Душанбе, 2026-жылдын 28-февралы — Karavan Info маалымат агенттиги. Борбордук Азиянын калкы 2040-жылга чейин 96 миллиондон ашып кетиши мүмкүн, бул аймактын инфраструктурасына олуттуу жүк келтирет. Бул тууралуу Евразия өнүктүрүү банкынын башкармалыгынын төрагасы Николай Подгузов ТАСС агенттигине берген маегинде билдирди.

Подгузовдун айтымында, аймактын калкынын өсүшү экономикалык өнүгүүгө түрткү бериши керек. Бирок, туруктуу экономикалык көрсөткүчтөр бир нече негизги багыттар боюнча: энергияны үнөмдөө, заманбап мобилдүүлүк жана суу ресурстарын башкаруу боюнча чоң секирикти талап кылат. Бул аймактарды өнүктүрүү аймактын атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн жогорулатат, жашоо сапатын жакшыртат жана жаратылыш ресурстарына терс таасирин азайтат.

Подгузов Борбордук Азия климаттын өзгөрүшүнө эң алсыз аймактардын бири бойдон кала берерин баса белгиледи. Божомолдорго ылайык, 2028-жылга чейин суунун тартыштыгы жылына 5тен 12 куб километрге чейин жетиши мүмкүн. Суунун олуттуу жоготуулары сугат инфраструктурасынын начарлашынан улам келип чыгууда.

Бул жагынан алганда, ЕАӨБ сугат тармактарын модернизациялоо, сууну үнөмдөөчү технологияларды жана санариптик сууну эсептөө долбоорлорун каржылоого катышууда, бул ресурстарды рационалдуу пайдаланууга жана кургакчылык коркунучун азайтууга өбөлгө түзүшү керек.

Региондун океан портторунан географиялык алыстыгы — 3000 километрден ашык — соода чыгымдарын 20–40% га көбөйтүп, жылдык экономикалык өсүштү болжол менен 1,5 пайыздык пунктка төмөндөтөт. Адистердин айтымында, бул кубулушту "аралык салык" деп аташат.

Бул көйгөйдү чечүү үчүн ЕАӨБ евразиялык транспорттук алкактын концепциясын сунуштады — бул логистикалык чыгымдарды азайтууга жана соода жүгүртүүнү тездетүүгө багытталган коридорлор тармагы. Түндүк-түштүк маршруттарына жана аймакты Түштүк Азия жана Перс булуңундагы рынокторго ача турган Трансафган коридорунун потенциалына өзгөчө көңүл бурулууда. Учурда негизги маршруттар негизинен чыгыш-батыш огу боюнча багытталган.

Николай Подгузовдун айтымында, Борбордук Азия дүйнөдөгү эң тез өнүгүп жаткан аймактардын бири. ЕАӨБдүн божомолдоруна ылайык, аймактын беш өлкөсүнүн жалпы экономикасы 2026-жылга чейин 600 миллиард долларга жетиши мүмкүн. Бирок, андан ары өсүү үчүн бир эле учурда негизги көйгөйлөрдү — демографиялык кысымды, транспорттук байланышты жана суу ресурстарын рационалдуу пайдаланууну чечүү талап кылынат.

ЮНИСЕФтин маалыматы боюнча, 2025-жылга чейин Борбордук Азиянын калкы 84 миллиондон ашат, бул аймактын жаратылыш ресурстарына жана инфраструктурасына басымды күчөтөт. Суу, энергетика жана транспорт ресурстарын натыйжалуу башкаруу алдыдагы он жылдыктарда аймактын туруктуу өнүгүшүнүн ачкычы болот.

СҮРӨТ: sb.by