Душанбе, 2026-жылдын 6-августу — Karavan Info маалымат агенттиги. Көз карандысыз британиялык Legatum Institute аналитикалык борбору 161 өлкөнү камтыган 2026-жылдагы Глобалдык гүлдөп-өнүгүү индексинин жыйынтыктарын жарыялады. Изилдөөгө ылайык, Тажикстан Республикасы жалпысынан 129-орунда турат, ошол эле учурда бир катар социалдык көрсөткүчтөр боюнча бир топ жогорку көрсөткүчтөрдү көрсөтөт.
Глобалдык гүлдөп-өнүгүү индекси улуттук өнүгүүнүн сапатын баалоо үчүн эң комплекстүү эл аралык инструменттердин бири деп эсептелет. Изилдөөнүн методологиясы 150дөн ашык статистикалык көрсөткүчтөрдү талдоого негизделген, алар үч негизги багытка топтоштурулган: өнүгүү, эркиндик жана коомдун абалы.
Алар жалпысынан жашоо деңгээли, саламаттыкты сактоо, билим берүү, экономикалык эркиндик, коопсуздук, мамлекеттик мекемелердин сапаты, үй-бүлөлүк туруктуулук жана социалдык мамилелер сыяктуу он негизги компонентти камтыйт.
Аймактык жактан алганда, Казакстан Борбордук Азия өлкөлөрүнүн ичинен эң жогорку натыйжага жетишип, 66-орунда турат. Кыргызстан 87-орунда, Өзбекстан 94-орунда жана Түркмөнстан 150-орунда турат.
Жалпысынан 129-орунда турганына карабастан, Тажикстан социалдык биримдиктин деңгээли эң жогорку өлкөлөрдүн катарында болгон. Ишенимдин, өз ара колдоонун жана социалдык байланыштардын деңгээлин чагылдырган социалдык капитал боюнча өлкө дүйнө жүзү боюнча 41-орунда турган. Дагы бир күчтүү багыт – билим берүү жана үй-бүлөнүн туруктуулугу, анда өлкө 57-орунда турган.
Бул жыйынтыктар өлкөнүн туруктуу өнүгүүсүнүн маанилүү элементтери бойдон калууда жана адамдык потенциалды чыңдоого салым кошкон күчтүү социалдык институттардын сакталып калгандыгын, үй-бүлөнүн жана коомдук өз ара жардамдын жогорку ролун көрсөтүп турат.
Институттун изилдөө жыйынтыктары көрсөткөндөй, заманбап мамлекеттин туруктуулугу экономикалык көрсөткүчтөр менен гана эмес, ошондой эле социалдык мамилелердин сапаты, жарандардын ортосундагы ишеним жана социалдык институттардын натыйжалуулугу менен да аныкталат.
Тажикстан үчүн социалдык капитал жана үй-бүлөлөрдүн туруктуулугу боюнча жогорку рейтингдер андан ары социалдык-экономикалык трансформация үчүн маанилүү пайдубал боло турган олуттуу ички өнүктүрүү ресурстарынын бар экендигин тастыктайт.
Ошол эле учурда, жалпы рейтинг экономикалык реформаларды улантуу, мамлекеттик башкарууну жакшыртуу жана институционалдык сапатты жогорулатуу зарылдыгын көрсөтүп турат. Бардык индекс багыттары боюнча комплекстүү прогресс өлкөнүн эл аралык атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн күчөтөт жана калктын жыргалчылыгынын туруктуу өсүшү үчүн кошумча шарттарды түзөт.
Сүрөт: “Караван инфо” маалымат агенттиги