ООГАНЫСТАН, 2026-жылдын 19-февралы – Karavan Info маалымат агенттиги. Ооганстандын мурдагы башкы прокурору Фарид Хамиди талиптердин жаңы кылмыш-жаза процессуалдык кодекси адамдарды класстарга бөлүп, молдолорду катардагы жарандардан жогору коёт деп билдирди.

Ал мындай бөлүнүү ооган элин кемсинтүү экенин кошумчалады.

Ооган диаспорасынын маалымат каражаттарына берген маегинде ал ошондой эле кодекстин авторлору белгисиз экенин жана аны ким иштеп чыкканы жана анын илимий деңгээли кандай экени белгисиз экенин белгиледи.

Хамиди мындай деди:

«Ооганстанда Аманулла Хандын (1919-1929-жылдары башкарган) нормативдик актылары кабыл алынган учурдан тартып бүгүнкү күнгө чейин кабыл алынган ар бир мыйзамдын долбоорун иштеп чыгуучу комитет, редакциялык кеңештин мүчөлөрү, Лоя Джирганын (парламент) өкүлдөрү болгон жана бардык документтер архивде сакталат».

Ал кошумчалагандай, Талибандын лидери Мулла Хайбатулла жашырынып жүрөт жана Ооганстан эли ал тууралуу толук маалыматка ээ эмес; андан тышкары, анын илимий документтери эч кимге бериле элек.

Анын сөзү менен айтканда:

«Жок дегенде, бул кодекс менен бирге, анын үстүндө иштеген адамдардын аттары жарыяланып, алардын илимий деңгээли жана алар жөнүндөгү маалымат элге жеткирилиши керек болчу».

Фарид Хамидинин айтымында, талиптердин судьялары соттук квалификацияга ээ эмес жана алар саясий фигуралар. Ал мындай деп белгиледи:

«Алар бир эле уюмдун, бир эле партиянын жана Талибан тобунун мүчөлөрү; заманбап сот системаларында сотту саясатташтыруу же аны бир топко байланыштыруу өзү эле адилеттүүлүккө жана калыстыкка каршы иш».

Ал ошондой эле Талибан күн сайын коррупцияга терең батып баратканын, ал эми республика учурунда Ооганстан дүйнөдөгү эң коррупциялашкан он өлкөнүн катарына кирбей калганын билдирди.

Ал кошумчалагандай, Талибандын кылмыш кодекси да коррупциянын курмандыгы болуп, эгер ал ишке ашырылса, адамдарды соттук коргоодон ажыратат.

Белгилей кетсек, бир аз убакыт мурун Талибандын лидери Мулла Хайбатулла соттор үчүн кылмыш-жаза процессуалдык кодексин бекитип, ал өлкөнүн ичинде да, чет өлкөлөрдө да кеңири реакция жараткан.

Бир нече ооган юристтери кодекс молдолорду башка адамдардан жогору коюп, аларга көптөгөн артыкчылыктарды берерин, ал эми катардагы жарандар, тескерисинче, катуу чектөөлөргө жана жазаларга туш болорун билдиришкен.

Мындан тышкары, айрым диний аалымдар бул Талибандын мыйзамын ислам шариятына каршы келет деп да аташкан.

Сүрөт: Tolo News (архив)