Душанбе, 2026 жылғы 3 ақпан — Karavan Info ақпараттық агенттігі. Тәжікстанда 2026 жылы «Тәжікстан Республикасында павловния өсіруді дамытудың 2024–2028 жылдарға арналған бағдарламасы» аясында 100 гектар павловния плантациялары отырғызылады, деп хабарлады Тәжікстан Республикасы Үкіметі жанындағы Орман шаруашылығы басқармасының Ормандар мен питомниктерді құру және қалпына келтіру департаментінің басшысы Турдали Арабов.
Бұл жай ғана жасыл кеңістіктерді кеңейту туралы емес, сонымен қатар елдің орман шаруашылығы және қоршаған ортаны қорғау саясатында ресурстарды үнемдеуге, тұрақты дамуға және ағаш импортына тәуелділікті азайтуға бағытталған жаңа бағытты әзірлеу туралы.
Бағдарлама халықты ағаш және мал жемімен қамтамасыз етуге, бал өндірісін арттыруға, ауыл шаруашылығы жерлерін тозудан қорғауға және республикадағы экологиялық жағдайды жақсартуға ықпал ететін тез өсетін павловнияның өнеркәсіптік плантацияларын құруды көздейді.
Тәжікстанның орман ресурстары негізінен бұта түрлерінен тұрады, олар коммерциялық ағаш өндірісі үшін жеткіліксіз. Нәтижесінде, құрылыста қолданылатын ағаштың 90-95 пайызы басқа елдерден импортталады.
Тұрдали Арабовтың айтуынша, павловния өсірудің инновациялық технологияларын енгізу қоршаған ортаға зиян келтірмей, ресурстар мен энергияны үнемдеу саясатының негізгі элементіне айналуы мүмкін.
Өнеркәсіптік павловния плантацияларын құру қоршаған ортаға айтарлықтай әсер етеді. Бұл ағаштар парниктік газдар шығарындыларын азайтуға, жаһандық жылынуды болдырмауға және климаттың өзгеруіне бейімделуге көмектеседі. Сонымен қатар, жоба, әсіресе елдің таулы және ауылдық жерлерінде жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді.
«Тәжікстан Республикасындағы көптеген ормандардың жылдық өсу қарқынының төмендігін және орман алқаптарының шектеулілігін ескере отырып, көшет өсірудің жаңа технологияларын пайдалану, плантацияларды кеңейту және жергілікті халықты орман шаруашылығы жұмыстарына тарту таулы аймақтардың дамуына және халықтың әл-ауқатын жақсартуға ықпал етеді», — деп атап өтті Тұрдали Арабов.
Павловния қалалық көгалдандыруда да кеңінен қолданылады. Көктемде ағаш үлкен, аспан көкшіл, қызғылт немесе ақ гүлдермен гүлдейді, гүлдену кезеңі 6-8 аптаға созылады. Оның кең жапырақтары тығыз көлеңке жасайды, бұл әсіресе ыстық қалалық климатта жайлы орта жасау үшін маңызды.
Осы қасиеттердің арқасында павловния тас жолдар бойында, қалаларда, саябақтар мен аллеяларда көгалдандыру үшін кеңінен қолданылады.
Павловния экологиялық тұрғыдан өте тиімді. Бір ағаш 22 кг-ға дейін көмірқышқыл газын сіңіріп, 6 кг-ға дейін оттегі бөле алады. 10 гектарлық плантация жылына 275 тоннаға дейін CO₂ сіңіріп, 330 тоннаға дейін оттегі бөліп, 1000 тоннаға дейін топырақты эрозиядан қорғап, 25 000 шаршы метрге дейін суды тазарта алады.
Павловнияның экономикалық әлеуеті де айтарлықтай. Бір гектар плантациядан 800 кг-ға дейін тауарлық бал алуға болады. Оның хош иісті гүлдері ең жақсы бал өсімдіктерінің бірі болып саналады және оны өсіру кезінде улы химикаттар қолданылмайды.
Павловния ағашы жеңіл, берік және деформацияға төзімді. Ол тұрғын үй құрылысында және жиһаз өндірісінде кеңінен қолданылады, тез кебеді және пішінін сақтайды. Сонымен қатар, ағаштың барлық бөліктерін энергия көзі ретінде пайдалануға болады — жылыту және биогаз өндіру үшін, бұл экологиялық таза және үнемді жаңартылатын энергия көзі болып саналады.
ФОТО: Экотехника