Ташкент, 2026-жылдын 2-сентябры – Karavan Info маалымат агенттиги. Өзбекстандын президенти Шавкат Мирзиёев Шанхай кызматташтык уюмун (ШКУ) андан ары өнүктүрүүнүн негизги багыттарын белгилеп, өлкөлөрдүн ортосундагы практикалык кызматташтыкты кеңейтүү боюнча бир катар демилгелерди сунуштады.
Бул тууралуу мамлекет башчысы 1-сентябрда ШКУга мүчө мамлекеттердин мамлекет башчыларынын кеңешинин уюмдун 25 жылдыгына арналган мааракелик жыйынында билдирди.
Мирзиёевдин айтымында, акыркы чейрек кылымда ШКУ диалог, аймактык туруктуулукту чыңдоо жана биргелешкен өнүгүү үчүн платформа катары өзүнүн натыйжалуулугун далилдеди.
ШКУ-2040 жана өнөр жай кызматташтыгы
Өзбекстандын негизги демилгелеринин бири уюмдун өлкөлөрүнүн ортосундагы тыгыз экономикалык байланыштардын негизин түзүүгө багытталган "ШКУ 2040: Жалпы өнүгүү мейкиндиги" концепциясын иштеп чыгуу болгон.
Бул концепция инвестиция, технология жана билим алмашууну кеңейтүүнү, биргелешкен инфраструктуралык жана өнөр жай долбоорлорун ишке ашырууну, ошондой эле аймактар менен бизнестин ортосундагы түз байланыштарды өнүктүрүүнү сунуштайт.
Ошондой эле Өзбекстан ШКУнун өнөр жай кызматташтыгы картасын түзүүнү сунуштады. Ал атайын экономикалык зоналарды, өндүрүш чынжырларын, рынокторду жана логистикалык маршруттарды бизнес, инвесторлор жана мамлекеттик органдар үчүн бирдиктүү санариптик системага бириктирет.
Дагы бир сунуш – транспорт, энергетика, өнөр жай жана санариптик инфраструктура тармактарындагы долбоорлордун белгилүү бир портфелин тандап алууну баштоо, аларды ШКУнун Өнүктүрүү банкынын ачылышында практикалык ишке ашыруу келечеги.
Жасалма интеллектке жана санариптик технологияларга басым жасалды
Мирзиёев Кытайдын жасалма интеллект боюнча кызматташуу боюнча глобалдык уюм түзүү демилгесин колдоп, аны менен ШКУнун ортосунда өнөктөштүк түзүүнү сунуштады.
Мындан тышкары, Өзбекстан ШКУнун Ачык көп тилдүү маалыматтар корпусун түзүүнү жактап, ШКУнун жасалма интеллект жана жаңы санариптик чечимдер боюнча форумун өткөрүүгө даяр экенин билдирди.
Суу, энергетика жана транспорт
Климаттык жана ресурстар боюнча көйгөйлөргө байланыштуу өзүнчө бир топ демилгелер бар. Өзбекстан ШКУнун алкагында азык-түлүк, суу жана энергетикалык коопсуздук боюнча бирдиктүү күн тартибин түзүүнү сунуштады.
Ошондой эле 2035-жылга чейин ШКУнун суу жана энергияны натыйжалуу пайдалануу жаатындагы технологиялык кызматташтык программасын иштеп чыгуу сунушталууда.
Эл аралык транспорттук коридорлорду өнүктүрүү максатында Өзбекстан ШКУга мүчө мамлекеттердин темир жол мейкиндиктерин интеграциялоо боюнча кеңеш түзүүнү максатка ылайыктуу деп эсептейт.
Ооганстан жана коопсуздук
Мирзиёев Ооганстанда тынчтыкты жана туруктуулукту сактоону аймактык коопсуздуктун негизги шарттарынын бири деп атады. Буга байланыштуу ал ШКУ менен ооган тараптын ортосундагы үзгүлтүксүз диалогду кайра баштоону сунуштады.
Ошондой эле, президент Ташкентте Коопсуздукка байланыштуу чакырыктарга жана коркунучтарга каршы күрөшүү боюнча универсалдуу борборду түзүүнүн маанилүүлүгүн белгиледи. Ал тиешелүү жобонун кабыл алынышы уюмдун институционалдык өнүгүүсүндөгү жаңы этапты белгилей турганын билдирди.
Маданий кызматташтык
Гуманитардык байланыштарды чыңдоо максатында Өзбекстан 2028-2030-жылдарга карата салттуу искусствону жана материалдык эмес маданий мурасты сактоо жана жайылтуу боюнча кызматташтык программасын даярдоону сунуштады.
Мааракелик жыйындын жыйынтыгында Бишкек декларациясына, ШКУнун Уставына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө протоколго, ядролук коопсуздук жана коргонуу жаатында көп тараптуу өнөктөштүктү чыңдоо жөнүндө декларацияга жана башка документтерге кол коюлду.
Пакистан ШКУга төрагалык кылууну колго алды. Мирзиёев Пакистандын премьер-министри Шахбаз Шарифти төрагалык кылууну колго алышы менен куттуктады.