Душанбе, 2026-жылдын 18-январы – Karavan Info маалымат агенттиги. Орусиянын жогорку билим берүү системасы тажик жарандары үчүн академиялык мобилдүүлүктүн негизги жолу бойдон калууда. Орусиянын университеттеринде окуган тажик студенттеринин жарымынан көбү Орусиянын мамлекеттик бюджетинен каржыланат. Бул тууралуу Россия Федерациясынын Тажикстандагы Атайын жана Ыйгарым укуктуу элчиси Семен Григорьев "Тажикстан таануу" изилдөө жыйнагына жазган макаласында билдирди.

Анын айтымында, Россия көп жылдардан бери Тажикстандагы жаштардын жогорку сапаттагы жогорку билим алуусуна колдоо көрсөтүп келет, бул тармакты гуманитардык кызматташтыктын жана узак мөөнөттүү эки тараптуу мамилелердин маанилүү багыты катары карайт. Учурда тажик жарандары үчүн Орусиянын университеттеринде акысыз билим алуу үчүн квота жылына 1000 орунду түзөт, бул бардык Борбордук Азия өлкөлөрүнүн ичинен эң жогорку көрсөткүч.

Учурда Тажикстандан келген 31 000ден ашык студент Орусиянын университеттеринде билим алууда. Алардын бир кыйла бөлүгү республиканын социалдык-экономикалык өнүгүүсү үчүн стратегиялык мааниге ээ болгон инженердик, техникалык, медициналык, педагогикалык жана табигый илимдер боюнча билим алууда. Орусиялык университеттердин бүтүрүүчүлөрү кийинчерээк Тажикстандын кадрдык ресурстарына салым кошуп, мамлекеттик мекемелерде, өнөр жай ишканаларында, билим берүү жана илим тармактарында иштешет.

Макалада Тажикстанда түздөн-түз иштеген алдыңкы орусиялык университеттердин филиалдарына өзгөчө көңүл бурулган. Алардын катарына Ломоносов атындагы Москва мамлекеттик университетинин, Улуттук илим жана технология университетинин MISiS, Москва энергетика институтунун жана Орус-Тажик (Славян) университетинин филиалдары кирет.

Дипломаттын айтымында, бул университеттер студенттерден өлкөдөн чыгып кетүүнү талап кылбастан, орусиялык билим берүү стандарттарына ылайык адистерди жогорку деңгээлде даярдоо менен "өздөрүнүн кадыр-баркын сактап калышат".

Тажикстанда мындай билим берүү мекемелеринин болушу сапаттуу билим алууга мүмкүнчүлүктү кеңейтип гана тим болбостон, эки өлкөнүн билим берүү системаларын интеграциялоого, академиялык алмашууларды өнүктүрүүгө, илимий изилдөөлөрдү жүргүзүүгө жана атаандаштыкка жөндөмдүү кадрларды даярдоого өбөлгө түзөт. Андан тышкары, орус тилинде окутуу мамлекеттер аралык байланыштын, илимдин жана кесиптик өз ара аракеттенүүнүн тили катары анын позициясын сактап калат жана бекемдейт.

Эксперттер Тажикстан менен Орусиянын ортосундагы билим берүү кызматташтыгы туруктуу жана системалуу экенин белгилешет. Ал тарыхый байланыштарга, биргелешкен билим берүү мейкиндигине жана экономиканын реалдуу муктаждыктарына негизделген. Бул контекстте Орусиянын билим берүү квоталары жана Тажикстандагы университет филиалдарынын ишмердүүлүгү гуманитардык колдоо катары гана эмес, ошондой эле Тажикстандын жана бүтүндөй аймактын келечектеги өнүгүүсүнө инвестиция катары каралат.

Ошентип, Орусиянын жогорку билими тажик жаштары үчүн эң көп талап кылынган жана жеткиликтүү варианттардын бири жана эки тараптуу мамилелер үчүн маанилүү стратегиялык ресурс бойдон калууда, ал ондогон жылдар бою кызматташуу үчүн бекем пайдубал түзөт.

СҮРӨТ: IA Karavan Info