Душанбе, 27 август, – АИ «Корвон Иттилоот». 26 август дар Маскав бо ташаббуси Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Сафорати Ҷумҳурии Исломии Эрон дар Федератсияи Россия дар ҳамкорӣ бо Донишгоҳи тиббии Россиявии Вазорати тандурустии ФР конференсияи байналмилалии илмӣ «Саҳми Абӯалӣ ибни Сино дар ташаккули тиб: асарҳои илмӣ, амалия ва назария» баргузор гардид. Форум ба майдони муҳим барои гуфтугӯи илмӣ ва таҳкими робитаҳои фарҳангӣ байни кишварҳое, ки мероси умумӣ доранд, табдил ёфт.
Дар чорабинӣ олимон, муҳаққиқони тиббӣ, нависандагон, намояндагони корпуси дипломатӣ, аъзои Шӯрои ҷамъиятӣ назди Сафорати Тоҷикистон, инчунин донишҷӯёни тоҷики донишгоҳҳои тиббии Россия иштирок карданд. Ба иштирокчиён филми ҳуҷҷатӣ, намоишгоҳҳои хона-музей, кабинети корӣ, асбобҳои тиббии давраи Абӯалӣ ибни Сино ва китобҳо аз мероси илмии ӯ пешниҳод гардиданд.
Дар ифтитоҳи конференсия Сафири Фавқулода ва Мухтори Тоҷикистон дар Россия Давлатшоҳ Гулмаҳмадзода таъкид кард, ки Абӯалӣ ибни Сино яке аз бузургтарин нобиғаҳои ҷаҳонӣ, олими барҷастаи тоҷикӣ-форсӣ дар охири асри X — ибтидои асри XI аст, ки ба фалсафа ва тиб саҳми бузург гузоштааст.
Дар даврони истиқлоли Тоҷикистон эҳтиром ба мероси ӯ бо шарофати ташаббусҳои Президент, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мундариҷаи нав пайдо кард. Бо Фармони 23 майи соли 2026 Ҷоизаи байналмилалии Абӯалӣ ибни Сино дар соҳаи тиб таъсис дода шуд.
Номи мутафаккирро Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон, яке аз ноҳияҳои Душанбе, хиёбонҳо, кӯчаҳо ва муассисаҳои зиёди илмӣ номбар мекунанд.
Муҳофизи муваққатии корҳои Сафорати Эрон Парчизода Афшин қайд кард, ки Абӯалӣ ибни Сино рамзи дурахшони тамаддунест, ки сарҳадҳои ҷуғрофиро мешиканад. Ӯ дар Бухоро дар ҳудуди давлати Сомониён таваллуд шуда, забони модариаш форсӣ-тоҷикӣ буд.
Ташаккули илмии ӯ бо шаҳрҳои таърихии Рай, Исфаҳон ва Ҳамадон алоқаманд аст. Барои Эрон ва Тоҷикистон ӯ қисми муҳими ҳувияти фарҳангӣ ва мавзӯи ифтихори умумии ду халқ мебошад.
Бо маърӯзаҳо муовини якуми ректори Донишгоҳи тиббии Россиявӣ профессор Владимир Евдокимов, инчунин олимон аз Россия, Доғистон, Чин, Ҳиндустон ва дигар кишварҳо баромад карданд. Коршиносон таъкид намуданд, ки Абӯалӣ ибни Сино, ки дар Ғарб ҳамчун Авитсенна маъруф аст, на танҳо файласуфи ақлгаро, балки табиби ҳунарманд-энсиклопедист буд.
Ӯ аввалин шуда дар Мовароуннаҳр ва Хуросон усулҳои дурусти реаксияҳои химиявӣ ва таҳқиқотро бо истифодаи доруҳои химиявӣ нишон дода, самти рушди бисёр илмҳоро барои садсолаҳо муайян кард.
Иштирокчиён таъсиси Ҷоизаи байналмилалии Абӯалӣ ибни Синоро ҳамчун шаҳодати таваҷҷуҳи Тоҷикистон ба мероси маънавӣ ва дороии илмию фарҳангии халқҳои минтақа баланд арзёбӣ карданд. Ба ақидаи онҳо, ҷоиза ба таҳкими гуфтугӯи илмӣ, мубодилаи дониш мусоидат карда, метавонад ба яке аз ҷоизаҳои бонуфузи ҷаҳонии илмӣ дар соҳаи тиб табдил ёбад.
Роҳбари шуъбаи Маркази тиббии РАНХиГС А. С. Давлатов китоби илмии «Таърихи тибби тоҷик. То ибни Сино»-ро муаррифӣ кард. Дар анҷом олимон даъват карданд, ки чорабинӣ ҳамчун конференсияи байналмилалии илмӣ эътироф карда шавад.
Аз нуқтаи назари таҳлилӣ баргузории чунин форумҳо дар хориҷа барои таҳкими худшиносии миллӣ, эҳтиром ба арзишҳои таърихӣ-фарҳангӣ ва тарбияи ҷавонон дар рӯҳияи ифтихори миллӣ аҳамияти бузург дорад. Ҳамзамон онҳо дипломатияи илмиро мустаҳкам карда, Тоҷикистонро ҳамчун кишваре, ки мероси зеҳнии ҷаҳониро бо эҳтиёт нигоҳ медорад ва пеш мебарад, муаррифӣ мекунанд.
Акс: Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Федератсияи Россия