Душанбе, 2026 жылғы 16 наурыз – Karavan Info ақпараттық агенттігі. 2017 жылдан 2025 жылға дейін Өзбекстан мен Тәжікстан арасындағы сауда айналымы 3,8 есеге, 238 миллион доллардан 912 миллион долларға дейін өсті. Тәжікстан нарығына өзбек экспорты 3,7 есеге, ал Тәжікстанның Өзбекстанға экспорты төрт еседен астамға өсті.
Бұл деректер Ташкентте өткен «Өзбекстан — Тәжікстан: Одақтық және аймақтық ынтымақтастықтың жаңа перспективалары» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция барысында ұсынылды.
Іс-шараны Орталық Азия халықаралық институты және Тәжікстан Республикасы Президенті жанындағы Стратегиялық зерттеулер орталығы ұйымдастырды. Конференцияға екі елдің мемлекеттік органдарының, дипломатиялық корпустың, сарапшылар қауымдастығының және академиялық орталарының өкілдері қатысты.
Өзбекстан Экономикалық зерттеулер және реформалар орталығы директорының орынбасары Хуршед Асадов екі ел арасындағы сауда көлемінің тағы 30-40 пайызға артуы мүмкін екенін атап өтті. Ол бұған Тәжікстанның үшінші елдерден импортты өзбек өнімдерімен алмастыруы арқылы қол жеткізуге болатынын қосты.
Сарапшы өнеркәсіптік ынтымақтастықты, әсіресе ауыл шаруашылығы мен агрологистика саласындағы ынтымақтастықты кеңейту, сондай-ақ көлік инфрақұрылымын жақсарту сауда-экономикалық байланыстарды одан әрі дамытуда маңызды рөл атқаратынын атап өтті.
Конференция барысында қатысушылар экономика, көлік, мәдениет және білім беру сияқты әртүрлі салалардағы екіжақты ынтымақтастықтың негізгі бағыттарын талқылады. Тәжікстан мен Өзбекстан арасындағы сауда-экономикалық байланыстарды тереңдету және өнеркәсіптік ынтымақтастықты дамыту перспективаларына баса назар аударылды.
Өзбекстан Президенті жанындағы Стратегиялық және аймақаралық зерттеулер институты директорының бірінші орынбасары Акрамжон Нематов екі ел арасында бірыңғай өндірістік және технологиялық кеңістік құруды ұсынды.
Оның пікірінше, мұндай бастама экономиканың сыртқы факторларға тәуелділігін азайтады, қымбат импортты алмастырады және ұлттық өндірістің бәсекеге қабілеттілігін арттырады.
Сондай-ақ, бірлескен өнеркәсіптік кооперацияны дамыту Ауғанстан мен Оңтүстік Азия елдерін қоса алғанда, үшінші елдердің нарықтарына шығу үшін жаңа мүмкіндіктер ашатыны атап өтілді.
Сарапшы сондай-ақ энергетика саласындағы ынтымақтастықты күшейтуді ұсынды, оның ішінде суару жүйелерін жаңғырту және климаттың өзгеруі жағдайында әсіресе маңызды болып табылатын шағын су электр станцияларын салу. Күн және жел электр станцияларын салуды қоса алғанда, жасыл энергияны дамыту перспективалы бағыттардың бірі болуы мүмкін.
Шекаралық аймақтардағы ауыл шаруашылығын цифрландыруға ерекше назар аударылды, бұл су ресурстарын пайдалану тиімділігін арттырып, дәл егіншілік технологияларын енгізуге мүмкіндік береді.
Сарапшылардың пікірінше, шекаралас аймақтарда агроөнеркәсіптік кластерлерді құру логистикалық шығындарды азайту арқылы өзара ауыл шаруашылығы саудасын айтарлықтай арттыра алады. Мақта өсіруден жаңғақ, бадам, жидектер және жылыжай көкөністері сияқты тиімдірек дақылдарға біртіндеп көшу ауыл шаруашылығын әртараптандыруға бағытталған маңызды қадам болуы мүмкін.
Конференцияда сондай-ақ стратегиялық прагматизмге, тарихи және мәдени ұқсастықтарға және ұзақ мерзімді даму мақсаттарына негізделген өзбек-тәжік қарым-қатынастарының жаңа моделінің болашағы талқыланды. Қатысушылар екі ел арасындағы ынтымақтастықты одан әрі тереңдету олардың ұлттық экономикаларын нығайтып қана қоймай, сонымен қатар бүкіл Орталық Азия аймағы үшін тұрақтылық пен тұрақты дамуды қамтамасыз ететінін атап өтті.
Іс-шара үш тақырыптық сессияны қамтыды:
— «Өзбекстан мен Тәжікстан: одақтас серіктестіктің жаңа сапасына қарай»;
— «Экономика, көлік, білім, ғылым, мәдениет және туризм салаларындағы өзара тиімді ынтымақтастықтың перспективалары»;
— «Екі ел арасындағы көпжақты аймақтық форматтардағы ынтымақтастықты нығайту».
Фото: Тәжікстан Республикасы Президентінің жанындағы Стратегиялық зерттеулер орталығы