Душанбе, 2026-жылдын 16-июлу – Karavan Info маалымат агенттиги. Тажикстан тездетилген индустриалдаштыруу жана ата мекендик чийки затты терең кайра иштетүүнү өнүктүрүү багытын ырааттуу түрдө улантууда.
Заманбап текстиль кластерин түзүү боюнча инвестициялык келишимге кол коюу акыркы жылдардагы өлкөнүн жеңил өнөр жайындагы эң ири долбоорлордун бирине айланды. Ири масштабдуу инвестициялар, толук өндүрүш циклин өнүктүрүү жана миңдеген жаңы жумуш орундарын түзүү республиканын жогорку кошумча наркка ээ атаандаштыкка жөндөмдүү текстиль продукцияларын өндүрүүчү катары позициясын бир кыйла бекемдөөгө багытталган.
Тажикстан Республикасынын Инвестициялар жана мамлекеттик мүлктү башкаруу боюнча мамлекеттик комитети "Өнөр жайды өнүктүрүү борбору" ЖЧКсы жетектеген инвесторлор консорциуму менен "Тажикстан Республикасында компаниялардын топторунун текстиль кластерин түзүү" стратегиялык долбоорун ишке ашыруу боюнча инвестициялык келишимге кол койду.
Жалпы инвестиция 83,2 миллион АКШ долларын түзөт. Долбоор чийки пахтаны алгачкы иштетүүдөн жана жип өндүрүүдөн баштап, кездеме жасоого, боёого жана даяр кийимдерди чыгарууга чейинки бүтүндөй технологиялык циклди камтыган заманбап, вертикалдуу интеграцияланган өндүрүш системасын түзүүнү карайт.
Мындай өндүрүш ыкмасы ата мекендик пахта чийки затын эң натыйжалуу пайдаланууга, жогорку кошумча нарктагы продукцияны чыгарууну бир кыйла көбөйтүүгө жана тармактын чийки пахта буласын экспорттоого көз карандылыгын бир кыйла азайтууга мүмкүндүк берет.
Долбоордун социалдык таасири андан кем эмес маанилүү болот. Заводдор долбоордук кубаттуулукка жеткенден кийин, алар 5500дөн ашык туруктуу жумуш орундарын түзүшөт деп күтүлүүдө, бул аны акыркы жылдардагы өлкөнүн өнөр жай секторундагы эң ири жумуш орундарын өнүктүрүү долбоорлорунун бирине айлантат.
Жаңы өндүрүштүк кубаттуулуктар кадрлардын квалификациясын жогорулатууга, жумуш менен камсыз кылуунун өсүшүнө жана аймактардын экономикалык өнүгүүсүнө стимулдаштырууга өбөлгө түзөт.
Текстиль кластерин түзүү чийки затка негизделген экономикалык моделден жогорку кошумча нарктагы атаандаштыкка жөндөмдүү экспорттук продукцияларды өндүрүүгө өтүүгө багытталган тездетилген индустриалдаштыруу боюнча мамлекеттик стратегияга толугу менен шайкеш келет.
Бул долбоор өнөр жай экспортунун туруктуу өсүшүн эске алганда өзгөчө актуалдуу. Тажикстан Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Экспорт агенттиги мурда билдиргендей, ушул жылдын биринчи жарымында пахта буласынын экспорту 61,9 миллион долларды түзгөн. Жаңы кластердин ишке кириши бул чийки заттын олуттуу бөлүгүн өлкө ичинде кайра иштетүүгө, "Тажикстанда жасалган" бренди астында кездемелердин, текстиль буюмдарынын жана даяр кийимдердин экспортун көбөйтүүгө мүмкүндүк берет.
Тармактык эксперттердин айтымында, бүтүндөй өндүрүш циклин локалдаштыруу улуттук экономиканын тышкы рыноктун өзгөрүүлөрүнө туруктуулугун жогорулатууда негизги фактор болуп калат. Ата мекендик өнөр жай өндүрүшүн өнүктүрүү дүйнөлүк чийки затка көз карандылыкты азайтат, ата мекендик продукциянын атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн жогорулатат жана экспорттун географиясын кеңейтет.
Ошондой эле, эксперттер эл аралык эмгек рыногунун трансформациясын эске алганда, 5500дөн ашык жаңы жумуш орундарын түзүү өзгөчө маанилүү экенин баса белгилешет. Өлкөнүн ичинде заманбап өнөр жай ишканаларын өнүктүрүү кошумча жумуш орундарын түзөт, кирешелердин көбөйүшүнө өбөлгө түзөт жана Тажикстандын экономикалык көз карандысыздыгын андан ары бекемдейт.
Долбоорду ишке ашыруу республикада пахта өстүрүүдөн баштап, ички жана тышкы рыноктордо суроо-талапка ээ болгон даяр продукцияны өндүрүүгө чейинки толук өндүрүш циклин камсыз кылууга жөндөмдүү заманбап текстиль өнөр жайын өнүктүрүүдөгү дагы бир практикалык кадам болот.
СҮРӨТ: Тажикстан Республикасынын Инвестициялар жана мамлекеттик мүлктү башкаруу боюнча мамлекеттик комитети.