Душанбе, 2026-жылдын 27-августу – Karavan Info маалымат агенттиги. 26-августта Москвада Тажикстан Республикасынын элчилиги жана Иран Ислам Республикасынын Россия Федерациясындагы элчилиги тарабынан демилгеленип, Россия Федерациясынын Саламаттыкты сактоо министрлигинин Россия медицина университети менен биргеликте "Абу Али ибн Синанын медицинанын өнүгүшүнө кошкон салымы: илимий эмгектер, практика жана теория" аттуу эл аралык илимий конференция өттү.
Форум илимий диалог жана жалпы мурас менен бириккен өлкөлөрдүн ортосундагы маданий байланыштарды чыңдоо үчүн маанилүү аянтчага айланды.
Иш-чарага окумуштуулар, медициналык изилдөөчүлөр, жазуучулар, дипломатиялык корпустун өкүлдөрү, Тажикстан элчилигинин алдындагы Коомдук кеңештин мүчөлөрү жана Россиянын жогорку окуу жайларынан келген тажик медициналык студенттери катышты. Катышуучуларга даректүү тасма, үй-музейден, анын кеңсесинен алынган экспонаттар, Абу Али ибн Синанын доорундагы медициналык аспаптар жана анын илимий мурастарынан алынган китептер көрсөтүлдү.
Конференцияны ачып жатып, Тажикстандын Орусиядагы Атайын жана Ыйгарым укуктуу элчиси Давлатшох Гулмахмадзода Абу Али ибн Сино дүйнөдөгү эң улуу генийлердин бири, X кылымдын аягы – XI кылымдын башындагы көрүнүктүү тажик-перс окумуштуусу, философия менен медицинага эбегейсиз салым кошконун баса белгиледи.
Тажикстандын көз карандысыздыгы учурунда анын мурасына урмат көрсөтүү жаңы мааниге ээ болду, бул Улуттун лидери, президент Эмомали Рахмондун демилгелеринин аркасында ишке ашты. 2026-жылдын 23-майындагы жарлык менен медицина жаатындагы Абу Али Ибн Сина атындагы эл аралык сыйлык түзүлгөн.
Ойчулдун ысымын Тажик мамлекеттик медициналык университети, Душанбенин райондорунун бири, проспекттер, көчөлөр жана өлкөдөгү көптөгөн илимий мекемелер алып жүрөт.
Иран элчилигинин убактылуу өкүлү Парчизаде Афшин Абу Али ибн Сина географиялык чек араларды ашып өткөн цивилизациянын жаркыраган символу экенин белгиледи. Ал Саманиддер империясынын Бухарасында төрөлгөн жана анын эне тили фарсы-тажик тили болгон.
Окумуштуунун илимий өнүгүшү Рей, Исфахан жана Хамадан сыяктуу тарыхый шаарлар менен байланыштуу. Иран жана Тажикстан үчүн бул алардын маданий өзгөчөлүгүнүн маанилүү бөлүгү жана жалпы сыймыктын булагы болуп саналат.
Адистер Батышта Авиценна деген ат менен белгилүү болгон Абуали ибн Синанын рационалист философ гана эмес, ошондой эле чебер дарыгер жана энциклопедист болгонун баса белгилешти. Ал Мавераннахрда жана Хорасанда химиялык реакциялардын жана медициналык изилдөөлөрдүн туура ыкмаларын көрсөткөн биринчи адам болуп, көптөгөн илимдердин келечек кылымдардагы өнүгүшүнө жол ачкан.
Катышуучулар Абу Али Ибн Сина атындагы эл аралык сыйлыктын негизделишине Тажикстандын аймак элдеринин руханий мурастарына жана илимий жана маданий байлыктарына берилгендигинин далили катары баа беришти. Алар бул сыйлык илимий диалогду жана билим алмашууну өнүктүрөт жана медицина жаатындагы эң абройлуу глобалдык илимий сыйлыктардын бирине айлануу мүмкүнчүлүгүнө ээ деп эсептешет.
Аналитикалык көз караштан алганда, мындай форумдарды чет өлкөлөрдө өткөрүү улуттук иденттүүлүктү бекемдөө, тарыхый жана маданий баалуулуктарды урматтоо жана жаштарда улуттук сыймыктанууну калыптандыруу үчүн чоң мааниге ээ. Ошол эле учурда алар илимий дипломатияны бекемдеп, Тажикстанды дүйнөлүк интеллектуалдык мурасты кылдаттык менен сактаган жана жайылткан өлкө катары көрсөтөт.
Сүрөт: Тажикстан Республикасынын Россия Федерациясындагы элчилиги