Душанбе, 2026 жылғы 10 сәуір — Karavan Info ақпараттық агенттігі. Аймақтық қауіпсіздікке қатысты тұрақты тәуекелдер жағдайында Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы елдері шекара саласындағы ынтымақтастықты күшейтіп, жаңа сынақтарға ұжымдық жауап қалыптастыруда. 8 сәуірде Гүлистонда өткен ТМД-ға мүше мемлекеттердің шекара ведомстволары басшыларының 9-шы аймақтық кездесуі осы бағыттағы келесі қадамды белгіледі.
Форумға алты елдің: Беларусь, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей, Тәжікстан және Өзбекстанның тиісті ведомстволарының делегациялары қатысты. ТМД Шекара әскерлері қолбасшылары кеңесінің үйлестіру қызметінің, ТМД терроризмге қарсы орталығының және Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымының өкілдері де қатысты, бұл кездесуге ведомствоаралық және стратегиялық өлшем берді.
Күн тәртібіндегі негізгі мәселе Достастықтың сыртқы шекараларындағы, әсіресе Орталық Азия аймағындағы шекара қауіпсіздігіне төнетін қауіптерге қарсы тұру болды. Қатысушылар ұлттық шекара қызметтері жүзеге асыратын практикалық шараларды, сондай-ақ күрделене түскен әскери және саяси ортадағы күш-жігерді үйлестіру тетіктерін талқылады.
Қатысушылардың пікірінше, орта мерзімді перспективада Орталық Азиядағы қауіпсіздікке деструктивті әсер ететін Ауғанстандағы жағдайға ерекше назар аударылды. Бұл тек заңсыз көші-қон мен шекарааралық қылмыспен байланысты дәстүрлі тәуекелдерге ғана емес, сонымен қатар шекаралық аймақтардағы экстремизм мен тұрақсыздықты қоса алғанда, кең ауқымды қауіптерге де қатысты.
Осыған байланысты тәжірибе мен сараптамалық пікірлер алмасу тәжірибесі барған сайын танымал бола бастады. Кездесуге қатысушылар қазіргі заманғы сын-қатерлерге алдын алу шараларына қатысты мәселелерді тұрақты жұмыс кездесулері мен халықаралық ғылыми форумдардың күн тәртібіне енгізудің оң әсерін мойындады. Бұл формат тек іс-қимылдарды синхрондауға ғана емес, сонымен қатар қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бірыңғай тәсілдерді әзірлеуге де мүмкіндік береді.
Кездесуден кейін ТМД-ның сыртқы шекараларында тұрақтылықты сақтауға бағытталған бірқатар практикалық шаралар тұжырымдалды. Бұл шаралардың егжей-тегжейлері жарияланбағанымен, олардың келісілгендігінің өзі декларативті өзара іс-қимылдан ынтымақтастықтың практикалық және үйлестірілген моделіне ауысқанын көрсетеді.
Кеңірек мағынада алғанда, жақында өткен кездесу қауіпсіздік саласындағы аймақтық консолидацияның арту үрдісін көрсетеді. Ауғанстанмен ұзақ шекарасы бар Тәжікстан үшін мұндай ынтымақтастық ұлттық және аймақтық тұрақтылықтың негізгі элементі болып қала береді.
Сурет: Шекара әскерлері қолбасшыларының кеңесі