ОСТОНА, 14 январ АИ «Караван Инфо». Шоир, мутафаккир ва фаъоли ҷамъиятии маъруф Олжас Сулаймонов мақолаи васеи таҳлилиро дар бораи натиҷаҳои соли 2025 ва масъалаҳои калидии хотираи таърихӣ, масъулияти шаҳрвандӣ ва Қазоқистони оянда нашр намуд, хабар медиҳад хабарнигори АИ Караван Инфо.
Аксҳо: Аз Бойгонии шахсии Олжас Сулаймонов
Соли 2025 барои Қазоқистон на танҳо замони дастовардҳо, балки замони андешаҳои амиқ дар бораи гузашта ва оянда буд. Дар маркази ин тафаккурҳо Симои Олжас Сулаймонов, ки ҳаёт ва эҷодиёти ӯ бо рӯйдодҳои тақдирсози таърихи муосири кишвар зич алоқаманд аст. Назари ӯ ба он чӣ рӯй медиҳад, мавқеи шахсест, ки барои ӯ фарҳанг, мавқеи шаҳрвандӣ ва масъулият дар назди мардум барои ҷомеа як нуқтаи ягонаи ахлоқӣ ва фикрӣ мебошанд.
Дар бораи китобҳои “Олжас ва ман” сухан ронда, Сулаймонов беназирии онҳоро таъкид мекунад: дар ин ҷилдҳо овозҳои тамоми давра — нависандагон, сиёсатмадорон, ходимони фарҳанг, ки тақдир ӯро бо онҳо муттаҳид намудааст, ҷамъ оварда шудаанд. Ин нашрияҳо, ки аз ҷониби Ермек Алданов сохта шудаанд, на танҳо биография, балки портрети коллективии замон шуданд. Барои Сулаймонов муҳим аст, ки тавассути чунин лоиҳаҳо хотираи зинда дар бораи одамоне, ки фикрҳо ва амалҳои онҳо фазои маънавии кишварро ташаккул додаанд, нигоҳ дошта мешавад.
Мавзӯи хотира барои ӯ яке аз калидҳост. Вай бо нигаронӣ мегӯяд, ки ҷомеа то чӣ андоза ба осонӣ ба гум шудани нишонаҳои таърихӣ одат мекунад. Сулаймонов муборизаро барои ҳифзи ёдгориҳои хаттии Орхон дар Муғулистон ба ёд оварда, нишон медиҳад, ки агар барои он мубориза бурда нашавад, мероси фарҳангӣ то чӣ андоза нозук буда метавонад. Ин матнҳои сангини қадимӣ, ки аз асрҳо зинда мондаанд, на аз сабаби вақт, балки аз сабаби бепарвоии инсон зери хатар қарор гирифтанд. Наҷоти онҳо намунаи он буд, ки чӣ гуна устувории олимон ва ходимони ҷамъиятӣ қодир аст таърихи хаттии худро ба мардум баргардонад. Аммо, тавре Сулаймонов қайд мекунад, худи ин кӯшишҳо бо мурури замон фаромӯш намуда шуданд ва ин нишонаи мушкилоти амиқи гум шудани хотираи таърихӣ мебошад.
Аксҳо: Аз Бойгонии Шахсии Олжас Сулаймонов
Дар тафаккури ӯ ҳаракати “Невада – Семипалатинск” ҷойгоҳи махсус дорад. Вай онро аввалин зуҳуроти воқеии ҷомеаи шаҳрвандӣ дар Қазоқистон меномад. Миллионҳо одамоне, ки ба озмоишҳои ҳастаӣ мухолифат намуданд, исбот намуданд, ки халқ қодир аст на нозири ғайрифаъол, балки иштирокчии фаъоли таърих бошад. Баста шудани полигони Семипалатинск на танҳо пирӯзии экологӣ, балки лаҳзае буд, ки Қазоқистон худро ҳамчун кишваре эълон намуд, ки ҳаёт ва ояндаро интихоб мекунад.
Аксҳо: Аз Бойгонии шахсии Олжас Сулаймонов
Сулаймонов мутмаин аст, ки маҳз ҳамин таҷриба ба Қазоқистон дар арсаи байналмилалӣ сармояи маънавӣ дод. Ташаббусҳои зидди ҳастаӣ, конгрессҳои байналмилалӣ, муколама бо қудратҳои пешрафтаи ҷаҳонӣ ҳамаи ин симои кишвареро ташаккул доданд, ки дар бораи ҷаҳон на аз ҳисоби сиёсӣ, балки аз таҷрибаи фоҷиабори худ сухан меронад. Дар ин маврид ӯ таъкид мекунад: дар хотир доштан муҳим аст, ки полигон на бо иродаи як нафар, балки бо кӯшиши мардуме, ки тавонистанд аз имконияти таърихӣ истифода баранд, баста шуд.
Аксҳо: Аз Бойгонии Шахсии Олжас Сулаймонов
Дар бораи фарҳанг фикр намуда, Сулаймонов бо дард дар бораи кам шудани шавқ ба хондан ва адабиёт сухан меронад. Дар асри XX китоб қисми ҷудонопазири ҳаёти ҷамъиятӣ буд, тафаккур ва арзишҳоро ташаккул медод. Имрӯз, ба андешаи ӯ, ҷомеа хатари аз даст додани ин анъанаро дорад. Вай ҷашни Абайро на танҳо ҳамчун санаи ид, балки ҳамчун сабаби фикр намудан дар бораи ояндаи фарҳанги қазоқ, зарурати баргардонидани мақоми “миллати хонанда” ба кишвар мешуморад.
Аксҳо: Аз Бойгонии Шахсии Олжас Сулаймонов
Дар бораи эътирофи байналмилалӣ, ҷоизаҳои сершумор ва пешбарӣ ба ҷоизаи сулҳи Нобел сухан ронда, Сулаймонов таъкид мекунад: барои ӯ эътирофи халқи худ аз ҳама муҳим аст. Вай мисолҳоеро меорад, ки мавқеи шаҳрвандии ӯ дар байни халқҳои дигар аз Ингушетия то Озарбойҷон ҳамовоз буд ва онро шакли олии эътимод ва эҳтиром мешуморад.
Аксҳо: Аз Бойгонии шахсии Олжас Сулаймонов
Дар натиҷа, фикри асосии ӯ ба формулаи оддӣ, вале амиқ оварда мерасонад: танҳо ҳамбастагӣ ва дастгирии тарафайн ба халқҳо имкон медиҳад, ки аз озмоишҳо болотар бароянд. Таърихи Қазоқистон пур аз дард ва талафот аст, аммо маҳз қобилияти муттаҳид шудан дар баробари таҳдидҳо ба кишвар имконият дод, ки ояндаи арзанда дошта бошад. Ва агар наслҳои нав хотираи ин дарсҳоро нигоҳ доранд, кишвар на танҳо гузашта, балки фардо низ итминон хоҳад дошт.
Аксҳо: Аз Бойгонии Шахсии Олжас Сулаймонов