Астана, 2026 жылғы 11 сәуір – Karavan Info ақпараттық агенттігі. Қазақстанда 1,5 жасқа дейінгі бала күтімі бойынша жәрдемақы алу ережелеріне қатысты талқылау жалғасуда. 2023 жылдан бастап жаңа ереже күшіне енді: егер ата-ана жұмысқа оралса, олар Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына хабарлауға міндетті, содан кейін төлемдер тоқтатылады. Әйтпесе, алынған қаражатты қайтару талап етілуі мүмкін.

Жыл сайын шамамен 130 000 адам осы жәрдемақыларды алады, ал тағы 400 000 адам Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан төлемдер алады. Тіпті жартылай жұмыспен қамтылу да ресми түрде табысты қалпына келтіру болып саналады және сондықтан төлемдерді тоқтатуға негіз болып табылады.

«Төлемнің негізгі мақсаты — жоғалған табысты өтеу. Егер табыс қайтарылса, төлем тоқтатылуы керек. Жұмысқа оралғаннан кейін 10 күн ішінде қорға хабарлауыңыз керек», — деп түсіндірді Еңбек және әлеуметтік қорғау министрінің орынбасары Виктория Шегай.

Көптеген қазақстандықтар, соның ішінде парламент депутаттары, бұл ережелерден хабарсыз болғанын мойындайды. Дегенмен, ережені қайта қарау бюджетке түсуі мүмкін ауыртпалыққа байланысты күмән тудырады.

«Егер заңдар осындай болса, онда бәрі заң шеңберінде жасалып жатыр. Бірақ кез келген өзгерістер қосымша шығындарға әкеледі», — деп атап өтті депутат Магеррам Магеррамов.

Сонымен қатар, бірқатар парламентарийлер бұл тәсілді ескірген деп санайды. Ана болу мен жұмысты қатар алып жүретін әйелдерді қолдау қажеттілігі көтерілуде.

«Әйелдерді қорғау — ұлттық қауіпсіздік мәселесі. Болашақ ұрпақ соған байланысты. Тәсілдерді қайта қарау қажет», — деп атап өтті депутат Ажар Сағандықова.

Қарсы ұстаным да бар. Кейбір депутаттар бюджетке түсетін әлеуметтік ауыртпалықты ескере отырып, қазіргі жүйені әділ деп санайды.

«Бюджет қазірдің өзінде әлеуметтік жағынан жартысынан көбін құрайды. Кез келген қосымша төлемдер айтарлықтай ауыртпалық тудырады», — деді Айгүл Құспан.

Ол сондай-ақ тағы бір мәселеге назар аударды: декреттік демалысқа шығатын ер адамдар санының артуы, бұл, оның айтуынша, кейбір салаларда кадрлық қиындықтар тудыруда.

Осылайша, мәселе ашық күйінде қалып отыр. Бір жағынан, мемлекеттің теңгерімді бюджетті сақтауға деген ұмтылысы, ал екінші жағынан, жұмыс істейтін ата-аналар үшін икемді жағдайлар жасауды талап ететін қоғамдық сұраныс бар.

Коллаж: Улисмедиа