Ibrohim Kalin (Turkiya Milliy razvedka tashkiloti – MIT rahbari) va Hamad bin Xamis al-Qubaysining (Qatar Milliy xavfsizlik kengashi bosh kotibi o'rinbosari) Kobul va Qandahorga bir vaqtning o'zida, ammo alohida tashriflari mintaqadagi diplomatik va harbiy-xavfsizlik faoliyatining yangi bosqichini belgilaydi.

Kobul va Qandahordagi muhim uchrashuvlar

• Ibrohim Kalinning Kobuldagi uchrashuvlari: Abdulg'ani Baradar (Iqtisodiy masalalar bo'yicha bosh vazir o'rinbosari), Sirajuddin Haqqoniy (ichki ishlar vaziri), Abdulhak Vosiq (razvedka rahbari) va Muhammad Yaqub (mudofaa vaziri) bilan muzokaralar.

• Muzokaralarning asosiy mavzulari ikki tomonlama munosabatlarni rivojlantirish, xavfsizlik masalalari, giyohvand moddalarga qarshi kurash va xususan, Tehrik-e Tolibon Pokiston* (TTP)* faoliyati bo'yicha razvedka boshlig'i bilan uch soatlik uchrashuv va “Doha muzokaralari”ni davom ettirishdan iborat edi.

• Qandahorga muhim tashrif: Ibrohim Kalinning Afg'oniston qarorlarini qabul qilish markazida bo'lishi. Uning Haybatulloh Axundzoda bilan to'g'ridan-to'g'ri uchrashuvi rasman tasdiqlanmagan bo'lsa-da, Qandahorga tashrifning o'zi Anqaraning harakatning yuqori rahbariyati bilan, ehtimol Qandahor gubernatori Molla Shirin orqali aloqa o'rnatish istagini ko'rsatishi mumkin.

• Qatar vakilining tashrifi: Qatar Milliy xavfsizlik kengashi bosh kotibi o'rinbosari hamkorlikni mustahkamlash va diplomatik kanallarni saqlab qolish doirasida mudofaa vaziri bilan muzokaralar olib bordi.

Mintaqaviy o'yinchilarning pozitsiyalari va rollari

Kobul: Siyosiy izolyatsiyani kamaytirishga, Islomobod bilan chegara inqirozini hal qilishga (shu jumladan, Torkham va Spin Boldakni ochishga) va mudofaa va harbiy-xavfsizlik sohasida hamkorlik qilishga intiladi.

Qatar: Tolibonning G'arb bilan asosiy aloqa kanali va Kobul va Islomobod o'rtasidagi vositachi sifatidagi rolini kuchaytirishga intiladi.

Turkiya: NATOga a'zolik va Pokiston bilan yaxshi munosabatlar tufayli yaratilgan imkoniyatlardan mintaqaviy barqarorlikni ta'minlashdagi rolini mustahkamlash, Kobul aeroportini boshqarishda ishtirok etish va Turkiyadagi Tolibonga qarshi guruhlar faoliyatini kuzatish uchun foydalanadi.

Pokiston Afgʻonistondan kelayotgan TTP* (TTP) hujumlaridan jiddiy xavotirda. Islomobod Anqara va Dohaning vositachiligiga umid qilmoqda, ammo ikki tomon oʻrtasidagi kelishmovchiliklar chuqurroq va tezda hal qilinishi ehtimoli kam.

Saudiya Arabistoni mintaqaviy xavfsizlik muhitidagi o'zgarishlarni diqqat bilan kuzatib boradi va mintaqaviy hisob-kitoblarida strategik infratuzilmani rivojlantirishni hisobga oladi.

Natija

Uchrashuvlarning mohiyatiga qaraganda, ushbu bir vaqtning o'zida amalga oshiriladigan tashriflarning asosiy yo'nalishi harbiy va xavfsizlik kun tartibidir. Terrorizmga qarshi kurash, TTP* (TTP) faoliyatini cheklash va Kobul va Islomobod o'rtasidagi keskinlikni kamaytirish muhokamalar markazida turadi.

Qandahorda yuqori lavozimli xavfsizlik amaldorlarining mavjudligi mintaqaviy oʻyinchilar va Kobul oʻrtasidagi oʻzaro aloqalar darajasining oʻzgarishining muhim belgisidir.

* – Rossiya Federatsiyasi va boshqa mamlakatlarda taqiqlangan tashkilot

Siyosiy sharhlovchi Hakim Saleh

Surat: Karavan Info axborot agentligi tahririyati tomonidan yaratilgan sun'iy intellekt