Душанбе, 2026-жылдын 29-сентябры – Karavan Info маалымат агенттиги. 28-сентябрда Душанбеде Азия Парламенттик Ассамблеясынын (APA) социалдык жана маданий маселелер боюнча туруктуу комитетинин жыйыны өттү.
Жыйындын жыйынтыгында Азия аймагында суу ресурстарын цивилизациялык баалуулук жана туруктуу өнүгүүнүн негизи катары сарамжалдуу пайдалануу маданиятын чыңдоо боюнча резолюция бир добуштан кабыл алынды. Бул тууралуу Тажикстан Республикасынын Мажлиси Олинин Мажлиси Намояндагону билдирди.
Тажикстандын демилгеси менен иштелип чыккан документ Улуттун лидери, Тажикстан Республикасынын президенти Эмомали Рахмондун суу жана климат жаатындагы бир катар глобалдык демилгелерине негизделген.
Жаңы резолюция менен мурунку эл аралык актылардын ортосундагы негизги айырмачылык анын парадигмасынын өзгөрүшүндө: суу азыр жөн гана экономикалык ресурс же жашоонун негизги булагы катары эмес, ошондой эле адамдар менен жаратылыштын ортосундагы гармониялуу мамилелерди өнүктүрүүчү фундаменталдык руханий, маданий жана цивилизациялык баалуулук катары каралат.
Кабыл алынган документте APA мүчө мамлекеттери "сууну пайдалануу маданиятын" калыптандыруу мамлекеттик саясаттын жана коомдук билим берүү системасынын ажырагыс бөлүгү болууга чакырат.
Резолюцияда сууну үнөмдөөнүн эң акыркы стандарттарын ишке ашырууга комплекстүү мамиле сунушталат:
- Билим берүүгө интеграциялоо: Мектептердин жана жогорку окуу жайларынын окуу программаларына сууну үнөмдөө баалуулуктарын киргизүү жана адистештирилген билим берүү форумдарын жана семинарларын ишке ашырууну кеңейтүү сунушталат.
- Коомдун ролу: Документте сууну жоопкерчиликтүү пайдаланууну калыптандыруудагы жаштардын, аялдардын жана жарандык коом институттарынын маанилүү ролу өзгөчө баса белгиленет.
- Илимий вектор: Азиядагы алдыңкы университеттер менен изилдөө борборлорунун ортосундагы суу ресурстары жана экология темасы боюнча кызматташтыкты күчөтүү сунушталууда.
- Мөңгүлөрдү коргоо: Таза ичүүчү суу булактарын, айрыкча мөңгүлөрдү азыркы жана келечек муундар үчүн эң маанилүү жаратылыш жана маданий мурас катары коргоого өзгөчө көңүл бурулат.
Резолюцияда Тажикстандын эл аралык демилгелеринин, анын ичинде акыркы жылдары глобалдык суу күн тартибин алга жылдыруу жана көп тараптуу кызматташтыкты чыңдоо үчүн абдан натыйжалуу платформага айланган Душанбе суу процессинин маанилүү ролу өзгөчө белгиленет.
Кабыл алынган резолюциянын жоболорунун аткарылышы Азия Парламенттик Ассамблеясы тарабынан дайыма каралып турат; тараптар документти ишке ашыруунун аралык жана акыркы жыйынтыктарын кийинки APA жыйындарында карап чыгышат.
Сүрөт: НИАТ «Ховар»