ООГАНСТАН, 2026-жылдын 5-августу – Karavan Info маалымат агенттиги. Ооганстандагы Дүйнөлүк азык-түлүк программасынын (БУУП) жетекчиси Жон Айлиф өлкөдөгү начар тамактануу кризиси көзөмөлдөн чыгып, тездик менен күчөп баратканын эскертти. Бирок, ресурстардын кескин жетишсиздигинен улам, уюм аны токтото албай жатат.

Кабулдан Женевада кабарчыларга сүйлөп жатып, Айлифф мындай деди:

"Бул күн сайын чоңоюп бараткан кризис жана тилекке каршы, биз аны көзөмөлдөй албайбыз."

БУУнун Дүйнөлүк азык-түлүк программасынын эсептөөлөрүнө ылайык, 2026-жылы болжол менен 3,7 миллион ооган баласы курч жетишсиздиктен жапа чегишет. Мындан тышкары, болжол менен 1,2 миллион кош бойлуу жана эмчек эмизген аялдар тамак-аштын жетишсиздигине туш болушат.

Айлифтин айтымында, балдардын оор арыктоосунун деңгээли – начар тамактануунун эң олуттуу түрү – Ооганстандын провинцияларынын үчтөн бир бөлүгүндө критикалык деңгээлге жетти.

Ал кырдаалдын начарлашынын негизги себептери катары аймактык чыр-чатактарды, сооданын үзгүлтүккө учурашын, коңшу өлкөлөрдөн ооган качкындарынын массалык түрдө кайтып келишин жана эл аралык жардамдын азайышын атады.

Ал өткөн жылы начар тамактануу учурларынын рекорддук көрсөткүчкө жеткенин, бирок быйыл кырдаал начарлаганын белгиледи. Барган сайын көбүрөөк балдар оор абалда медициналык борборлорго жеткирилүүдө, бирок көбү куткарылууга кечигип келишет. Эң оор учурлардын 80% эки жашка чейинки балдарда кездешет.

Каржылоонун жетишсиздиги

БУУнун Дүйнөлүк азык-түлүк программасынын жетекчисинин айтымында, быйыл уюмдун оор тамак-аш жетишсиздигинен жапа чеккен ар бир жетинчи бала менен аялдын бирине гана жардам берүүгө жетиштүү каражаты бар.

"Бизде жөн гана ресурстар жок болгондуктан, муктаж болгон жети адамдын алтоосун кабыл албай коюуга аргасызбыз. Ооганстандын медициналык клиникаларында тамактанбаган балдардын алсыз кыйкырыктары күн сайын угулуп жатат", – деди Айлифф.

Ал каржылоону тез арада көбөйтпөсө, кризис эң пессимисттик божомолдордон да ашып түшөрүн жана миңдеген балдар менен энелер алдын алууга мүмкүн болгон себептерден каза болорун эскертти.

БУУнун Азык-түлүк программасынын маалыматы боюнча, учурда болжол менен 14 миллион оогандык катуу ачкачылыктан жапа чегип жатат, бирок каражаттын жетишсиздигинен улам уюм муктаж болгон тогуз адамдын бирине гана жардам бере алат.

2026-жылдын башында БУУнун Азык-түлүк программасы 900 миллион доллар сураган, бирок азырынча 130 миллион доллар гана алган. Кийинки алты айдын ичинде азык-түлүк кырдаалынын андан ары начарлашына жол бербөө үчүн уюмга шашылыш каржылоо үчүн кошумча 540 миллион доллар талап кылынат.

Дүйнөлүк азык-түлүк программасынын башчысы эл аралык донорлорду, биринчи кезекте АКШны жана Ооганстанга гуманитардык жардамды каржылоону токтоткон башка өлкөлөрдү гуманитардык кризистин андан ары тереңдешине жол бербөө үчүн колдоону кайра баштоого чакырды.

Сүрөт: UNAMA