Душанбе, 2026 жылғы 7 сәуір – Karavan Info ақпараттық агенттігі. 2026 жылдың қазан айында Тәжікстан астанасы тарихи және мәдени ғылымдағы ең маңызды және сезімтал тақырыптардың бірі – арий өркениетінің әлемдік тарихтағы орнын талқылау орны болады.

Душанбеде «Арий өркениетінің әлем тарихындағы орны мен маңызы – өткеннен бүгінге дейін» атты халықаралық симпозиум өтеді. Оған Еуропа, Азия және Таяу Шығыстан келген ғалымдар мен зерттеушілер қатысады.

Өнер тарихшысы, тарих ғылымдарының докторы және Тәжікстан Ұлттық ғылым академиясының А. Дониш атындағы Тарих, археология және этнография институтының өнер тарихы кафедрасының меңгерушісі, профессор Асқарали Раджабовтың айтуынша, симпозиум арий өркениетінің мұрасын зерттеуге қатысты кең ауқымды мәселелерді қарастыруды жоспарлап отыр.

Мұндай форумды өткізу идеясының өзі академиялық талқылаудан әлдеқайда асып түседі. Бұл Тәжікстанның тарихи жадты нығайтуға, ежелгі мұраны зерттеуге ғылыми көзқарасты ілгерілетуге және өзінің өркениеттік тамырларына негізделген мәдени күн тәртібін қалыптастыруға деген ұзақ мерзімді міндеттемесін көрсетеді. Осы тұрғыдан алғанда, алдағы симпозиумды тарихи және мәдени бірегейлік саласындағы мемлекеттік саясаттың дәйекті жалғасы ретінде қарастыруға болады.

Бұл бастамаға серпін Тәжікстан Республикасының Президенті Эмомали Рахмонның Мажлис Олиге жолдаған Жолдауында берілді, онда ол ел үкіметі мен Душанбе қаласының атқарушы билігіне астанада арий өркениеті орталығын құру үшін қажетті шараларды қабылдауды тапсырды.

Осылайша, ғылыми талқылау институционалдық жалғасын табады және жаңа зерттеу, мұражай, білім беру және ақпараттық-түсіндіру жобаларының негізі бола алады.

Алдағы симпозиумға тарихи контекст ерекше символикалық салмақ береді. Дәл 20 жыл бұрын, 2006 жылы Тәжікстанда Арий өркениеті жылы жарияланып, салтанатты түрде атап өтілді. Бұл бастама елдің мәдени саясатындағы маңызды кезең болды, ол тәжік халқының тарихымен байланысты ежелгі құндылықтарды қайта жаңғыртуға және тануға бағытталған.

Сарапшылардың пікірінше, сол жыл материалдық және рухани мұраға қызығушылықты арттыруда, ғылыми және мәдени зерттеулерді ынталандыруда және ұлттық сананы көтеруде маңызды рөл атқарды. Кеңірек айтқанда, бұл мемлекеттің тарихи мұраны сақтауға ғана емес, сонымен қатар оны мәдени даму мен халықаралық ғылыми диалог ресурсына айналдыруға деген міндеттемесін білдірді.

Осылайша, Душанбеде өтетін алдағы симпозиум әртүрлі елдерден келген зерттеушілер арасында пікір алмасу, сондай-ақ арий өркениетінің жаһандық тарихи ландшафттағы орнын тереңірек түсіну үшін маңызды алаңға айналуы мүмкін. Тәжікстан үшін бұл тек академиялық іс-шара ғана емес, сонымен қатар өткен болашақтың негізі ретінде қарастырылатын кең ауқымды мәдени стратегияның бөлігі.

Фото: Dialog.tj веб-сайты (Dialog.tj)