Душанбе, 07 июл, – АИ «Корвон Иттилоот». Тоҷикистон ба марҳилаи нави рушди фазои давлатии иттилоотӣ ворид мегардад. То охири соли ҷорӣ дар кишвар шабакаи нави давлатии телевизионӣ, ки ба омӯзиши забонҳои хориҷӣ ихтисос дода мешавад, ба фаъолият оғоз мекунад.
Ҳамзамон, низоми нави рақамии идоракунии бозори реклама дар телевизион ва радио низ ба истифода дода хоҳад шуд. Ин иқдомҳо нишон медиҳанд, ки сиёсати давлатӣ дар соҳаи расонаҳо танҳо ба густариши шабакаҳои телевизионӣ маҳдуд нашуда, балки ба рушди сармояи инсонӣ, рақамикунонии хизматрасониҳо ва такмили идоракунии фазои иттилоотӣ равона гардидааст.
Дар бораи татбиқи ин ташаббусҳо раиси Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон Носир Саидзода зимни нишасти матбуотӣ иттилоъ дод.
Ба гуфтаи ӯ, таъсиси шабакаи давлатии омӯзиши забонҳои хориҷӣ дар асоси супориши Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки соли 2024 дода шуда буд, амалӣ мегардад. Айни замон лоиҳаи қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, оинномаи муассисаи нав ва сохтори ташкилии он пурра таҳия шуда, барои мувофиқа ба вазорату идораҳои дахлдор пешниҳод гардидааст.
Пас аз анҷоми расмиёти ҳуқуқию ташкилӣ, шабака то охири соли ҷорӣ ба пахши барномаҳои худ оғоз хоҳад кард.
Тавре таъкид гардид, муҳтавои асосии шабакаро барномаҳои омӯзиши забонҳои хориҷӣ ташкил хоҳанд дод. Дар шароити кунунӣ, ки донистани забонҳои хориҷӣ ба яке аз омилҳои муҳими рақобатпазирии мутахассисон, тавсеаи имкониятҳои таҳсил ва иштирок дар иқтисоди ҷаҳонӣ табдил ёфтааст, чунин шабака метавонад барои дастрасии васеи аҳолӣ ба муҳтавои босифати таълимӣ заминаи мусоид фароҳам оварад.
Дар асл, сухан дар бораи ташкили як воситаи нави давлатии таълимӣ меравад, ки метавонад низоми мавҷудаи омӯзишро пурра намуда, телевизионро ба яке аз абзорҳои рушди сармояи инсонӣ ва баланд бардоштани сатҳи донишҳои забонии шаҳрвандон табдил диҳад.
Ҳамзамон, таъсиси шабакаи нави давлатӣ дар ҷомеаи коршиносӣ баҳсҳоро низ ба миён овардааст. Ба андешаи як қатор таҳлилгарон, имрӯз масъала танҳо дар зиёд намудани шумораи шабакаҳои давлатӣ нест, балки дар баланд бардоштани сифати муҳтаво, рақобатпазирии барномаҳо, ҷорӣ намудани технологияҳои муосири истеҳсолӣ ва иҷрои пурраи рисолати иҷтимоии воситаҳои ахбори омма қарор дорад.
Аз ин рӯ, самаранокии шабакаи нав пеш аз ҳама аз сифати барномаҳои таълимӣ, ҷалби аудитория ва қобилияти он барои пешниҳоди муҳтавои воқеан муфид ва рақобатпазир вобаста хоҳад буд.
Яке аз мавзӯъҳои муҳими дигари нишасти матбуотӣ ба рушди телевизионҳои хусусӣ бахшида шуд. Носир Саидзода изҳор дошт, ки тайи як соли охир ба Кумита барои таъсиси ягон шабакаи хусусии телевизионии сатҳи ҷумҳуриявӣ дархост ворид нашудааст.
Ба гуфтаи ӯ, қонунгузории амалкунанда барои таъсиси шабакаҳои нави телевизионӣ ё радиоӣ маҳдудияти маъмурӣ пешбинӣ намекунад. Ҳар шахс ё сармоягузоре, ки хоҳиши таъсиси чунин воситаи ахборро дошта бошад, метавонад тибқи тартиби муқарраргардида муроҷиат намояд ва дархости ӯ мутобиқи талаботи қонунгузорӣ баррасӣ хоҳад шуд.
Айни замон дар Тоҷикистон 16 шабакаи хусусии телевизионӣ фаъолият мекунанд, ки асосан дар сатҳи маҳаллӣ ва минтақавӣ хизмат мерасонанд. Дар давоми соли гузашта соҳибони онҳо танҳо барои тамдиди иҷозатномаҳои амалкунанда ба Кумита муроҷиат намудаанд, ки ин аз устувории сохтори бозори телевизионӣ ва набудани иштирокчиёни нави калон дар ин бахш шаҳодат медиҳад.
Дар маҷмӯъ имрӯз дар мамлакат 107 шабакаи телевизионӣ, радио ва субъектҳои истеҳсоли маҳсулоти аудиовизуалӣ фаъолият доранд. Аз ҷумла, 15 шабакаи давлатии телевизион, 16 шабакаи хусусии телевизион, 10 радиои давлатӣ, 25 радиои хусусӣ, 17 шабакаи телевизиони кабелӣ, 5 шабакаи IP-телевизион ва 19 студияи истеҳсоли маҳсулоти аудиовизуалӣ.
Самти муҳими дигари ислоҳоти соҳа ба танзими бозори реклама вобаста мебошад. Пас аз таъсиси Маркази ягонаи таблиғ, ҳаҷми реклама дар телевизион ва радио то андозае коҳиш ёфтааст. Аммо, ба гуфтаи роҳбарияти Кумита, ҳамзамон сифати маводи таблиғотӣ аз нигоҳи риояи меъёрҳои забони давлатӣ беҳтар гардидааст.
Тавре Носир Саидзода таъкид намуд, ҳоло тамоми матнҳо ва наворҳои таблиғотӣ қабл аз пахш аз санҷиши ҳатмӣ мегузаранд. Мутобиқати онҳо ба талаботи забони давлатӣ ба яке аз шартҳои асосии ҷойгиркунии реклама дар шабакаҳои телевизионӣ ва радиоӣ табдил ёфтааст.
Ҳамчунин раиси Кумита хабар дод, ки дар давоми ду-се ҳафтаи наздик платформаи рақамии Маркази ягонаи таблиғ ба фаъолият оғоз мекунад. Тавассути он фармоишгарон метавонанд дархостҳои худро ба таври электронӣ пешниҳод намуда, шабакаҳои телевизионӣ ва радиоиро интихоб кунанд, раванди ҷойгиршавии реклама ва иҷрои фармоишҳоро дар шакли онлайн назорат намоянд.
Дар маҷмӯъ, ҳар ду ташаббус — таъсиси шабакаи давлатии омӯзиши забонҳои хориҷӣ ва ҷорӣ намудани низоми рақамии идоракунии бозори реклама — аз идомаи сиёсати давлат дар самти навсозии фазои иттилоотии миллӣ шаҳодат медиҳанд.
Рушди телевизиони таълимӣ, рақамикунонии хизматрасониҳои соҳавӣ, таҳкими мақоми забони давлатӣ ва такмили низоми танзими бозори расонаҳо унсурҳои муҳими ислоҳоти марҳилавии соҳаи иттилоот мебошанд.
Акнун нишондиҳандаи асосии муваффақияти ин иқдомҳо на танҳо оғози фаъолияти сохторҳои нав, балки самаранокии кори онҳо, сатҳи эътимоди ҷомеа, талаботи аудитория ба муҳтавои пешниҳодшаванда ва саҳми воқеии онҳо дар рушди фазои иттилоотии Тоҷикистон хоҳад буд.
Акс: Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон