Астана, 2026 жылғы 23 наурыз – Karavan Info ақпараттық агенттігі . 22 наурыз, көктемгі күн мен түннің теңелуі, ерекше сәтті – қараңғы қыс кезеңінен жарыққа, жылуға және жаңа өмірлік циклге өтуді білдіреді. Дәстүрлі қазақ дүниетанымында бұл күн жылдың басталуын және ғаламның жаңаруын бейнеледі. Күн мен жұлдыздар бастапқы орындарына оралып, жаңа цикл бастайды және олармен бірге адам өмірі жаңарады деп есептелді.

Наурыз өткен мен болашақтың арасындағы сәтті өтпелі кезең ретінде қабылданды. Мереке шашу (қазақтардың тәттілер лақтыру дәстүрі), туыстарға бару, халық ойындары, айтыс (қазақ поэзия жарысы), күрес және жастар ойындарымен қатар жүрді.

Мерекенің ауқымы оның ауыл ішінде немесе бірнеше ру деңгейінде тойлануына байланысты болды.

Мерекенің басты белгісі наурыз көже болды – жеті ингредиенттен: су, дәнді дақылдар, сүт, май, тұз, ет және басқа да ингредиенттерден жасалған салттық тағам. Әрбір ингредиент молшылық пен құнарлылықты білдірді. Тағам үлкен қазандарда дайындалды, олар толы болуы керек еді – бұл молшылықтың белгісі. Наурыз көжені барлығына татып көру маңызды деп саналды: ол денсаулық пен әл-ауқат уәде етті.

Мереке қарсаңында үй мұқият тазаланып, жаңа немесе әсем киімдер киіліп, ыдыстар сүт немесе сумен толтырылды – бұл өмірдің толықтығын білдіреді. Кешке от жағылып, айналасында ойындар мен жарыстар өткізілді. От дәстүрлі түрде тазартумен байланысты болды: тіпті көші-қон кезінде мал да символикалық тазарту үшін екі оттың арасына айдалды.

Наурыз мерекесінің тарихы қиын кезеңдерді бастан кешірді. 1926 жылы бұл мереке Қазақ АКСР-інде тыйым салынды және ұзақ уақыт бойы тыйым салынған күйінде қалды. Тек 1988 жылы ғана ол ресми түрде қайтадан танылды, ал 2001 жылы ол Қазақстанда ұлттық мереке болды.

2024 жылдан бастап Наурыз мерекесі 14-22 наурыз аралығында тойланып келеді. Ол көшпелі өмір салтымен байланысты қыстан кейінгі отбасылық жиындардың ежелгі дәстүрі — Көрісумен басталады. Бүгінгі таңда кеңейтілген мерекелік бағдарлама Наурыздың ел мәдениетінің жарқын және маңызды бөлігі болып қала беретінін атап өтеді.

Фото: Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігі