандар менен сүйлөшөт", "Мыкты эмгекчилер үчүн уюштурулган эс алуу", "Тынчтык үчүн кол тамгалар", "Мал санын көбөйтүү" жана "Пекин жумушчуларынын маданият сарайы".

Бул басылма ошол доордун визуалдык хроникасы болуп саналат, анда мамлекеттик идеология үй жана майрамдарды кошо алганда, адам жашоосунун эң жакын жана салттуу чөйрөлөрүнө кантип кирүүгө аракет кылганын көрсөтөт. Сүрөттөр өз доорунун визуалдык тилин жана эстетикасын чагылдырып, саясаттын таасири астында элдик искусствонун өзгөрүшүн көрсөтүп, кытай элдик тилиндеги "социалисттик реализмдин" кызыктуу үлгүсүн чагылдырат.

Басылманы илимий китепкананын окуу залында карап чыгууга болот.

Булак: Чыгыш музейи