Душанбе, 14 июл, – АИ «Корвон Иттилоот». Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба навсозии густурдаи яке аз соҳаҳои анъанавӣ ва стратегии саноати сабук — кирмакпарварӣ оғоз мебахшад. Дар ин бора вазири саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон Шералӣ Кабир зимни нишасти матбуотӣ дар Душанбе хабар дод.

Ба гуфтаи вазир, дар кишвар Барномаи давлатии рушди кирмакпарварӣ барои солҳои 2026–2030 қабул гардидааст. Барнома ҳашт нақшаи муфассали чорабиниҳоро дар бар гирифта, самти асосии он ҳар сол шинонидани аз 700 ҳазор то 1 миллион ниҳоли нави тут дар майдони аз 30 то 50 гектар мебошад.
Шералӣ Кабир таъкид намуд, ки яке аз мушкилоти асосии рушди саноати нассоҷӣ имрӯз норасоии ашёи хом, пеш аз ҳама барги хушсифати тут барои парвариши кирмаки абрешим мебошад. Қисми зиёди боғҳои тути Тоҷикистон ҳанӯз дар давраи шӯравӣ бунёд гардида, синни аксари онҳо аз 35–40 сол гузаштааст, ки боиси коҳиши табиии ҳосилнокии онҳо шудааст.
Бо мақсади ҳалли ин масъала Тоҷикистон таҷрибаи пешрафтаи Чин, Ӯзбекистон ва Озарбойҷонро ҷорӣ намуда, ба парвариши навъҳои нави буттагии тут такя мекунад. Ин навъҳо бо қадди паст фарқ намуда, нигоҳубини агротехникӣ ва ҷамъоварии баргро ба таври назаррас осон мегардонанд.
Илова бар таҷдиди боғҳои тут, барнома инчунин навсозии истгоҳҳои инкубатсионии истеҳсоли тухми кирмак, баланд бардоштани сифати грена, омодасозии мутахассисони соҳавӣ ва ташкили ситодҳои корӣ дар маҳалҳоро пешбинӣ мекунад.
Натиҷаҳои аввалини татбиқи ислоҳот аллакай ба назар мерасанд. Дар соли ҷорӣ ҳаҷми истеҳсоли пилла дар ҷумҳурӣ нисбат ба соли гузашта 80 тонна зиёд гардид.
Ба назари таҳлилгарони АИ «Корвон Иттилоот» қабули ин барнома идомаи мантиқии сиёсати давлатии навсозии технологии бахшҳои кишоварзӣ ва саноати сабуки Тоҷикистон мебошад, ки қаблан дар барномаҳои рушди пахтакорӣ ва боғдорӣ низ мушоҳида мешуд.
Ҷамъоварии анъанавии барг аз дарахтони бузурги куҳансол имрӯз аз ҷиҳати иқтисодӣ самаранок нест ва иҷрои корҳои агротехникиро душвор мегардонад. Гузариш ба боғҳои буттагӣ тибқи таҷрибаи Чин имкон медиҳад, ки қисми зиёди равандҳо механиконида шуда, зичии ниҳолшинонӣ дар як гектар афзоиш ёбад ва заминаи устувори хӯрок барои кирмаки абрешим таъмин карда шавад.
Коршиносони АИ «Корвон Иттилоот» таъкид мекунанд, ки афзоиши истеҳсоли пилла ба андозаи 80 тонна нишонаи ҳамоҳангсозии самараноки фаъолияти Вазорати саноат ва технологияҳои нав, соҳибкорон ва мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии маҳаллӣ мебошад.
Мушкилоти норасоии сармояи гардон, ки барои бисёре аз хоҷагиҳои деҳқонӣ хос аст, дар доираи барнома тавассути рушди шарикии давлат ва бахши хусусӣ ва ҷудо намудани қитъаҳои махсуси замин — то 50 гектар ҳамасола — ҳал карда мешавад.
Татбиқи пурраи барнома ба Тоҷикистон имкон медиҳад, ки на танҳо пилларо ҳамчун ашёи хоми арзон содир намояд, балки коркарди пурраи онро дар дохили кишвар ба роҳ монда, ба бозорҳои хориҷӣ матоъҳои абрешимӣ ва маҳсулоти тайёри дорои арзиши баланди иловашударо пешниҳод кунад.
АКС: Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Айнӣ.
