Душанбе, 2026 жылғы 3 ақпан — Karavan Info ақпараттық агенттігі. Тәжік-парсы әдебиеті тарихындағы ең көрнекті және ықпалды тұлғалардың бірі Робия Балхидің 1050 жылдығын тойлау халықаралық деңгейде танылды. Тәжікстан Республикасы Үкіметі жанындағы Әйелдер және отбасы істері комитетінің бастамасымен 30 қаңтарда елордада көрнекті ақынның мерейтойына арналған білім беру және мәдени іс-шара өтті.
Іс-шараға Тәжікстан Республикасы Үкіметі жанындағы Әйелдер және отбасы істері комитетінің төрағасы Бунафша Файзиддинзода; Тәжікстан Республикасы Мажлиси Оли Мажлиси Намояндагонының мүшесі Дилноза Ахмадзода; Тәжікстан Халықтық-демократиялық партиясы төрағасының орынбасары Умеда Абдуллозода; министрліктер мен ведомстволардың өкілдері; елдің белсенді әйелдері мен қыздары; мемлекеттік БАҚ және азаматтық қоғам институттарының басшылары; әйел қолөнершілер; және әйелдер және отбасы істері жөніндегі ведомстволардың қызметкерлері қатысты.
Іс-шараны аша отырып, Комитет төрағасы Бунафша Файзиддинзода құттықтау сөз сөйледі. Ол өз сөзінде Робия Балхидің 1050 жылдығының 2026-2027 жылдарға арналған ЮНЕСКО-ның мерейтойлық тізіміне енгізілуі ежелгі өркениет пен бай мәдени мұраның иесі тәжік халқы үшін ерекше мақтаныш екенін атап өтті.
Тиісті шешім 2025 жылдың қарашасында ЮНЕСКО Бас конференциясының 43-ші сессиясында қабылданды. Бұл қадам, атап өтілгендей, тәжік халқының әлемдік өркениетке қосқан рухани және мәдени үлесін мойындаудың дәлелі болып табылады.
Бунафша Файзиддинзода Тәжікстан Республикасының Президенті Эмомали Рахмонның 2025 жылдың 16 желтоқсанында Мажлис Олиге жолдаған соңғы Жолдауында Робия Балхидің мерейтойын атап өту туралы ЮНЕСКО қарарының қабылдануын тәжік рухани мұрасының әлемдік мәдениеттегі ерекше орнының айқын дәлелі деп санағанын еске салды.
Оның айтуынша, Ұлт Көшбасшысының басшылығымен мемлекет пен үкіметтің тарихи өткенді құрметтеуге және өткен мен бүгін арасындағы байланысты нығайтуға бағытталған мақсатты күш-жігері барған сайын нақты нәтижелер беріп келеді. Осындай нәтижелердің бірі — тәжік халқының алғашқы көрнекті ақыны — өз диванының авторы Робия Балхидің халықаралық деңгейде танылуы.
Сөз барысында Робия Балхидің тәжік-парсы әдебиеті тарихындағы ерекше орны атап өтілді. Рудаки мен Фирдоуси, Шахиди Балхи, Абушакури Балхи, Қисай Марвази және Дақиқи сияқты классиктермен қатар, ол терең және көркемдік тұрғыдан бай мұрасы кеңінен танылған алғашқы әйел ақын болды.
Тәжік әйелдері ғасырлар бойы өздерінің ақыл-ойының, түсінігінің, білімінің және рухани жомарттығының арқасында әлемдік өркениеттің дамуына айтарлықтай үлес қосқаны атап өтілді. Тарихта сұлулық пен батылдықтың символы — аты аңызға айналған Гурдофаридтердің, сондай-ақ Томирис, Рухшона, Бухорхудуд патшайым және басқа да көптеген батыл және патриот әйелдердің есімдері сақталған.
Ұлы Рудаки өз ана тілінде поэзияның негізін қалап жатқан дәуірде батыл және шешен ақын Робия Балхи өзін сенімді түрде оның қасында көрсетті. Кейінгі ғасырларда бұл дәстүрді Махасти, Зебунисо, Дилшод, Нодира және басқа да жүздеген талантты ақындар жалғастырып, аймақтың мәдени тарихының ажырамас бөлігіне айналды.
Мемлекеттік бастама аясында Әйелдер және отбасы істері комитеті жас және танымал дизайнер Нафиса Имронованың коллекциясынан алынған дәстүрлі тәжік ұлттық киімдерін ұсынатын әдеби-мәдени бағдарлама ұйымдастырды. Іс-шараның мақсаты ұлттық мәдениетті дамыту, халық қолөнерін жаңғырту және рухани құндылықтарды сақтау болды.
СУРЕТ: Махбуба Камолова, Тәжікстан Республикасының «Халық газетінің» бас редакторы