Душанбе, 2026 жылғы 29 қыркүйек – Karavan Info ақпараттық агенттігі. 28 қыркүйекте Душанбеде Азия Парламенттік Ассамблеясының (APA) әлеуметтік және мәдени мәселелер жөніндегі тұрақты комитетінің отырысы өтті.
Отырыс қорытындысы бойынша Азия аймағында өркениеттік құндылық және тұрақты дамудың негізі ретінде су ресурстарын ұтымды пайдалану мәдениетін нығайту туралы қарар бірауыздан қабылданды. Бұл туралы Тәжікстан Республикасы Мажлиси Олиінің Мажлиси Намояндагоны хабарлады.
Тәжікстанның бастамасымен әзірленген құжат Ұлт көшбасшысы, Тәжікстан Республикасының Президенті Эмомали Рахмонның су және климат саласындағы бірқатар жаһандық бастамаларына негізделген.
Жаңа қарар мен бұрынғы халықаралық актілердің басты айырмашылығы — оның парадигмалық өзгерісі: су қазір тек экономикалық ресурс немесе тіршіліктің негізгі көзі ретінде ғана емес, сонымен қатар адамдар мен табиғат арасындағы үйлесімді қарым-қатынасты нығайтатын негізгі рухани, мәдени және өркениеттік құндылық ретінде қарастырылады.
Қабылданған құжатта APA мүше мемлекеттері «суды пайдалану мәдениетін» қалыптастыруды мемлекеттік саясат пен қоғамдық білім беру жүйесінің ажырамас бөлігі етуге шақырылады.
Қарарда суды үнемдеудің ең жаңа стандарттарын енгізуге кешенді тәсіл ұсынылады:
- Білім беруге интеграциялау: мектептер мен жоғары оқу орындарының оқу бағдарламаларына суды үнемдеу құндылықтарын енгізу, сондай-ақ мамандандырылған білім беру форумдары мен семинарларын енгізуді кеңейту ұсынылады.
- Қоғамның рөлі: Құжатта жастардың, әйелдердің және азаматтық қоғам институттарының суды жауапкершілікпен пайдалануды қалыптастырудағы маңызды рөлі ерекше атап өтілген.
- Ғылыми вектор: Азияның жетекші университеттері мен ғылыми-зерттеу орталықтары арасындағы су ресурстары мен экология тақырыбындағы ынтымақтастықты жандандыру ұсынылады.
- Мұздықтарды қорғау: Таза ауыз су көздерін, әсіресе мұздықтарды қазіргі және болашақ ұрпақтар үшін ең маңызды табиғи және мәдени мұра ретінде қорғауға ерекше назар аударылады.
Қарарда Тәжікстанның халықаралық бастамаларының, соның ішінде соңғы жылдары жаһандық су күн тәртібін ілгерілету және көпжақты ынтымақтастықты нығайту үшін өте тиімді платформаға айналған Душанбе су процесінің маңызды рөлі атап өтілген.
Қабылданған қарардың ережелерінің орындалуы Азия Парламенттік Ассамблеясының тұрақты бақылауында болады; тараптар құжатты іске асырудың аралық және соңғы нәтижелерін APA-ның кейінгі отырыстарында қарастырады.
Фото: NIAT «Ховар»