Dushanbe, 2026-yil 16-sentabr – Karavan Info axborot agentligi. Vena xalqaro markazida Xalqaro atom energiyasi agentligi (MAGATE) Bosh konferensiyasining 70 yillik yubiley sessiyasi ochildi va 18-sentabrgacha davom etadi.

Tashqi ishlar vaziri oʻrinbosari Nigina Alizade yuqori darajadagi forumda Tojikiston Respublikasi rasmiy delegatsiyasiga boshchilik qildi. Bu haqda Tojikiston Milliy Fanlar akademiyasining Kimyoviy, biologik, radiatsiya va yadroviy xavfsizlik agentligi xabar berdi.

Tojikistonning ushbu keng ko'lamli global forumda ishtirok etishi mamlakatning global xavfsizlikni mustahkamlash, ekologik barqarorlikni ta'minlash va barqaror rivojlanish uchun ilg'or texnologiyalarni qo'llashga qaratilgan konstruktiv tashqi siyosatining izchil davomidir.

Hozirgi sessiya ayniqsa ramziy ma'noga ega: u 1957-yilda MAGATE tashkil etilganidan beri a'zo davlatlarning 70-yillik yig'ilishini nishonlamoqda. Yuqori darajadagi delegatlar atom energiyasidan tinch maqsadlarda foydalanish, yadroviy va radiatsiya xavfsizligidan tortib, tarqatmaslik va texnik hamkorlikni rivojlantirishgacha bo'lgan keng ko'lamli masalalarga e'tibor qaratadilar.

Yadro xavfsizligi va global atrof-muhit o'rtasidagi tub bog'liqlik Tojikiston delegatsiyasi ishining asosiy yo'nalishini belgilaydi. Tojikiston Respublikasi Prezidenti Imomali Rahmon tomonidan belgilangan strategik yo'nalish suv resurslarini himoya qilish, iqlim o'zgarishiga qarshi kurashish va ekologik xavfsizlikni ta'minlashga markaziy ahamiyat beradi.

Tojikistonning global tashabbuslari — jumladan, "Suv barqaror rivojlanish uchun, 2018–2028" xalqaro harakatlar o'n yilligi, 2025-yilni Xalqaro muzliklarni himoya qilish yili deb e'lon qilish va 21-mart kuni Butunjahon muzliklar kunini belgilash — MAGATEning atrof-muhit monitoringi va resurslarni tejash dasturlari bilan yagona kun tartibini tashkil etadi.

Yubiley sessiyasida uran qoldiqlari joylashgan hududlarning ekologik reabilitatsiyasi va xavfsizligiga bag'ishlangan asosiy qo'shimcha tadbir bo'lib o'tadi.

Tomonlar sobiq uran qazib olish maydonlarida tiklash ishlarini davom ettirish, uzoq muddatli radiatsiya monitoringi va mintaqadagi mamlakatlarning milliy salohiyatini mustahkamlash masalalarini muhokama qiladilar. Munozara Markaziy Osiyodagi sobiq sanoat maydonlarini tiklashda xalqaro donorlar va institutsional hamkorlarni jalb qilish uchun platforma bo'lib xizmat qiladi.

Ushbu tadbir mintaqaviy davlatlar va MAGATEning hozirgi va kelajak avlodlar uchun xavfsiz kelajak yo'lida o'tmishdagi ekologik xavflarni minimallashtirish bo'yicha sa'y-harakatlarini muvofiqlashtirish imkonini beradi.

Konferensiya doirasida Tojikiston delegatsiyasi MAGATE rahbariyati va xalqaro hamkorlar bilan bir qator ikki tomonlama uchrashuvlar o'tkazadi. Asosiy e'tibor texnik yordam dasturlarini kengaytirish, tibbiyot, qishloq xo'jaligi va fan sohalarida yadroviy texnologiyalarni joriy etish hamda milliy radiatsiya xavfsizligi infratuzilmasini rivojlantirishga qaratiladi.

Tojikistonning MAGATE Bosh konferensiyasining yubiley sessiyasida ishtirok etishi mamlakatning yadro energiyasidan tinch maqsadlarda foydalanish va global miqyosda ekologik xavfsizlikni mustahkamlash tamoyillariga sodiqligini tasdiqlaydi.

Surat: Tojikiston Milliy Fanlar akademiyasining Kimyoviy, biologik, radiatsiya va yadroviy xavfsizlik agentligi. Vena shahridagi Xalqaro atom energiyasi agentligi (MAGATE) xalqaro markazi.