Астана, 2026-жылдын 22-февралы – Karavan Info маалымат агенттиги. Президент Касым-Жомарт Токаев тарабынан башталган саясий реформалар өлкөнүн узак мөөнөттүү туруктуулугуна жана институционалдык туруктуулугуна пайдубал түптөөдө. Кытайлык эксперттер бул реформаларды тарыхый жактан маанилүү жана стратегиялык жактан өз убагындагы деп баалашууда.

Кытай Эл Республикасынын Мамлекеттик кеңешинин алдындагы Европа жана Азиянын социалдык өнүгүүсүн изилдөө институтунун директорунун орун басары Сюй Тао конституциялык реформа Казакстандын көз карандысыздыгынан берки эң ири саясий трансформация болуп саналаарын, ал Негизги Мыйзамдын 40тан ашык беренесин камтыганын, ал "Адилеттүү Казакстанды" курууга жана мамлекеттик институттарды заманбап чакырыктарга ылайыкташтырууга багытталганын баса белгиледи.

«Эки палаталуу Парламентти бир палаталуу Курултайга айландыруу өлкөнүн ички туруктуулугун жана стратегиялык автономиясын бекемдейт, ал эми Элдик Кеңештин түзүлүшү жана вице-президент кызматынын калыбына келтирилиши мыйзам чыгаруу жана консультативдик органдардын натыйжалуулугун жогорулатат», – деп белгиледи эксперт.

Анын пикиринде, бул чаралар мамлекеттик мекемелердин президенттик вертикал менен координацияланган ишин камсыз кылат, мамлекеттик башкаруунун бирдиктүү жана натыйжалуу системасын түзөт. Ачыктыкка жана коомчулуктун катышуусуна басым жасалат: Конституциялык реформа боюнча комиссия жаңы Негизги Мыйзамдын долбоорун иштеп чыгууда калктын бардык катмарларынын сунуштарын эске алууда.

Кытай Эл аралык изилдөөлөр академиясынын Евразия институтунун директору Ли Цзыго да ушул сыяктуу баалоону сунуштайт. Ал Комиссиянын негизги милдети коомчулуктун суроо-талабын канааттандырган жана институционалдык туруктуулукту камсыз кылган түзөтүүлөрдү инклюзивдүү иштеп чыгуу экенин белгилейт.

«Реформалар мыйзам чыгаруу процессин жөнөкөйлөтөт, стратегиялык чечимдерди кабыл алууну тездетет, жөнгө салуучу базаны экономиканын жана ири инфраструктуралык долбоорлордун муктаждыктарына ыңгайлаштырат, бийликтин үзгүлтүксүздүгүн институционалдык жактан бекемдейт жана саясий тобокелдиктерди минималдаштырат», – деп баса белгиледи Ли Цзыго.

Анын пикиринде, азыркы реформалар пакети системалуу модернизациялоонун жаңы этабын билдирет. Ал ачык-айкын вертикалдык башкаруу түзүмүн түзүүгө, инвестициялык климатты жакшыртууга жана Казакстанды өзгөрүп жаткан эл аралык шарттарга ылайыкташтырууга багытталган.

Узак мөөнөттүү келечекте эксперттер реформалар Казакстандын туруктуулугун бекемдеп, бүтүндөй Борбордук Азия аймагынын туруктуулугуна оң таасирин тийгизет деп ишенишет.

«Бул реформалар өлкөнүн институттардын үзгүлтүксүздүгүн жана натыйжалуулугун сактоо менен тышкы чакырыктарга ийкемдүү жооп кайтаруусуна карай жасалган кадам болуп саналат», – деп жыйынтыктады Ли Цзыго.

Жеке архивден алынган сүрөт