Душанбе, 2026-жылдын 8-апрели – Karavan Info маалымат агенттиги. Тажикстан жана Азия өнүктүрүү банкы өлкөнүн эң сезимтал тармактарынын бири – суу жана энергетика жаатында кызматташууну кеңейтүү маселесин талкуулашты.

Тажикстан Республикасынын энергетика жана суу ресурстары министри Далер Жума менен Азия өнүктүрүү банкынын Айыл чарба, азык-түлүк коопсуздугу, жаратылыш ресурстары жана айылдык өнүгүү департаментинин директору Цзянфэн Чжандын жолугушуусунда талкуу учурдагы долбоорлорго гана эмес, ошондой эле узак мөөнөттүү экономикалык өнүгүү үчүн абдан маанилүү болгон туруктуу суу ресурстарын башкаруу моделин түзүү боюнча кеңири милдеттерге да багытталды.

Тараптардын сүйлөшүүсү кадимки пикир алмашуудан тышкары чыгып, өлкө жана бүтүндөй аймак үчүн стратегиялык мааниге ээ болгон маселелерди: гидроэнергетикалык потенциалды натыйжалуу пайдаланууну, заманбап башкаруу ыкмаларын киргизүүнү, мониторингди жакшыртууну жана суу ресурстарын пайдалануудагы натыйжалуулукту жогорулатууну козгоду.

Бул ыкма Тажикстандын алдында турган негизги кыйынчылыкты чагылдырат: суу жана энергетикалык потенциалы жогору болгондуктан, өлкө өзүнүн бар ресурстарын сактап гана тим болбостон, аларды өсүшкө, коопсуздукка жана аймактык туруктуулукка салым кошо тургандай кылып башкарышы керек.

Өзгөчө көңүл Тажик деңизинин суу сактагычына бурулду, ал бул контекстте маанилүү инфраструктуралык объект катары гана эмес, суу жана энергетикалык коопсуздуктун элементи катары да каралат.

Негизинен, биз энергия менен камсыздоонун туруктуулугун, суу агымдарын башкарууну жана өлкөнүн ичиндеги жана сыртындагы кызыкчылыктардын тең салмактуулугун аныктаган ресурс жөнүндө сөз кылып жатабыз. Ошондуктан тараптар суу сактагычтын стратегиялык ролун жана заманбап башкаруу механизмдерин ишке ашыруу зарылдыгын баса белгилешти.

Тажикстан үчүн суу көптөн бери тармактык маселеден да көптү билдирет. Гидроэнергетика экономиканын негизги тиректеринин бири бойдон калган өлкөдө суу ресурстарын натыйжалуу башкаруу энергетикалык көз карандысыздыкка, өнөр жайды өнүктүрүүгө жана калктын жашоо сапатына түздөн-түз байланыштуу. Ушул жагдайда Азия өнүктүрүү банкы менен кызматташуу практикалык мааниге ээ болууда: эл аралык банк каржылоо булагы катары гана эмес, технологияларды, методологияларды жана башкаруу тажрыйбасын өткөрүп берүү үчүн платформа катары да иштей алат.

Сүйлөшүүлөрдүн өзүнчө блогу инвестицияларды тартуу, инновациялык технологияларды киргизүү жана тармактык компетенцияларды өнүктүрүүгө байланыштуу болду.

Бул Душанбе үчүн өзгөчө маанилүү, анткени суу жана энергетикалык инфраструктураны модернизациялоо капиталдык инвестицияларды гана эмес, ошондой эле санариптик мониторингден тартып ресурстарды бөлүштүрүүгө жана эсепке алууга жаңы ыкмаларга чейинки заманбап чечимдерди да талап кылат. Жолугушуунун жыйынтыгына караганда, өлкө бийлиги жана эл аралык өнөктөштөр бул багытта жылууга даяр.

Бул жолугушуунун максаты айкын: Тажикстан жеке долбоорлорду гана эмес, бүтүндөй суу жана энергетиканы башкаруу системасын чыңдоого умтулат. Бул жагынан алганда, АӨБ менен диалогду кеңири стратегиянын бир бөлүгү катары кароого болот — суу жана энергетиканы учурдагы туруктуулуктун булагы гана эмес, ошондой эле узак мөөнөттүү экономикалык өсүштүн пайдубалы кылуу.

СҮРӨТ: Тажикстан Республикасынын Энергетика жана суу ресурстары министрлиги