سال نو بالاخره در شرق از راه رسید. طبق این تقویم، سال اسب آتشین از ۱۷ فوریه آغاز میشد. برای هزاران سال، اسب همراه و یاور وفادار انسان بوده و غذا، لباس، قدرت، ثروت و نجات جان انسانها را فراهم میکرده است. برای جنگجویان و حاکمان، اسب مظهر دلاوری، نماد شجاعت و نشانهای از قدرت بوده است.
کتابخانه موزه شرق، مجموعهای از کتابها را آماده کرده است که نه تنها درباره اسبها صحبت میکنند، بلکه جایگاه آنها را در فرهنگ مردمان شرق نیز آشکار میکنند.
اثر برجستهی وی. بی. کووالوسکایا، «اسب و سوار (مسیرها و سرنوشتها)، مسیر اسب را از اهلی شدن در هزاره چهارم پیش از میلاد تا اولین جنگهای ارابهای بررسی میکند. این کتاب به بررسی آموزش اسب با استفاده از روش هیتیت کیکولی، سوارکاران آشور و اورارتو و چگونگی تبدیل شدن اسب به «نیروی محرکه امپراتوریها» میپردازد.
در کتاب «اسب در آیینهای قبایل ترکزبان آسیای میانه در قرون وسطی» نوشتهی س.پ. نستروف، بر اساس تحلیلی از منابع باستانشناسی، مکتوب و قومنگاری، مسئلهی نقش آیینی اسب در باورهای مذهبی و اعمال مذهبی قبایل ترکزبان در قرون وسطی و همچنین ریشههای آن بررسی شده است.
کاتالوگ نمایشگاه «اسب و سوارکار: نگاهی به گذشته» که به تاریخ استفاده انسان از اسب از عصر برنز تا قرون وسطی اختصاص دارد، شامل تصاویری از اسبها از دوران پارینه سنگی، سرامیکهای باستانی و عناصری از سلاحها و تجهیزات سوارکاران از دورههای سکاها و اردوی طلایی است. مقالات همراه، مفهوم گونهبند و اینکه چرا اختراع رکاب به اندازه اختراع چرخ، جهان را تغییر داد، توضیح میدهند.
«نیم پادشاهی برای یک اسب… اسب در فرهنگ جهانی» کاتالوگی است که توسط محققان موزه ایالتی ارمیتاژ برای نمایشگاهی به همین نام تهیه شده است. این آلبوم تحقیقاتی، مسیر تاریخی اسب را به عنوان همراه ابدی تمدن، نمادی از قدرت، جنگ، وفاداری و زیبایی دنبال میکند.
مونوگرافی «تپههای تدفین شاهزاده آلانی» نوشتهی ت. ا. گابویف، کارمند موزه شرق، و کاتالوگ نمایشگاه «سوارکار آلانی»، که توسط او تهیه شده است، شما را با آثار هنری کاربردی از بناهای تدفین اشراف نظامی آلانی آشنا میکند که بخش قابل توجهی از آنها شامل عناصر مهار اسب است.
شما میتوانید در مورد نمایشگاههای موزه که اسبها را به تصویر میکشند، و همچنین نقش اسبها در فرهنگ شرقی، در راهنمای نمایشگاه باستانشناسی «ادیان و فرقههای آسیای مرکزی پیش از اسلام» نوشتهی اس. بی. بوللوف و تی. کی. مکرتیچف و در آلبوم «افسانههای شرق» که توسط کارکنان موزه گردآوری شده است، مطالعه کنید.
کتاب «تصویرهایی برای فهرست حیوانات چینی» نوشتهی A.P. Terentyev-Katansky، اسبهای دیگری را که در اساطیر مردمان شرقی یافت میشوند، بازگو و نشان خواهد داد.
افسانههای شرقی بدون اسب چه معنایی خواهند داشت؟ در افسانهها و حماسهها، اسب فقط وسیله حمل و نقل یا پسزمینهای برای رویدادها نیست، بلکه یک شرکتکننده تمامعیار، یک دوست، یک مشاور و گاهی حتی ناجی قهرمان است. میتوانید با بازخوانی داستانهای «هزار و یک شب»، حماسه نارت یا «دژنگار» کالمیکی، خودتان این را ببینید.
منبع: موزه شرق