Остона, 23 июни соли 2026-АИ «Караван Инфо». Агентии иттилоотии “Караван Инфо”, ки шарики иттилоотии форуми 4-уми Байналмилалии “Гармидиҳии барқӣ Осиёи Марказӣ” мебошад, силсилаи мусоҳибаҳои истисноиро бо суханварони бузургтарин майдони соҳавии минтақа, ки санаи 24-25 июни соли 2026 дар Остона баргузор мешавад, идома медиҳад.
Аксҳо: АИ “Караван Инфо”
Ҳамсӯҳбати мо – Гулвира Шаймерденова, директори Хадамоти робита бо мақомоти давлатии ҶС “Qarmet” (Кармет), коршинос дар соҳаи танзими давлатӣ, қонунсозӣ ва ҳамкории давлат ва тиҷорат.
Дар паси ӯ зиёда аз 22 сол таҷрибаи фаъолияти қонунсозӣ, аз ҷумла 18 соли кор дар Маҷлиси Парламенти Ҷумҳурии Қазоқистон. Гулвира Шаймерденова дар таҳияи як қатор санадҳои калидии қонунгузории кишвар, аз ҷумла кодекси Экологии Ҷумҳурии Қазоқистон, қонунҳо “Дар бораи олами наботот”, “Дар бораи шарикии давлатӣ – хусусӣ”, “Дар бораи хадамоти давлатии Ҷумҳурии Қазоқистон”, инчунин санадҳои меъёрӣ дар соҳаи истифодаи зеризаминӣ, энергетикаи барқӣ, сарфаи барқя, барқи атомӣ ва манбаъҳои барқароршавандаи барқ бевосита иштирок намудааст.
Имрӯз вай таҷрибаи худро дар яке аз ширкатҳои бузурги саноатии кишвар ҶС «Qarmet» (Кармет) истифода мебарад, ки дар он масъалаҳои ҳамкорӣ бо мақомоти давлатиро назорат мекунад ва дар татбиқи лоиҳаҳои васеи навсозии маҷмааи металлургӣ иштирок мекунад.
Энергетика ҳамчун таҳкурсии рушди саноатӣ:
Ба гуфтаи Гулвира Шаймерденова, рушди устувори саноати муосир бидуни пойгоҳи боэътимоди барқӣ ғайриимкон аст.
Ин алалхусус ба соҳаи металлургия дахл дорад, ки дар он ҷо таъминоти барқ бевосита ба равандҳои истеҳсолӣ, рақобатпазирии корхонаҳо ва ҷолибияти сармоягузории тамоми бахш таъсир мерасонад.
– Президенти Қазоқистон Қасим-Жомарт Токаев борҳо зарурати навсозии инфрасохтори энергетикии кишварро таъкид намудааст. Барои тиҷорат ин на танҳо вазифаи давлатӣ, балки масъалаи устувории дарозмуддати корхонаҳо ва умуман иқтисодиёт аст, — қайд мекунад коршинос.
Дар ин замина, барномаи навсозии маҷмааи энергетикии ҶС “Qarmet” (Кармет) як қисми корҳои умумимиллӣ оид ба навсозии иқтидорҳои барқии Қазоқистон мебошад.
Имрӯз иншооти барқии ширкат натиҷаҳоеро нишон медиҳанд, ки қаблан дар тамоми таърихи комбинати металлургӣ ба даст оварда нашуда буданд.
Қувваи миёнаи барқии НБГ-2 ва НБГ-ПВС ба 393 мегаватт расид ва ҳаҷми нерӯи барқи истеҳсолшуда аз 292 миллион киловатт – соат зиёд буд.
Ин нишондиҳандаҳо натиҷаи кори системавӣ оид ба барқарорсозии инфрасохтори барқӣ ва сармоягузории васеъмиқёс ба навсозии таҷҳизот буданд, таъкид мекунад Гулвира Шаймерденова.
Аз барқароршавӣ ба рушд:
Аз соли 2023 дар ширкат барномаи мукаммали навсозии иншоотҳои энергетикӣ амалӣ намуда мешавад.
Он барқарорсозии таҷҳизоти амалкунанда, сохтмони иқтидорҳои нави барқӣ, ҷорӣ намудани системаҳои муосири автоматизатсия ва баланд бардоштани самаранокии экологии равандҳои истеҳсолиро дар бар мегирад.
Ба гуфтаи коршинос, танҳо дар замони татбиқи барнома ҳаҷми истеҳсоли нерӯи барқи худ қариб 30 фоиз афзудааст.
Яке аз лоиҳаҳои муҳимтарин сохтмони агрегати деги №7 дар НБГ-2 буд.
Ин иншооти нав аллакай ба истифода дода шудааст ва таъминоти гармии сокинони Темиртауро дар мавсими гармидиҳӣ таъмин мекунад, ҳамзамон эътимоднокии кори тамоми маҷмааи барқии корхонаро баланд мебардорад.
Лоиҳаи муҳим сохтмони агрегати деги № 1 дар НБГ- ПВС мебошад, ки ба кор даровардани он дар соли 2026 ба нақша гирифта шудааст.
– Мо рушди инфрасохтори барқиро ҳамчун сармоягузории стратегӣ ба ояндаи корхона мешуморем. Иқтидорҳои нав на танҳо эҳтиёҷоти ҷории истеҳсолотро таъмин мекунанд, балки барои рушди минбаъда замина фароҳам меоранд, -мегӯяд Гулвира Шаймерденова.
Экология ва рақамисозӣ ба стандарти ҳатмӣ табдил меёбанд:
Дар ширкат ба навсозии экологии иншоотҳои энергетикӣ диққати махсус дода мешавад.
Агрегати нави дег бо системаҳои муосири дудараҷаи тозакунии газҳои дуд муҷаҳҳаз намуда шудааст, ки таъсири муҳити атрофро ба таври назаррас коҳиш медиҳад.
Илова бар ин, таҷҳизот бо системаҳои муосири рақамии идоракунӣ ва назорати равандҳои технологӣ муҷаҳҳаз намуда шудааст.
Ба ақидаи Гулвира Шаймерденова, имрӯз саноатро аз масъалаҳои экология ва рақамисозӣ ҷудо намудан ғайриимкон аст.
– Истеҳсоли муосир бояд ҳамзамон самаранок, экологӣ ва технологӣ бошад. Маҳз ҳамин равиш ба стандартҳо ва интизориҳои байналмилалии ҷомеа мувофиқат мекунад, — қайд мекунад вай.
Коршинос таъкид мекунад, ки рӯзномаи экологӣ на маҳдудияти тиҷорат, балки ҳавасмандии иловагӣ барои навсозии технологии корхонаҳо мегардад.
Истеҳсолоти нав нерӯи навро талаб мекунанд:
Дар солҳои наздик ҶС «Qarmet» (Кармет) татбиқи барномаи васеи сармоягузориро ба нақша гирифтааст.
Дар байни лоиҳаҳои асосӣ сохтмони батареяҳои нави коксӣ, истеҳсоли навъҳо, корхонаи истеҳсоли пахтаи минералӣ, маҷмааи рехтагарӣ ва хатҳои нави синккунии металл.
Ҷои махсусро сохтмони блоки нави ҷудокунии ҳаво №3 ишғол мекунад, ки ба афзоиши назарраси ҳаҷми истеҳсоли оксиген, азот ва аргон барои эҳтиёҷоти комплекси металлургӣ имкон медиҳад.
Аммо, татбиқи истеҳсолоти нав ногузир ба афзоиши истеъмоли нерӯи барқ оварда мерасонад.
Мутахассисон тахмин мезананд, ки талаботи иловагии корхона метавонад тақрибан 270 мегаваттро ташкил диҳад.
Аз ин рӯ, ширкат имрӯз лоиҳаҳои тавсеаи минбаъдаи иқтидорҳои тавлидкунандаи худро таҳия мекунад.
– Рушди саноат ва рушди энергетика бояд ҳамзамон сурат гирад. Бе дарки он, ки онҳо фардо бо кадом захираҳои энергетикӣ таъмин намуда мешаванд, сохтани истеҳсолоти нав ғайриимкон аст, мегӯяд Гулвира Шаймерденова.
Газификатсия ҳамчун лоиҳаи стратегии даҳсола:
Яке аз бузургтарин лоиҳаҳои инфрасохтории солҳои охир газификатсияи маҷмааи металлургӣ буд.
Дар доираи лоиҳа инфрасохтори нави интиқоли газ аз лӯлаи гази магистралии “Сариарка” то майдончаҳои истеҳсолии корхона сохта шудааст.
Имрӯз лоиҳаи таъминоти гази беруна пурра ба анҷом расидааст.
Беш аз 27 километр қубурҳои газ сохта шуда, истгоҳҳои автоматикунонидашудаи тақсимоти газ ба истифода дода шуданд ва интиқоли гази табиӣ ба иншоотҳои асосии истеҳсолӣ таъмин намуда шуд.
Ба гуфтаи коршинос, гузариш ба гази табиӣ имкон медиҳад, ки ҳамзамон самаранокии равандҳои истеҳсолӣ баланд бардошта шавад ва нишондиҳандаҳои экологии корхона беҳтар намуда шаванд.
– Газификатсия яке аз унсурҳои муҳими стратегияи дарозмуддати навсозии ширкат мебошад. Ин на танҳо ба рушди истеҳсолот, балки ба беҳтар шудани вазъи экологии минтақа мусоидат мекунад, қайд мекунад ӯ.
Қонунгузорӣ бояд ба рушд кӯмак расонад:
Бо таҷрибаи бисёрсолаи кор дар Парлумон ва мақомоти давлатӣ, Гулвира Шаймерденова боварӣ дорад, ки сиёсати муосири саноатӣ муколамаи доимии байни давлат ва тиҷоратро талаб мекунад.
Ба ақидаи ӯ, танзими самаранок бояд барои сармоягузорон ва истеҳсолкунандагон шароити фаҳмо ва пешгӯишавандаро фароҳам орад.
– Ҳар гуна ислоҳот танҳо вақте муваффақ мешавад, ки давлат ва тиҷорат якдигарро бишнаванд. Қонунгузорӣ набояд рушди соҳаҳоро мушкилтар кунад, балки барои рушд ва навсозии онҳо шароит фароҳам оварад, таъкид мекунад коршинос.
Аз ин рӯ, масъалаҳои такмили қонунгузории энергетикӣ, экологӣ ва саноатӣ яке аз омилҳои асосии рушди минбаъдаи иқтисодиёти Қазоқистон боқӣ мемонанд.
Форум ҳамчун майдончаи таҳияи қарорҳо:
Интизориҳои махсуси Гулвир Шаймерденовро бо форуми 4-уми Байналмилалии “Гармидиҳии барқии Осиёи Марказӣ” алоқаманд мекунад.
Ба ақидаи ӯ, имрӯз соҳаи энергетика дар давраи дигаргуниҳои ҷиддӣ қарор дорад, ки дар он муттаҳид намудани намояндагони давлат, тиҷорат, илм ва ҷомеаи коршиносон махсусан муҳим аст.
– Чунин майдончаҳо имкон медиҳанд, ки на танҳо масъалаҳо муҳокима намуда шаванд, балки роҳҳои ҳалли амалӣ пайдо карда шаванд, ки баъдан ба як қисми стратегияи рушди давлатӣ ва корпоративӣ табдил меёбанд, — қайд мекунад ӯ.
Коршинос итминон дорад, ки рушди минбаъдаи Энергетикаи Осиёи Марказӣ мустақиман аз қобилияти иштирокчиёни бозор барои муттаҳид сохтани кӯшишҳо барои ҳалли мушкилоти умумӣ вобаста хоҳад буд.
Оянда тавассути шарикӣ сохта мешавад:
Дар ҷамъбасти сӯҳбат, Гулвира Шаймерденова таъкид намуд, ки навсозии энергетика имрӯз на танҳо афзалияти соҳавӣ, балки афзалияти миллӣ низ мебошад.
“Рушди устувори саноат бидуни инфрасохтори боэътимоди энергетикӣ ғайриимкон аст. Имрӯз Қазоқистон барои рушди ояндаи иқтисодиёт бо татбиқи лоиҳаҳои васеи навсозӣ, газификатсия ва навсозии технологӣ замина фароҳам меорад. Вазифаи асосии давлат ва тиҷорат ин аст, ки ҳамчун шарик амал намуда, захираҳо, салоҳиятҳо ва масъулиятро барои рушди дарозмуддати кишвар муттаҳид кунад”, — таъкид намуд Гулвира Шаймерденова.
Дар охири мусоҳиба Гулвира Шаймерденова ба Агентии Иттилоотии “Караван Инфо” рушди минбаъдаи касбӣ, обективӣ ва нигоҳ доштани сатҳи баланди журналистикаи экспертизаро орзу намуд.
– Ба коллективи АИ “Караван Инфо” таманно дорам, ки майдони бонуфузи иттилоотӣ боқӣ монад, ки ба муколамаи ошкоро байни давлат, тиҷорат ва ҷомеа мусоидат кунад ва инчунин масъалаҳои асосии рушди иқтисодиёт, саноат ва энергетикаи Қазоқистонро ба таври касбӣ равшан кунад.
Мавод аз ҷониби АИ «Караван Инфо» дар доираи шарикии иттилоотии форуми 4-уми Байналмилалии “Гармидиҳии барқии Осиёи Марказӣ” омода карда шудааст.