Душанбе, 25 май, – АИ «Корвон Иттилоот». Дар шароите ки тағйирёбии иқлим, коҳиши босуръати пиряхҳо ва фишор ба захираҳои обӣ ба яке аз таҳдидҳои асосии асри XXI табдил ёфтааст, пойтахти Тоҷикистон боз ба маркази муколамаи байналмилалии экологӣ мубаддал мегардад.

Аз 25 то 28 май дар Душанбе Конфронси чоруми байналмилалии сатҳи баланд оид ба Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018–2028» баргузор мешавад, ки он ҳамчун марҳалаи муҳими омодагӣ ба Конфронси СММ оид ба захираҳои об дар соли 2026 ва нишонаи таҳкими мавқеи Тоҷикистон дар дипломатияи ҷаҳонии об арзёбӣ мегардад.

Ҳамоиш бо ташаббуси Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳамкорӣ бо Созмони Милали Муттаҳид ва шарикони байналмилалӣ дар доираи Раванди обии Душанбе баргузор шуда, намояндагони давлатҳои узви СММ, созмонҳои байналмилалӣ, ниҳодҳои молиявӣ, марказҳои илмӣ, бахши хусусӣ ва ҷомеаи шаҳрвандиро гирди ҳам меорад.

Дар ду даҳсолаи охир Тоҷикистон тавонист масъалаи обро аз як масъалаи минтақавӣ ба бахши муҳими рӯзномаи ҷаҳонии рушди устувор табдил диҳад. Маҳз бо ташаббуси Душанбе Маҷмаи Умумии СММ қарорҳоро оид ба Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои ҳаёт» (2005–2015), Соли байналмилалии ҳамкории обӣ — 2013, Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор» (2018–2028), инчунин Соли байналмилалии ҳифзи пиряхҳо эълон шудани соли 2025 қабул намуд.

Ин иқдомҳо мақоми байналмилалии Тоҷикистонро ҳамчун яке аз кишварҳои пешсаф дар дипломатияи экологӣ, ҳифзи иқлим ва идоракунии устувори захираҳои обӣ таҳким бахшиданд.

Дар пасманзари обшавии босуръати пиряхҳо ва афзоиши таҳдидҳои иқлимӣ конфронси Душанбе аҳамияти махсус касб мекунад. Коршиносон имрӯз обро на танҳо масъалаи экологӣ, балки захираи стратегии асри XXI медонанд, ки мустақиман ба амнияти энергетикӣ, озуқаворӣ, муҳоҷират ва суботи давлатҳо таъсир мерасонад.

Интизор меравад, ки конфронс ба минбари муҳими байналмилалӣ барои муҳокимаи Ҳадафҳои рушди устувор, пеш аз ҳама ҲРУ-6, густариши ҳамкории фаромарзӣ, навсозии инфрасохтори обӣ ва мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим табдил ёбад.

25 май: оғози форумҳои коршиносӣ ва намоишгоҳи байналмилалӣ

Барномаи ҳамоиш аз чорабиниҳои пешазконфронсӣ, форумҳои мавзӯӣ, муколамаҳои коршиносӣ ва вохӯриҳои шарикони рушд оғоз мегардад.

Иштирокчиён масъалаҳои ҳамкории фаромарзии обӣ, ҷорӣ намудани технологияҳои муосири идоракунии об, маблағгузории инфрасохтори обӣ, рушди гидроэнергетика ва таъмини аҳолӣ бо оби нӯшокии бехатару санитарияро баррасӣ хоҳанд кард.

Муҳокимаҳои алоҳида ба нақши ҷавонон, занон, ҷомеаи илмӣ ва ниҳодҳои ҷомеаи шаҳрвандӣ дар пешбурди устувории экологӣ бахшида мешаванд.

Ҳамзамон дар маҷмааи давлатии «Кохи Сомон» Намоишгоҳи байналмилалии «Water Resilience for Climate Solutions» («Устувории об барои ҳалли масъалаҳои иқлим») ифтитоҳ мешавад. Давлатҳо, созмонҳои байналмилалӣ ва марказҳои илмӣ технологияҳо ва роҳҳалҳои инноватсиониро дар соҳаҳои идоракунии об, экология, гидроэнергетика, рақамикунонии бахши об ва мутобиқшавии иқлим муаррифӣ хоҳанд кард.

Ба гуфтаи созмондиҳандагон, намоишгоҳ бояд ба майдони табодули таҷриба, пешбурди навоварӣ ва таҳкими шарикии байналмилалӣ табдил ёбад.

26 май: ҷаласаҳои пленарӣ ва рӯзномаи ҷаҳонии иқлим

Рӯзи дуюм бо маросими расмии ифтитоҳи конфронс бо иштироки ҳайатҳои баландпоя, намояндагони СММ ва созмонҳои байналмилалӣ оғоз мегардад.

Дар ҷаласаҳои пленарӣ иштирокчиён тамоюлҳои ҷаҳонӣ дар соҳаи амнияти об, таъсири тағйирёбии иқлим ба захираҳои обӣ, маблағгузории бахши об ва ҳамгироии самтҳои «об — энергетика — озуқаворӣ — экология»-ро баррасӣ хоҳанд кард.

Таваҷҷуҳи махсус ба масъалаи обшавии босуръати пиряхҳо дода мешавад, ки солҳои охир ба яке аз таҳдидҳои марказии сиёсати байналмилалии экологӣ табдил ёфтааст. Барои Тоҷикистон, ки дорои бузургтарин захираҳои пиряхии Осиёи Марказӣ мебошад, ин масъала аҳамияти стратегии экологӣ ва иқтисодӣ дорад.

Ғайр аз ҷаласаҳои пленарӣ панелҳои мавзӯӣ оид ба мутобиқшавӣ ба иқлим, пешгирии офатҳои табиӣ, рушди низомҳои гидрометеорологӣ ва мониторинги рақамии захираҳои обӣ баргузор мешаванд.

27 май: ҷустуҷӯи роҳҳалҳо ва шарикии нав

Рӯзи сеюми форум ба масъалаҳои амалии татбиқи ҲРУ-6, ҷалби сармоягузорӣ ба инфрасохтори обӣ ва рушди механизмҳои байналмилалии маблағгузории иқлим бахшида мешавад.

Дар маркази муҳокимаҳо ҳифзи экосистемаҳои кӯҳӣ, идоракунии устувори ҳавзаҳои дарёӣ, рушди энергетикаи «сабз», ҳамкории илмию техникӣ ва табдили рақамии бахши об қарор хоҳанд дошт.

Интизор меравад, ки иштирокчиён дар натиҷаи муҳокимаҳо пешниҳодҳо ва тавсияҳоро барои пешбурди минбаъдаи рӯзномаи байналмилалии об ва омодагӣ ба Конфронси СММ оид ба захираҳои об дар соли 2026 таҳия намоянд.

Дар ҳошияи форум ҳамчунин вохӯриҳои дуҷониба, муаррифии лоиҳаҳои байналмилалӣ ва имзои созишномаҳои шарикӣ баргузор мегарданд.

28 май: муаррифии иқтидори обии Тоҷикистон

Рӯзи хотимавӣ ба сафарҳои шиносоӣ ва муаррифии иқтидори обӣ, энергетикӣ ва экологии Тоҷикистон бахшида мешавад.

Ба меҳмонони хориҷӣ таҷрибаи Тоҷикистон дар самти идоракунии устувори захираҳои обӣ, рушди гидроэнергетика ва татбиқи ташаббусҳои экологӣ муаррифӣ мегардад. Иштирокчиён бо инфрасохтори обӣ, иқтидори табиӣ ва мероси фарҳангиву таърихии Душанбе ошно мешаванд.

Имрӯз Раванди обии Душанбе аллакай ҳамчун яке аз минбарҳои бонуфузи байналмилалӣ барои муҳокимаи рӯзномаи ҷаҳонии об арзёбӣ мешавад. Дар шароити амиқшавии буҳрони иқлимӣ нақши Тоҷикистон дар пешбурди муколамаи байналмилалии об торафт афзоиш меёбад.

Баргузории конфронси навбатии сатҳи баланд дар Душанбе на танҳо мавқеи кишварро дар дипломатияи ҷаҳонии экологӣ таҳким мебахшад, балки мақоми пойтахти Тоҷикистонро ҳамчун яке аз марказҳои асосии муколамаи байналмилалӣ оид ба масъалаҳои об, иқлим ва рушди устувор боз ҳам устувортар месозад.

АКС: АИ «Корвон Иттилоот».