Душанбе, 2026-жылдын 7-апрели – Karavan Info маалымат агенттиги. 2026-жылдын октябрь айында Тажикстандын борбору тарыхый жана маданий илимдеги эң маанилүү жана сезимтал темалардын бири – арий цивилизациясынын дүйнөлүк тарыхтагы орду талкуулана турган жайга айланат.

Душанбеде "Арий цивилизациясынын дүйнөлүк тарыхтагы орду жана мааниси – өткөндөн бүгүнкү күнгө чейин" деген аталыштагы эл аралык симпозиум өтөт. Ага Европа, Азия жана Жакынкы Чыгыштан келген окумуштуулар жана изилдөөчүлөр катышат.

Тажикстандын Улуттук Илимдер Академиясынын А. Дониш атындагы Тарых, археология жана этнография институтунун искусство тарыхы бөлүмүнүн башчысы, искусство таануучу, тарых илимдеринин доктору, профессор Аскарали Ражабовдун айтымында, симпозиумда арий цивилизациясынын мурасын изилдөөгө байланыштуу кеңири маселелерди карап чыгуу пландаштырылууда.

Мындай форумду өткөрүү идеясы академиялык талкуудан алда канча ашып түшөт. Бул Тажикстандын тарыхый эс тутумду бекемдөөгө, байыркы мурастарды изилдөөгө илимий мамилени жайылтууга жана өзүнүн цивилизациялык тамырларына негизделген маданий күн тартибин түзүүгө болгон узак мөөнөттүү милдеттенмесин чагылдырат. Бул жагынан алганда, алдыдагы симпозиумду тарыхый жана маданий иденттүүлүк жаатындагы ырааттуу мамлекеттик саясаттын уландысы катары кароого болот.

Бул демилгеге түрткү Тажикстан Республикасынын Президенти Эмомали Рахмондун Мажлис Олиге кайрылуусунда берилген, анда ал өлкөнүн өкмөтүнө жана Душанбе шаарынын аткаруу бийлигине борбордо Арий цивилизациясынын борборун түзүү үчүн зарыл чараларды көрүүнү тапшырган.

Ошентип, илимий талкуу институционалдык уландыга ээ болуп, жаңы изилдөө, музей, билим берүү жана маалымдуулукту жогорулатуу долбоорлорунун негизи боло алат.

Тарыхый контекст алдыдагы симпозиумга өзгөчө символикалык маани берет. Туура 20 жыл мурун, 2006-жылы, Тажикстанда Арий цивилизациясынын жылы деп жарыяланып, салтанаттуу түрдө белгиленди. Бул демилге өлкөнүн маданий саясатындагы маанилүү этапты белгилеп, тажик элинин тарыхы менен байланышкан байыркы баалуулуктарды кайра жандандырууга жана таанууга багытталган.

Адистердин айтымында, ал жыл материалдык жана руханий мураска кызыгууну арттырууда, илимий жана маданий изилдөөлөрдү стимулдаштырууда жана улуттук аң-сезимди көтөрүүдө маанилүү ролду ойногон. Кеңири мааниде алганда, бул мамлекеттин тарыхый мурасты сактоого гана эмес, аны маданий өнүгүү жана эл аралык илимий диалог үчүн ресурска айландырууга болгон милдеттенмесин да билдирген.

Ошентип, Душанбеде өтө турган симпозиум ар кайсы өлкөлөрдөн келген изилдөөчүлөрдүн ортосунда пикир алмашуу, ошондой эле арий цивилизациясынын дүйнөлүк тарыхый ландшафттагы ордун тереңирээк түшүнүү үчүн маанилүү аянтчага айланышы мүмкүн. Тажикстан үчүн бул жөн гана академиялык иш-чара эмес, ошондой эле өткөн келечектин пайдубалы катары каралган кеңири маданий стратегиянын бир бөлүгү.

Сүрөт: Dialog.tj веб-сайты (Dialog.tj)