Душанбе, 2026 жылғы 3 қаңтар — Karavan Info ақпараттық агенттігі. Тәжікстанда ағаш көшеттерін отырғызу бұрыннан бері бір реттік маусымдық шара болудан қалған. Бүгінгі таңда бұл дәлелденген ауылшаруашылық процесі, оны сарапшылар үш кезеңде жүргізуді ұсынады: күз-қыс, қыс және қыс-көктем. Бұл тәсіл елдің климаттық жағдайларын ескереді және көшеттердің, әсіресе ауа райының өзгеруі кезінде, тіршілік ету деңгейін жақсартады.

Ауыл шаруашылығы мамандарының айтуынша, ағаш отырғызу жапырақ түскеннен кейін бірден басталады. Бұл өсімдіктер тыныштық күйіне енген кезде болады, бұл трансплантация кезіндегі стрессті азайтады. Қыста отырғызуға тек топырақ қатып қалмаған және жеткілікті ылғал сақталған жылы күндері ғана рұқсат етіледі. Бұл әсіресе қысы жұмсақ және қар жамылғысы тұрақты аймақтарда маңызды.

Отырғызу материалының сапасына қатаң талаптар қойылады. Көшеттердің оңтайлы биіктігі 1,40–1,50 метр болуы керек, тамыр жүйесінің жағдайына ерекше назар аударылады. Отырғызу кезінде бір бөлік көң мен үш бөлік топырақ қоспасын қолдану және белсенді өсу басталғанға дейін топырақтың ылғалдылығын сақтау ұсынылады.

Тұқымнан өсірілген көшеттер үшін стандарттар да қатаң анықталған: биіктігі 110-нан 150 сантиметрге дейін, діңінің қалыңдығы 15-25 миллиметр және 3-4 негізгі бұтақтары бар жақсы дамыған тамыр жүйесі. Бұл параметрлер ағаштың болашақ өнімділігі мен тұрақтылығына тікелей әсер етеді.

Мамандар қалыптастырушы кесуге ерекше назар аударады. Кейбір бұтақтар жеміс бермейді және сонымен бірге өнімді өскіндердің өсуіне кедергі келтіреді. Ағаштың әлсіреуіне немесе кебуіне жол бермеу үшін бұл бұтақтарды мұқият алып тастау керек. Дұрыс даму үшін органикалық және минералды тыңайтқыштарды қолдану ұсынылады.

Тағы бір маңызды ауылшаруашылық тәжірибесі — желтоқсан мен қаңтар айларында бақшаны қысқы суару — «яхоб». Бұл ағаштың тыныштық күйін сақтауға және оны ерте көктемгі аяздан қорғауға көмектеседі. Тиісті орынды таңдау, топырақты талдау және ағаш қатарларын солтүстік-оңтүстік бағытта орналастырумен үйлескенде, үш сатылы отырғызу жүйесі бау-бақша шаруашылығын дамыту мен елдің экологиялық тепе-теңдігін сақтау үшін тұрақты негіз жасайды.

Тәжікстан Республикасындағы «Жасыл ел» бағдарламасы 2023-2027 жылдарға арналған, елдің барлық аймақтарында жасыл кеңістіктерді кеңейту, соның ішінде ормандарды, бақтарды, жүзімдіктерді және басқа да жасыл кеңістіктерді көгалдандыру мақсатында бекітілді. Бағдарламаға сондай-ақ ел бойынша миллиондаған жеміс ағаштарын отырғызу кіреді.

ФОТО: Рудаки ауданындағы ағаш отырғызу шарасы