Душанбе, 2026-жылдын 8-июлу – Karavan Info маалымат агенттиги. Тажикстан өкмөтү өлкөнүн макроэкономикалык туруктуулугунун негизги фактору катары баалардын туруктуулугун карап, ички мунай продуктуларынын жана суюлтулган газ рыногун мамлекеттик жөнгө салууну күчөтүүдө.
Тиешелүү чечимдер 6-июлда Тажикстан Республикасынын Экономикалык өнүктүрүү жана соода министрлигинин төрагалыгы астында өткөн Макроэкономикалык саясатты координациялоо боюнча ведомстволор аралык штабдын жыйынында кабыл алынды.
Жыйындын негизги жыйынтыгы бардык сатуу пункттарында мунай продуктуларынын жана суюлтулган газдын бааларын үзгүлтүксүз көзөмөлдөөнү камсыз кылуу боюнча буйрук болду. Мамлекеттик органдар күйүүчү майдын бааларынын негизсиз жогорулашын тез арада аныктоого жана алдын алууга, ички рынокто бааларды көтөрүү жана жасалма тартыштык мүмкүнчүлүктөрүн жок кылууга ниеттенүүдө.
Бул ыкма отун тармагынын тышкы факторлорго жогорку сезгичтиги менен шартталган. Тажикстан импорттолгон күйүүчү жана майлоочу майларга өтө көз каранды бойдон калууда, ошондуктан дүйнөлүк баалардын ар кандай өзгөрүшү, жеткирүүчү өлкөлөрдүн экспорттук саясатындагы өзгөрүүлөр же жеткирүү чынжырларынын үзгүлтүккө учурашы транспорттун, айыл чарба өндүрүшүнүн, өнөр жай продукцияларынын жана керектөө товарларынын баасына түздөн-түз таасир этет.
Мындай шарттарда өкмөттүн саясаты бааларды оперативдик көзөмөлдөөдөн тышкары дагы кеңири жайылууда. Экономикалык өнүктүрүү жана соода министрлиги чийки мунай менен камсыздоону диверсификациялоо, ички кайра иштетүүнү кеңейтүү жана импорттолгон даяр мунай продуктуларына көз карандылыкты азайтуу боюнча стратегиялык курсту белгиледи.
Бул стратегиянын негизги элементтеринин бири – Дангара эркин экономикалык аймагында жайгашкан мунайды кайра иштетүүчү кубаттуулуктарды андан ары өнүктүрүү.
Ошол эле учурда альтернативдүү энергия булактарын колдонууну кеңейтүүгө багытталган долбоорлор ишке ашырылууда. Тең салмактуу энергетика системасын түзүү экономиканын тышкы баалардын өзгөрүшүнө туруктуулугун жогорулатуу менен бирге өнөр жайдын, транспорттун жана айыл чарба тармагынын узак мөөнөттүү өнүгүшү үчүн кошумча шарттарды түзүшү керек.
Кеңири аймактык контекстте Душанбенин чаралары Борбордук Азия өлкөлөрүнүн энергетикалык коопсуздугун чыңдоо жана тышкы энергия жеткирүүчүлөрүнө көз карандылыгын азайтуу боюнча өсүп жаткан тенденциясын чагылдырат. Энергетика тармагын модернизациялоо менен бирге, ички отун сактоо, кайра иштетүү жана бөлүштүрүү инфраструктурасын өнүктүрүү улуттук экономиканы инфляциялык тобокелдиктерден жана жеткирүүнүн мүмкүн болгон үзгүлтүккө учурашынан коргоонун негизги куралы катары каралууда.
Эксперттердин баамында, мамлекеттик көзөмөлдү күчөтүү кыска мөөнөттө ички рынокту турукташтырышы мүмкүн. Бирок, туруктуу натыйжа мунайды кайра иштетүүчү ички кубаттуулукту жогорулатууга, импорттолгон чийки заттын булактарын кеңейтүүгө жана заманбап энергетикалык инфраструктураны ырааттуу өнүктүрүүгө багытталган түзүмдүк реформаларды ишке ашыруудан көз каранды болот.
Сүрөт: Тажикстан Республикасынын Экономикалык өнүктүрүү жана соода министрлиги