Душанбе, 2026-жылдын 3-февралы — Karavan Info маалымат агенттиги. Тажик-перс адабиятынын тарыхындагы эң көрүнүктүү жана таасирдүү инсандардын бири Робия Балхинин 1050 жылдыгын белгилөө эл аралык деңгээлде таанылды. Тажикстан Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Аялдар жана үй-бүлө иштери боюнча комитеттин демилгеси менен 30-январда борбор калаада көрүнүктүү акындын мааракесине арналган билим берүү жана маданий иш-чара өттү.
Иш-чарага Тажикстан Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Аялдар жана үй-бүлө иштери боюнча комитеттин төрагасы Бунафша Файзиддинзода; Тажикстан Республикасынын Мажлиси Олинин Мажлиси Намояндагонунун мүчөсү Дилноза Ахмадзода; Тажикстан Элдик-демократиялык партиясынын төрагасынын орун басары Умеда Абдуллозода; министрликтердин жана ведомстволордун өкүлдөрү; өлкөдөгү активдүү аялдар жана кыздар; мамлекеттик маалымат каражаттарынын жана жарандык коом институттарынын жетекчилери; аял кол өнөрчүлөр; жана аялдар жана үй-бүлө иштери боюнча агенттиктердин кызматкерлери катышты.
Иш-чараны ачып жатып, Комитеттин төрагасы Бунафша Файзиддинзода куттуктоо сөзүн сүйлөдү. Ал өз сөзүндө Робия Балхинин 1050 жылдыгынын 2026–2027-жылдарга карата ЮНЕСКОнун мааракелер тизмесине киргизилиши байыркы цивилизациянын жана бай маданий мурастын алып жүрүүчүсү болгон тажик эли үчүн өзгөчө сыймык экенин баса белгиледи.
Тиешелүү чечим 2025-жылдын ноябрында ЮНЕСКОнун Башкы конференциясынын 43-сессиясында кабыл алынган. Бул кадам, белгиленгендей, тажик элинин дүйнөлүк цивилизацияга кошкон руханий жана маданий салымын таануунун далили болуп саналат.
Бунафша Файзиддинзода Тажикстан Республикасынын Президенти Эмомали Рахмон 2025-жылдын 16-декабрында Мажлиси Олиге жасаган акыркы кайрылуусунда Робия Балхинин мааракесин белгилөө боюнча ЮНЕСКОнун резолюциясынын кабыл алынышын тажик руханий мурасынын дүйнөлүк маданияттагы өзгөчө ордунун айкын далили катары баалаганын эске салды.
Анын айтымында, Улут лидеринин жетекчилиги астында мамлекет менен өкмөттүн тарыхый өткөндү урматтоого жана өткөн менен азыркынын ортосундагы байланышты чыңдоого багытталган максаттуу аракеттери барган сайын сезилерлик натыйжаларды берип жатат. Мындай натыйжалардын бири – тажик элинин биринчи көрүнүктүү акыны, өзүнүн диванынын автору Робия Балхинин эл аралык деңгээлде таанылышы.
Сөздө Робия Балхинин тажик-перс адабиятынын тарыхындагы өзгөчө орду баса белгиленди. Рудаки жана Фирдоуси, Шахиди Балхи, Абушакури Балхи, Кисай Марвази жана Дакики сыяктуу классиктер менен катар ал терең жана көркөм жактан бай мурасы кеңири таанылган биринчи аял акын болду.
Тажик аялдары кылымдар бою акыл-эси, көрөгөчтүгү, билими жана руханий берешендиги менен дүйнөлүк цивилизациянын өнүгүшүнө олуттуу салым кошуп келгени баса белгиленди. Тарых сулуулуктун жана кайраттуулуктун символу болгон легендарлуу Гурдофариддин, ошондой эле Томирис, Рухшона, Бухорхудуд ханыша жана башка көптөгөн эр жүрөк жана мекенчил аялдардын ысымдарын сактап калган.
Улуу Рудаки өз эне тилинде поэзиянын пайдубалын түптөп жаткан доордо, тайманбас жана чечен акын Робия Балхи аны менен бирге өзүн ишенимдүү түрдө көрсөткөн. Кийинки кылымдарда бул салтты Махасти, Зебунисо, Дилшод, Нодира жана башка жүздөгөн таланттуу акындар улантып, аймактын маданий тарыхынын ажырагыс бөлүгүнө айланган.
Мамлекеттик демилгенин алкагында Аялдар жана үй-бүлө иштери боюнча комитет жаш жана белгилүү дизайнер Нафиса Имронованын коллекциясынан алынган салттуу тажик улуттук кийимдерин камтыган адабий жана маданий программаны да уюштурду. Иш-чаранын максаты улуттук маданиятты өркүндөтүү, элдик кол өнөрчүлүктү жандандыруу жана руханий баалуулуктарды сактоо болду.
СҮРӨТ: Махбуба Камолова, Тажикстан Республикасынын "Элдик гезитинин" башкы редактору