Душанбе, 25 июл, – АИ «Корвон Иттилоот». Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон барномаи нави хусусигардонии корхонаҳои бузурги давлатиро таҳия менамояд. Дар ин бора вазири молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон Файзиддин Қаҳҳорзода хабар дод.
Ба гуфтаи роҳбари Вазорати молия, пас аз мувофиқа ва тасдиқи расмии ҳуҷҷат аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон рӯйхати мушаххаси корхонаҳое муайян карда мешавад, ки хусусигардонӣ гардида ё ба шаклҳои нави ҷалби сармояи хусусӣ гузаронида мешаванд. Ҳамчун механизмҳои афзалиятнок шарикии давлат ва бахши хусусӣ (ШДХ), инчунин фурӯши қисми саҳмияҳои давлатӣ ба сармоягузорони хусусӣ баррасӣ мегарданд. Дар айни замон номгӯи ширкатҳое, ки ба рӯйхати ниҳоӣ дохил мешаванд, эълон нашудааст.
Айни ҳол Вазорати молия мониторинги доимии вазъи молиявии 40 ширкати бузургеро анҷом медиҳад, ки дар онҳо ҳиссаи давлат на камтар аз 50 фоизи сармояи оинномавиро ташкил медиҳад.
Ин мониторинг чунин сохторҳои муҳими иқтисодиро, аз қабили ҶСК «Барқи Тоҷик», ҶСК «ТАЛКО», КВД «Роҳи оҳани Тоҷикистон» ва ҶСК «Тоҷик Эйр»-ро дар бар мегирад. Ҳадафи асосии назорати мунтазам беҳтар намудани вазъи молиявии ин корхонаҳо, баланд бардоштани даромаднокии онҳо, ҳифзи ҷойҳои мавҷудаи корӣ, таъсиси ҷойҳои нави кор ва таъмин намудани музди муносиби меҳнат мебошад.
Таваҷҷуҳи махсус ба ширкати миллии ҳавопаймоии «Тоҷик Эйр», ки пурра ба давлат тааллуқ дорад, равона шудааст. Ҳукумат тасмим дорад тадбирҳои солимгардонии молиявии ширкатро идома диҳад, то парвозҳои мунтазами байналмилалӣ барқарор гардида, ҳаҷми ҳамлу нақли дохилии ҳавоӣ ба таври назаррас афзоиш ёбад.
Тибқи маълумоти мақомоти омор, натиҷаҳои молиявии корхонаҳои ҷумҳуриявӣ дар семоҳаи аввали соли 2026 тамоюлҳои гуногунро нишон медиҳанд. Ҳаҷми умумии зарари ташкилотҳои зиёновар ба 558,5 миллион сомонӣ расида, нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта, ки 532,4 миллион сомониро ташкил медод, афзоиш ёфтааст.
Яке аз мушкилоти асосии бахш сатҳи баланди қарздорӣ боқӣ мемонад. То аввали моҳи апрели соли 2026 ҳаҷми қарздорӣ аз рӯи ӯҳдадориҳои кредиторӣ ба 30,45 миллиард сомонӣ расида, аз ин маблағ 200,1 миллион сомонӣ қарзи муҳлатгузашта мебошад. Дар баробари ин, ҳаҷми қарздорӣ аз рӯи ӯҳдадориҳои дебиторӣ 2,33 миллиард сомониро ташкил дода, аз он 168,5 миллион сомонӣ пардохтҳои муҳлатгузашта мебошанд.
Бо вуҷуди нишондиҳандаҳои манфии як қатор корхонаҳо, натиҷаи умумии фаъолияти молиявии ташкилотҳои ҳисоботдиҳанда мусбат боқӣ мондааст. Дар семоҳаи аввали соли 2026 фоидаи ҷамъбастӣ ба 6,2 миллиард сомонӣ расид. Саҳми корхонаҳои фоидаовар аз 21,3 фоизи соли гузашта то 42,4 фоиз афзоиш ёфта, ҳаҷми умумии фоидаи онҳо 37,5 фоиз зиёд шуда, ба 2,17 миллиард сомонӣ баробар гардид. Ҳамзамон, 22,7 фоизи корхонаҳо ва ташкилотҳои ҷумҳурӣ семоҳаи аввалро бо зарар ҷамъбаст намуданд.
Таҳияи барномаи нави хусусигардонии корхонаҳои бузурги давлатӣ ҳамчун посухи стратегӣ ба мушкилоти сохторӣ ва сатҳи баланди қарздорӣ, ки аз 30 миллиард сомонӣ зиёд шудааст, арзёбӣ мегардад. Татбиқи механизмҳои шарикии давлат ва бахши хусусӣ, инчунин ҷалби сармоягузорони хусусӣ метавонад ба навсозии чунин дороиҳои муҳими иқтисодӣ, аз ҷумла «Тоҷик Эйр», коҳиши хавфҳои фискалӣ барои буҷети давлатӣ ва баланд бардоштани рақобатпазирии иқтисоди Ҷумҳурии Тоҷикистон мусоидат намояд.
АКС: Вазорати молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон/азия+