Душанбе, 2026-жылдын 25-февралы — Karavan Info маалымат агенттиги. 24-февралда Ташкентте Борбордук Азиянын энергетика тармагы үчүн маанилүү окуя болуп өттү: Дүйнөлүк банк тарабынан башкарылган Борбордук Азиянын суу жана энергетика программасы (CAWEP) жана Энергияны координациялоо жана диспетчердик борбор (CDC Energy) 3,2 миллион долларлык гранттык келишимге кол коюшту. Грант Борбордук Азияда биринчи боло турган аймактык электр энергиясы рыногун түзүүнүн баштапкы этаптарын колдоого багытталган.

Иш-чарага Энергетика маданий жана бизнес борборунун, Дүйнөлүк банктын, Европа Биримдигинин делегациясынын жана Ташкенттеги Улуу Британия менен Швейцариянын элчиликтеринин өкүлдөрү катышты.

Дүйнөлүк банктын Борбордук Азия боюнча аймактык директору Наджи Бенхассин жана CDC Energy компаниясынын башкы директору Хамидулла Шамсиев грантты расмий түрдө тапшырып, Борбордук Азия өлкөлөрүнүн туруктуу өнүгүшү үчүн аймактык энергетикалык интеграциянын стратегиялык маанисин баса белгилешти.

2026-жылдын январь айында Дүйнөлүк банк 1 миллиард АКШ долларынан ашык каржылоосу менен жана 2035-жылга чейин ишке ашыруу пландаштырылган "Борбордук Азиядагы аймактык электр энергиясы рыногу жана энергетикалык системалардын интеграциясы" (REMIT) деген ири масштабдуу программаны бекиткен.

REMITтин максаты – аймактагы өлкөлөрдүн ортосундагы энергетикалык байланышты чыңдоо, бирдиктүү аймактык электр энергиясы рыногун түзүү, чек ара соодасын көбөйтүү, электр энергиясын өткөрүү кубаттуулугун кеңейтүү жана кайра жаралуучу энергия булактарын кеңири масштабда жайылтуу үчүн негиз түзүү.

CAWEP гранты бул амбициялуу максаттарга жетүү үчүн маанилүү биринчи кадам болот. Тактап айтканда, каржылоо пилоттук аймактык электр энергиясы рыногун иштеп чыгууга жана ишке киргизүүгө, аймактык рынок операторун түзүүгө жана өкмөттөр аралык координациялоо механизмдерин чыңдоого колдоо көрсөтөт, бул аймактагы өлкөлөргө электр энергиясын өндүрүү жана берүү жаатында натыйжалуу кызматташууга мүмкүндүк берет.

Борбордук Азиянын суу жана энергетика программасы (CAWEP) – бул Дүйнөлүк банк, Европа Биримдиги, Швейцария жана Улуу Британиянын ортосундагы өнөктөштүк. Программанын максаты – аймактагы өлкөлөргө суу жана энергетикалык ресурстарды биргелешип пландаштыруу жана оптималдаштыруу үчүн куралдарды берүү менен климаттын өзгөрүшүнө карабастан суу жана энергетикалык коопсуздукту жакшыртуу үчүн шарттарды түзүү.

Эксперттер Борбордук Азиянын энергетикалык системаларынын аймактык интеграциясы экономикалык өсүшкө жана энергия менен камсыздоонун туруктуулугуна өбөлгө түзүп гана тим болбостон, гидроэнергетиканы жана кайра жаралуучу энергия булактарын пайдаланууну көбөйтүү менен экологиялык жактан туруктуу өнүгүү үчүн платформа түзө аларын баса белгилешет. Регионалдык электр энергиясы рыногун түзүү аймактагы өлкөлөрдүн ортосунда инвестиция жана технологиялык алмашуу үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачат.

Ошентип, кол коюлган 3,2 миллион долларлык келишим жөн гана каржылык курал эмес — бул Борбордук Азияда экономикалык өнүгүүнү колдоп, аймактык кызматташтыкты алдыдагы жылдарга бекемдей турган бирдиктүү, заманбап жана туруктуу энергетикалык системаны түзүүгө багытталган стратегиялык кадам.

Сүрөт: Дүйнөлүк банктын тобу Тажикстан