АСТАНА, 2026 жылғы 17 қаңтар — Karavan Info ақпараттық агенттігі. Саясаттанушы Ғазиз Әбішев Президент Тоқаевтың «Түркістан» газетіне берген сұхбатына түсініктеме бере отырып, ел шынымен де ауқымды саяси өзгерістер кезеңіне жетті деп санайды, олардың әсері жаңа Конституцияның қабылдануымен салыстыруға болады. Оның пікірінше, бұл жай ғана косметикалық өзгерістер емес, ең алдымен парламенттік реформа және институттар арасында өкілеттіктерді қайта бөлу арқылы басқару жүйесін терең қайта құру, деп хабарлайды Karavan Info тілшісі.

Сарапшы бір палаталы парламентке көшуді ықтимал өзгерістердің негізгі элементі ретінде атайды. Оның айтуынша, бұл модель палаталар арасындағы ішкі қақтығыстарды жояды және заң шығарушы билікті біртұтас және ықпалды етеді. Нәтижесінде «күшті Президент, күшті Парламент» формуласы нақты институционалдық мәнге ие болады: депутаттардың кадрлық шешімдердегі, соттар мен басқа да органдарды бақылаудағы рөлі күшейтіледі, ал жүйенің өзі қоғам үшін ашық және түсінікті болады.

Әбішев Президент ішкі саясаттың негізі ретінде анықтаған «Заң мен тәртіп» қағидатына ерекше назар аударады. Сарапшы бірыңғай және тең қолданылатын ережелер тек әділдік мәселесі ғана емес, сонымен қатар экономикалық дамудың негізі екенін атап өтеді. Отандық және шетелдік инвесторлар тек меншік қорғалатын, соттар жұмыс істейтін және өз бетінше әрекет ету тәуекелдері азайтылған салаларға ғана инвестиция салуға дайын. Осы тұрғыдан алғанда, заң үстемдігі экономикалық жаңғырту мен капитал тартудың тікелей алғышартына айналады.

Саясаттанушының айтуынша, 2026 жылға арналған басымдықтар ретінде анықталған цифрландыру және жасанды интеллектті енгізу бұл үдерісте маңызды рөл атқарады. Оның пікірінше, технология мемлекеттік басқарудың тиімділігін айтарлықтай жақсарта алады: процестерді автоматтандыру, ашық шешім қабылдау және жауапкершілікті нақты бөлу теріс пайдалану мүмкіндігін азайтады және азаматтар мен мемлекет арасындағы сенімді нығайтады. Көлденең сенім деңгейі төмен қоғам үшін бұл әсіресе маңызды — цифрлық қызметтер бейтарап және әділ делдал ретінде әрекет етеді.

Әбішев сонымен қатар жасанды интеллект пен цифрлық платформаларды жеделдетілген қуып жетуге арналған құралдар ретінде қарастырады. Олар ең үздік әлемдік тәжірибелерді тез қабылдауға және оларды басқаруға енгізуге мүмкіндік береді, осылайша барлық қадамдарды қолмен жасамай-ақ дамыған елдермен арадағы алшақтықты жояды.

Оның пікірінше, Қазақстанның сыртқы саясаты ішкі реформаларды логикалық тұрғыдан толықтырады. Көпвекторлы саясат, проактивті дипломатия және инвестицияға баса назар аудару елдің тұрақты және прагматикалық серіктес ретіндегі имиджін қалыптастырады. Сарапшы мұны БАӘ моделімен салыстырады, мұнда қатаң ішкі ережелер әлемге ашықтықпен үйлеседі, бұл тұрақты экономикалық өсуге жағдай жасайды.

Фото: Ғазиз Әбішевтің жеке мұрағатынан