Душанбе, 2026-жылдын 10-апрели — Karavan Info маалымат агенттиги. Аймактык коопсуздук коркунучтары сакталып турган шартта, Көз карандысыз Мамлекеттер Шериктештигинин өлкөлөрү чек ара тармагындагы кызматташтыкты күчөтүп, жаңы чакырыктарга биргелешкен жооп кайтарууда. 8-апрелде Гүлистондо өткөн КМШга мүчө мамлекеттердин чек ара ведомстволорунун жетекчилеринин 9-аймактык жолугушуусу бул багыттагы кийинки кадамды белгиледи.

Форумга алты өлкөнүн: Беларусиянын, Казакстандын, Кыргызстандын, Россиянын, Тажикстандын жана Өзбекстандын тиешелүү мекемелеринин делегациялары катышты. КМШнын Чек ара аскерлеринин командирлер кеңешинин координациялык кызматынын, КМШнын терроризмге каршы борборунун жана Жамааттык коопсуздук келишими уюмунун өкүлдөрү да талкууга катышып, жолугушууга ведомстволор аралык жана стратегиялык маани беришти.

Күн тартибиндеги негизги маселе Шериктештиктин тышкы чек араларында, айрыкча Борбордук Азия аймагында чек ара коопсуздугуна коркунуч келтирген маселелерге каршы туруу болду. Катышуучулар улуттук чек ара кызматтары тарабынан ишке ашырылып жаткан практикалык чараларды, ошондой эле барган сайын татаалдашып бараткан аскердик жана саясий чөйрөдөгү аракеттерди координациялоо механизмдерин талкуулашты.

Өзгөчө көңүл Ооганстандагы кырдаалга бурулду, катышуучулардын айтымында, ал орто мөөнөттүү келечекте Борбордук Азиядагы коопсуздукка кыйратуучу таасирин тийгизе берет. Бул мыйзамсыз миграция жана чек ара аркылуу өтүүчү кылмыштуулук менен байланышкан салттуу тобокелдиктерге гана эмес, ошондой эле экстремизм жана чек ара аймактарындагы туруксуздук сыяктуу кеңири коркунучтарга да тиешелүү.

Ушул жагдайда тажрыйба жана эксперттик пикир алмашуу практикасы барган сайын популярдуу болуп баратат. Жолугушуунун катышуучулары заманбап чакырыктарга алдын алуучу жооп кайтаруу маселелерин үзгүлтүксүз жумушчу жолугушуулардын жана эл аралык илимий форумдардын күн тартибине киргизүүнүн оң таасирин белгилешти. Бул формат аракеттерди синхрондоштурууга гана эмес, коопсуздукту камсыз кылуу боюнча бирдиктүү мамилелерди иштеп чыгууга да мүмкүндүк берет.

Жолугушуунун жыйынтыгында КМШнын тышкы чек араларында туруктуулукту сактоого багытталган бир катар практикалык чаралар иштелип чыкты. Бул чаралардын чоо-жайы ачыкталбаса да, алардын макулдашылгандыгынын өзү эле декларативдик өз ара аракеттенүүдөн практикалык жана координацияланган кызматташуу моделине өткөндүгүн көрсөтүп турат.

Кеңири контекстте алганда, жакында болгон жолугушуу коопсуздук чөйрөсүндөгү аймактык консолидациянын күчөшүнө тенденцияны чагылдырат. Ооганстан менен узак чек арасы бар Тажикстан үчүн мындай кызматташтык улуттук жана аймактык туруктуулуктун негизги элементи бойдон калууда.

Сүрөт: Чек ара аскерлеринин командирлер кеңеши