Alatau shahri, 2026-yil 21-may – Karavan Info axborot agentligi. Qurilayotgan Alatau shahri megapolisida butun Markaziy Osiyo uchun tarixiy voqea bo'lib o'tdi: havo taksisi deb nomlanuvchi elektr vertikal uchish va qo'nish (eVTOL) samolyotining birinchi namoyish parvozi. Qozog'iston Respublikasi sun'iy intellekt va raqamli rivojlanish vazirligi tomonidan qo'llab-quvvatlangan taqdimot yangi sanoat – yo'lovchi tashish, uchuvchisiz yuklarni yetkazib berish va raqamli aeronavigatsiyani birlashtiradigan "past balandlikdagi iqtisodiyot"ning ishga tushirilishini belgilab berdi.

Loyiha AQSh, Xitoy, Janubiy Koreya va Italiyaning texnologiya gigantlari bilan hamkorlikda to'liq xususiy moliyalashtiriladi. Umumiy investitsiyalar 300 million dollarga baholanmoqda.
Taqdimotning flagmani besh o'rindiqli yo'lovchi tiltrotori AutoFlight Prosperity bo'ldi.
- Qurilma 13 ta elektr motor bilan jihozlangan, soatiga 200 km gacha tezlikka erisha oladi va 200 km masofani bosib o'tishga qodir.
- Dvigatellar deyarli jim ishlaydi va uglerod izi yo'q.
- Xalqaro aviatsiya protokollariga muvofiq, shahar ichidagi birinchi sinov parvozi uchuvchisiz rejimda (bortda odamlarsiz) amalga oshirildi.
Raqamli rivojlanish vaziri Jaslan Madiyev Alatau shahrining oʻziga xos afzalligi borligini taʼkidladi: u noldan boshlab loyihalashtirilmoqda, bu esa havo yoʻlaklarini toʻgʻridan-toʻgʻri uning bosh rejasiga integratsiya qilish imkonini beradi. UrbanV xalqaro operatori allaqachon mamlakatdagi birinchi vertiportni — elektron VTOLlarni zaryadlash va ularga xizmat koʻrsatish uchun ixtisoslashgan stansiyani loyihalashni boshladi.
O'rta muddatli istiqbolda yagona havo tarmog'i Alatau shahri, Olmaota va mintaqaning asosiy dam olish maskanlarini bog'laydi. Dastlabki hisob-kitoblarga ko'ra, Olmaota xalqaro aeroportidan Medeu baland tog'li konkida uchish maydoniga parvoz atigi 10-12 daqiqa davom etadi, bu esa tog' yo'llaridagi tirbandlikni sezilarli darajada kamaytiradi.

Innovatsion transportni qonuniylashtirish uchun normativ-huquqiy baza allaqachon yaratilgan. 2026-yil 8-mayda Prezident "Alatau shahrining maxsus huquqiy rejimi to'g'risida"gi Konstitutsiyaviy qonunni imzoladi, unda eksperimental havo zonalari tushunchasi kiritildi. Hozirda Majlisda milliy aviatsiya qonunchiligiga kiritilgan o'zgartirishlar ko'rib chiqilmoqda.
Surat: MCRIAP RK
