Dushanbe, 2026-yil 30-may – Karavan Info axborot agentligi. Tojikiston oziq-ovqat xavfsizligi va qishloq xoʻjaligini barqaror rivojlantirish sohasidagi xalqaro hamkorlikni mustahkamlashda davom etmoqda. Xalqaro qishloq xoʻjaligini rivojlantirish jamgʻarmasi (IFAD) qishloq xoʻjaliklarini qoʻllab-quvvatlash va chorvachilik sohasini modernizatsiya qilishga qaratilgan "Bozorlarga kirish va chorvachilikni moslashtirish" (AMAL) loyihasini amalga oshirish uchun mamlakatga 19,7 million dollar miqdorida grant ajratadi.
Tegishli kelishuv Tojikiston moliya vaziri Fayziddin Qahhorzoda va IFADning Tojikistondagi vakolatxonasi direktori Roberto Longo tomonidan imzolandi. Moliya vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, loyiha to'liq xalqaro jamg'arma granti hisobidan moliyalashtiriladi, Tojikiston hukumati esa qo'shimcha 2,3 million dollar ajratadi.
Yangi tashabbus nafaqat sanoatni moliyaviy qo'llab-quvvatlash, balki iqlim va iqtisodiy qiyinchiliklarga qaramay, qishloq iqtisodiyotining barqarorligini mustahkamlash bo'yicha kengroq strategiyaning bir qismi sifatida ham ko'rib chiqilmoqda. Asosiy e'tibor mamlakatning ko'plab mintaqalarida qishloq xo'jaligining asosini tashkil etuvchi va iqlim o'zgarishi, suv tanqisligi va ishlab chiqarish tannarxining oshishi kabi omillardan eng ko'p zarar ko'radigan kichik chorvachilik fermerlariga qaratilgan.
AMAL loyihasi chorvachilikni rivojlantirishga kompleks yondashuvni nazarda tutadi. Mablag'lar mahsuldorlikni oshirish, yaylovlarni barqaror boshqarish amaliyotini joriy etish, fermer xo'jaliklarini iqlim o'zgarishiga moslashtirish va ishlab chiqarishdan tortib qayta ishlash va marketinggacha bo'lgan qiymat zanjirlarini rivojlantirish uchun ishlatiladi.
Fermerlarning mahalliy va mintaqaviy bozorlarga kirishini kengaytirish, qishloq joylardagi kichik va o'rta biznesni qo'llab-quvvatlash hamda aholining oziq-ovqat xavfsizligini yaxshilashga alohida e'tibor qaratilmoqda.
Mutaxassislarning ta'kidlashicha, bunday loyihalar Tojikiston uchun tobora dolzarb bo'lib bormoqda, chunki bu yerda aholining taxminan 70 foizi qishloq joylarida yashaydi va qishloq xo'jaligi bandlik va daromadning asosiy manbai bo'lib qolmoqda.
So'nggi yillarda mamlakat qishloq xo'jaligi sektori bir qator tizimli muammolarga duch keldi. Bularga sug'orish uchun suv tanqisligi, yaylovlarning degradatsiyasi, mineral o'g'itlar narxlarining oshishi va marketing imkoniyatlarining cheklanganligi kiradi. Bularning barchasi qishloq oilalarining daromadlariga va mintaqalarning oziq-ovqat xavfsizligiga bevosita ta'sir qiladi.
Shu nuqtai nazardan, xalqaro qo'llab-quvvatlash strategik ahamiyatga ega bo'ladi. Tojikistonning IFAD bilan hamkorligi 15 yildan ortiq vaqtdan beri davom etib kelmoqda. Bu davrda fond qishloq hududlarini rivojlantirishga 115 million dollardan ortiq mablag' sarfladi. Ushbu dasturlar 300 mingdan ortiq fermer xo'jaliklarining yashash sharoitlarini yaxshiladi va dehqonchilik, chorvachilik va qishloq infratuzilmasini rivojlantirish imkoniyatlarini kengaytirdi.
Iqtisodchilarning fikricha, AMAL loyihasining ishga tushirilishi Tojikiston chorvachilik sektorini omon qolish modelidan barqarorroq va bozorga yo'naltirilgan tizimga o'tkazishda muhim qadam bo'lishi mumkin. Iqlim xavflarining ortib borishi va oziq-ovqat xavfsizligini ta'minlash zarurati sharoitida qishloq xo'jaligini modernizatsiya qilish davlat siyosatining ustuvor yo'nalishiga aylanib bormoqda.
Surat: Tojikiston Respublikasi Moliya vazirligi