Dushanbe, 2026-yil 27-aprel — Karavan Info axborot agentligi. Tojikiston poytaxtidagi yoqilg'i quyish shoxobchalarida yoqilg'i narxi joriy yilning mart oyi boshidan beri o'rtacha 8-9% ga oshdi. Bozor ishtirokchilari va tahlilchilar buni Yaqin Sharqdagi geosiyosiy keskinliklar fonida global neft narxlarining ko'tarilishi bilan bog'laydilar.

Eng ommabop AI-92 benzini mart oyi boshida litri uchun 9,5 somoniydan hozirda 10,3 somoniygacha ko'tarildi. Dizel yoqilg'isi ham litri uchun 10,4 somoniydan 11,3 somoniygacha ko'tarildi.

Suyultirilgan gaz narxi taxminan 6% ga oshdi. Mart oyi boshida litri uchun 5,3 somoniy bo'lgan bo'lsa, minimal narx hozir 5,6 somoniy.

Ta'kidlanishicha, Dushanbedagi yoqilg'i quyish shoxobchalarida yoqilg'i narxi joylashuvga qarab o'zgaradi: shaharning markaziy qismida narxlar chekka hududlarga qaraganda yuqoriroq.

Yoqilg'i yetkazib beruvchilari va sotuvchilari narxlarning oshishini jahon bozorlarida neft mahsulotlari narxining oshishi bilan bog'laydilar. Rossiya Tojikistonning neft mahsulotlarining asosiy yetkazib beruvchisi bo'lib qolmoqda. Indikativ balansga ko'ra, 2025-yilda mamlakat Rossiyadan 1,2 million tonnadan ortiq subsidiyalangan neft mahsulotlari va suyultirilgan gaz import qilgan, bu uning umumiy importining 70% dan ortig'ini tashkil qiladi. Kichikroq hajmlar ham Qozog'iston, O'zbekiston, Turkmaniston va boshqa mamlakatlardan yetkazib beriladi.

Statistika agentligi ma'lumotlariga ko'ra, joriy yilning birinchi choragida Tojikiston 251 million dollardan ortiq qiymatga ega 325 ming tonnadan ortiq neft mahsulotlarini import qilgan. Bu shuni anglatadiki, bir tonna uchun o'rtacha narx 772 dollarni tashkil etgan. O'tgan yilning shu davriga nisbatan import hajmi 11,4 foizga, ularning qiymati esa 8,6 foizga oshgan.

Tahlilchilar narxlarning oshishini Yaqin Sharqdagi keskinlashib borayotgan vaziyat bilan ham bog'laydilar. Xalqaro ommaviy axborot vositalarining xabar berishicha, harbiy harakatlar va mintaqadagi keskinliklar global neft bozoriga ta'sir ko'rsatdi va butun neftni qayta ishlash-chakana savdo narxlari zanjiri bo'ylab narxlarning oshishiga sabab bo'ldi.

Natijada, bir qator mamlakatlarda yoqilg'i narxlarining sezilarli darajada oshishi kuzatildi: Kambodjada qariyb 70%, Vetnamda 50%, Nigeriyada 35%, Laosda 33% va Kanadada 28%. Markaziy Osiyo mamlakatlarida o'sish o'rtacha darajada bo'ldi — 2% dan 5% gacha.

Mutaxassislar buni asosiy yetkazib beruvchilar o'rtasidagi narxlarning barqarorligi va mintaqada yetarli miqdorda mahalliy ishlab chiqarishning mavjudligi bilan bog'laydilar. Global narxlarning oshishiga olib kelgan asosiy omillardan biri dunyo neftining taxminan 20% o'tadigan Hormuz bo'g'ozining yopilishi bo'ldi.

Surat: “Caravan Info” axborot agentligi