Астана, 2026-жылдын 11-апрели – Karavan Info маалымат агенттиги. Казакстанда 1,5 жашка чейинки баланы багуу боюнча жөлөкпул алуу эрежелери боюнча талкуу уланууда. 2023-жылдан бери жаңы эреже күчүндө: эгерде ата-эне жумушка кайтып келсе, ал Мамлекеттик социалдык камсыздандыруу фондуна кабарлоого милдеттүү, андан кийин төлөмдөр токтотулат. Болбосо, алынган каражаттарды кайтарып берүү талап кылынышы мүмкүн.

Жыл сайын болжол менен 130 000 адам бул жөлөкпулдарды алышат, ал эми дагы 400 000 адам Мамлекеттик социалдык камсыздандыруу фондунан төлөмдөрдү алышат. Атүгүл жарым-жартылай жумуш менен камсыз болуу расмий түрдө кирешени калыбына келтирүү деп эсептелет жана ошондуктан төлөмдөрдү токтотууга негиз болуп саналат.

"Төлөмдүн негизги максаты – жоголгон кирешенин ордун толтуруу. Эгерде киреше кайтып келсе, төлөм токтотулушу керек. Жумушка кайтып келгенден кийин 10 күндүн ичинде фондго кабарлашыңыз керек", – деп түшүндүрдү Эмгек жана социалдык коргоо министринин орун басары Виктория Шегай.

Көптөгөн казакстандыктар, анын ичинде парламенттин мүчөлөрү, бул эрежелерди билишпегенин моюнга алышат. Бирок, бюджетке оорчулук келтириши мүмкүн болгондуктан, эрежелерди кайра карап чыгуу күмөн жаратат.

«Эгерде мыйзамдар ушундай болсо, анда баары мыйзам чегинде жасалып жатат. Бирок ар кандай өзгөртүүлөр кошумча чыгымдарды талап кылат», – деп белгиледи депутат Магеррам Магеррамов.

Ошол эле учурда, бир катар парламентарийлер бул ыкманы эскирген деп эсептешет. Энеликти жана жумушту айкалыштырган аялдарды колдоо зарылдыгы көтөрүлүүдө.

«Аялдарды коргоо – бул улуттук коопсуздук маселеси. Келечек муундар андан көз каранды. Мамилелерди кайра карап чыгуу керек», – деп баса белгиледи депутат Ажар Сагандыкова.

Ошондой эле карама-каршы позиция бар. Айрым депутаттар бюджетке түшкөн социалдык жүктү эске алганда, азыркы система адилеттүү деп эсептешет.

«Бюджеттин жарымынан көбү социалдык жактан маанилүү. Кошумча төлөмдөр олуттуу жүк болуп калат», – деди Айгүл Куспан.

Ал ошондой эле дагы бир көйгөйгө көңүл бурду: декреттик өргүүгө чыккан эркектердин санынын өсүшү, бул, анын айтымында, айрым тармактарда кадрдык кыйынчылыктарды жаратууда.

Ошентип, суроо ачык бойдон калууда. Бир жагынан, мамлекеттин тең салмактуу бюджетти сактоо каалоосу, экинчи жагынан, иштеген ата-энелер үчүн ийкемдүү шарттарды түзүү боюнча коомчулуктун талабы бар.

Коллаж: Улисмедиа