AFG'ONISTON, 2026-yil 5-avgust – Karavan Info axborot agentligi. Afg'onistondagi Jahon oziq-ovqat dasturi (WFP) rahbari Jon Ayliffe mamlakatdagi to'yib ovqatlanmaslik inqirozi nazoratdan chiqib ketgani va tez sur'atlar bilan yomonlashib borayotgani haqida ogohlantirdi. Biroq, resurslarning keskin tanqisligi tufayli tashkilot uni jilovlay olmayapti.

Jenevada Kobuldan jurnalistlar bilan suhbatda Ayliff shunday dedi:

"Bu har kuni tobora kuchayib borayotgan inqiroz va afsuski, biz uni nazorat qila olmaymiz."

Jahon oziq-ovqat dasturining hisob-kitoblariga ko'ra, 2026-yilda taxminan 3,7 million afg'onistonlik bola o'tkir to'yib ovqatlanmaslikdan aziyat chekadi. Bundan tashqari, taxminan 1,2 million homilador va emizikli ayollar ovqatlanishdagi nochorlikka duch kelishadi.

Ayliffning so'zlariga ko'ra, bolalarning og'ir vaznsizligi – to'yib ovqatlanmaslikning eng jiddiy shakli – Afg'oniston viloyatlarining uchdan bir qismida allaqachon kritik darajaga yetgan.

U vaziyatning yomonlashuvining asosiy sabablari sifatida mintaqaviy mojarolar, savdodagi uzilishlar, qo'shni mamlakatlardan afg'on qochqinlarining ommaviy qaytishi va xalqaro yordamning kamayishini tilga oldi.

Uning ta'kidlashicha, o'tgan yili to'yib ovqatlanmaslik holatlari rekord darajada oshgan, ammo bu yil vaziyat yomonlashgan. Tibbiyot markazlariga tobora ko'proq bolalar og'ir ahvolda olib kelinmoqda, ammo ko'pchilik qutqarilish uchun juda kech yetib kelmoqda. Eng og'ir holatlarning taxminan 80% ikki yoshgacha bo'lgan bolalarda uchraydi.

Moliyalashtirishning yetishmasligi

Jahon oziq-ovqat dasturi rahbarining so'zlariga ko'ra, bu yil tashkilot og'ir to'yib ovqatlanmaslikdan aziyat chekayotgan yetti bola va ayoldan faqat bittasiga yordam berish uchun yetarli mablag'ga ega.

"Bizda shunchaki resurslar yo'qligi sababli muhtoj yetti kishidan oltitasini qaytarib yuborishga majburmiz. Afg'oniston tibbiyot klinikalarida har kuni to'yib ovqatlanmaydigan bolalarning zaif faryodlari eshitiladi", dedi Ayliff.

U shoshilinch ravishda moliyalashtirishni ko'paytirmasa, inqiroz hatto eng pessimistik prognozlardan ham oshib ketishi va minglab bolalar va onalar oldini olish mumkin bo'lgan sabablar tufayli vafot etishi haqida ogohlantirdi.

Jahon oziq-ovqat dasturi ma'lumotlariga ko'ra, hozirda taxminan 14 million afg'onistonlik o'tkir ochlikdan aziyat chekmoqda, ammo mablag' yetishmasligi sababli tashkilot muhtoj odamlarning to'qqizdan bittasiga yordam bera oladi.

2026-yil boshida Jahon oziq-ovqat dasturi 900 million dollar so'ragan, ammo hozircha atigi 130 million dollar olgan. Keyingi olti oy ichida oziq-ovqat bilan bog'liq vaziyatning yanada yomonlashishiga yo'l qo'ymaslik uchun tashkilot favqulodda vaziyatlarda qo'shimcha 540 million dollar mablag' ajratishni talab qilmoqda.

Jahon oziq-ovqat dasturi rahbari xalqaro donorlarni, birinchi navbatda, Qo'shma Shtatlar va Afg'onistonga gumanitar yordamni moliyalashtirishni to'xtatgan boshqa mamlakatlarni gumanitar inqirozning yanada chuqurlashishiga yo'l qo'ymaslik uchun yordamni qayta tiklashga chaqirdi.

Surat: UNAMA