Birlashgan Arab Amirliklari OPEC va OPEC+ formatidan chiqishini eʼlon qildi. Qaror 2026-yil 1-maydan kuchga kiradi va global energetika bozoridagi kuchlar muvozanatini sezilarli darajada oʻzgartirishi mumkin.

Abu-Dabi bu qadamni rasman "milliy manfaatlar" va uzoq muddatli energiya strategiyasini ishlab chiqish zarurati bilan izohlamoqda.

Mamlakat energetika vaziri Suhayl al-Mazruiyning ta'kidlashicha, Amirliklar ittifoq ichidagi kvotalardan qat'i nazar, neft qazib olishni bosqichma-bosqich oshirish niyatida.

Uning so'zlariga ko'ra, chiqish vaqti bozorga ta'sirni minimallashtirish uchun tanlangan, jumladan, Hormuz bo'g'ozidagi vaziyat bilan bog'liq cheklovlar tufayli.

"Dunyo ko'proq energiyaga muhtoj bo'ladi va biz bunga tayyor bo'lishimiz kerak", deb ta'kidladi al-Mazruiy.

Biroq, rasmiy ritorika ortida siyosiy yashirin ma'no ham bor. Abu-Dabida mintaqaviy ittifoqchilarining harakatlaridan norozilik kuchayib bormoqda.

Avvalroq, BAA prezidentining diplomatik maslahatchisi Anvar Gargash arab davlatlarining Eron hujumlariga munosabatini qattiq tanqid qilib, Fors ko'rfazidagi sheriklarining zaif siyosiy va harbiy yordamini aytib o'tgan edi.

Uning so'zlariga ko'ra, ittifoqchilardan kutilgan natijalar oqlanmadi, bu esa strategik zaiflik hissini kuchaytirdi.

Neft bozoriga ta'siri sezilarli bo'lishi mumkin. BAA dunyodagi eng yirik neft ishlab chiqaruvchilar qatoriga kiradi va katta zaxira quvvatlarga ega, bu endi kvotalar bilan cheklanmaydi. Bu Abu Dabiga ishlab chiqarishni ko'paytirish va narxlarga ta'sir qilish uchun moslashuvchanlikni beradi.

Vaziyat umumiy energetika inqirozi tufayli yanada og'irlashdi. OPEK ishlab chiqarishi so'nggi oylarda keskin pasaygan deb taxmin qilinmoqda, bu qisman Hormuz bo'g'ozidagi logistika muammolari va cheklovlar tufayli. Kvotalar rasman oshib borayotgan bo'lishi mumkin, ammo aslida ta'minot bosim ostida qolmoqda.

Ba'zi ekspertlar siyosiy ta'sirni ham ta'kidlamoqdalar: BAAning chiqib ketishi Saudiya Arabistonining ittifoq ichidagi mavqeini zaiflashtirishi va OPEC+ birligiga putur yetkazishi mumkin. Bundan tashqari, bu harakat bilvosita Donald Trampning qo'liga tushadi, u ilgari kartelni neft narxlarini manipulyatsiya qilishda bir necha bor ayblagan edi.

Shunday qilib, Abu-Dabining qarori nafaqat energetika strategiyasi, balki Yaqin Sharqda va global neft siyosatida ta'sirni qayta taqsimlashning belgisidir.

Mustaqil ekspertlar klubi

Surat: Sun'iy intellekt tomonidan yaratilgan